حرکت در مسیر پاسداشت ورزش باستانی

باکو، میزبان چهارمین دوره بازی‌های همبستگی کشورهای اسلامی است که برای نخستین بار، رقابت‌های ورزش‌های زورخانه را در جریان این بازی‌ها برگزار کرد. با توجه به مشترکات فرهنگی دو کشور ایران و جمهوری آذربایجان، ورزش زورخانه برای تعدادی از تماشاگران که سن و سال بیشتری دارند، آشناست اما برخی جوانان اطلاعات زیادی از این مسابقات ندارند.

اقبال، یکی از دانشجویان زبان و ادبیات فارسی در باکو که برای دیدن ورزش باستانی ایران به کریستال هال آمده بود، می‌گوید: من اطلاعاتم از ورزش زورخانه‌ای در اندازه اشاره برخی متون فارسی به این ورزش است، اما دوست داشتم این رقابت‌ها را از نزدیک ببینم .

اقبال درباره برداشت‌هایش بعد از این رقابت‌ها می‌گوید: ورزش‌های زورخانه ریشه تاریخی دارد و باید برای نسل من شناخته‌تر شود‌. آذربایجان هم در این رشته ورزشکاران خوبی دارد و با مسابقه‌های بین‌المللی نظیر بازی‌های همبستگی می‌توان این ورزش را توسعه داد‌. اقبال با گفتن این که نوا و صدای مرشد، حس خوبی در سالن به او داده است، از ما جدا می‌شود‌. او اینک یکی از طرفداران ورزش‌های زورخانه است که قول داده اخبار مرتبط با فعالیت‌های این ورزش را در باکو بیشتر دنبال کند.

جمهوری آذربایجان با کمک ایران، فعالیت‌های گسترده‌ای را برای پیشرفت ورزش‌های زورخانه آغاز کرده است. فدراسیون بین‌المللی ورزش‌های زورخانه‌ای و باستانی با ریاست محسن مهرعلیزاده در تهران تلاش می‌کند، این ورزش در تمام ابعاد پیشرفت متوازن داشنه باشد‌. در کنار برگزاری مسابقات و میزبانی کشورها برای پاسداشت ورزش باستانی و گسترش آن، یکی دیگر از فعالیت‌های مهم فدراسیون بین‌المللی، توجه به مقوله آموزش است که اعزام مربیان ایرانی به فدراسیون‌های ملی در همین راستاست.

مصطفی مرادی‌فر، یکی از مربیان کرمانشاهی ورزش‌های زورخانه‌ای است که بتازگی از قرقیزستان برگشته است. او می‌گوید: یک هفته پیش از این رقابت‌ها در بیشکک قرقیزستان کار آموزش ورزشکاران باستانی این کشور را بر عهده داشتم‌. آنها علاقه زیادی برای ترویج ورزش‌های زورخانه در کشورشان دارند و قرار است، برنامه‌های مدونی برای قرقیزستان بنویسیم.

مربیان ایرانی در آذربایجان هم فعالیت دارند؛ کشوری که با ورزش‌های زورخانه‌ای به دلیل مشترکات فرهنگی با ایران بیگانه نیست .

حیدر، یکی از تماشاگران 70 ساله این رقابت‌ها در باکو می‌گوید، با این ورزش آشناست و تلاش برای به روز کردن این ورزش سنتی و باستانی را تحسین می‌کند. او می‌گوید: خودم میل بازی بلدم و سال‌هاست ورزش می‌کنم‌. شنا (شنو) باستانی را بلدم و امروز با تماشای رشته‌های ورزش‌های زورخانه لذت بردم.

تماشاگران ایرانی از سفارت یا ایرانیان مقیم آذربایجان بویژه باکو نیز خودشان را به کریستال هال رساندند و مانند رشته‌های ورزشی دیگر، از نمایندگان ایرانی در ورزش باستانی حمایت کردند. علی، پسر‌بچه ایرانی مقیم باکو که شلوار باستانی به پا کرده، روز دوم مسابقات ورزش‌های زورخانه‌ای به سالن برگزاری مسابقه‌ها آمد و سه رشته سنگ، چرخ تیز و میل بازی را از نزدیک دید. او که پرچم ایران را در دستانش دارد، می‌گوید: به اتفاق پدر و مادرم برای تماشای این مسابقه‌ها آمده‌ام‌. پدرم گفته ورزش باستانی ایران، تاریخی است و همیشه از احترام گذاشتن پهلوانان ایرانی به مردم برایم حرف می‌زند.

در حالی که علی از کنار ما دور می‌شود، صدای مرشد را می‌شنویم که می‌خواند؛ 15 گرفتیم و ماشاالله یا رسول‌الله ... . ورزشکار افغانستان در رشته سنگ به مسابقه با تشویق چند نفر از هموطنانش در سالن ادامه می‌دهد و بعد نوبت ورزشکار ایرانی می‌رسد‌... ایرانی‌های حاضر در سالن او را تشویق می‌کنند و تاریخ ورزش‌های زورخانه با ایران در باکو دوباره تکرار می‌شود.

چشم‌انداز روشن ورزش‌های زورخانه‌ای

رئیس کمیته ملی المپیک کشورمان با حضور در ورزشگاه کریستال هال، شاهد قهرمانی تیم زورخانه‌ای ایران در مسابقات تیمی بازی‌های همبستگی کشورهای اسلامی بود. کیومرث هاشمی درخصوص حضور ده تیم ورزش‌های زورخانه‌ای در چهارمین دوره بازی‌های همبستگی کشورهای اسلامی گفت: ورود ورزش قدیمی و باستانی زورخانه‌ای به تورنمنت معتبری همچون کشورهای اسلامی، نقطه آغازی برای حضور این رشته در رقابت‌های بین‌المللی بزرگ است. امیدوارم این مسیر طولانی اما پرامید به سرانجام خوبی برسد.

وی افزود: فدراسیون جهانی ورزش زورخانه‌ای و کشتی پهلوانی در سال‌های گذشته تلاش بسزایی برای تحقق برنامه‌های از پیش تعیین شده به کار بسته که همین موضوع، امید به کسب موفقیت را بیشتر می‌کند.

هاشمی با اشاره به حضور ورزش زورخانه‌ای در بازی‌های باکو گفت: با تثبیت ورزش زورخانه‌ای در بازی‌های همبستگی کشورهای اسلامی و در صورتی که بازی‌های همبستگی به عنوان یک تورنمنت به تائید IOC برسد، می‌توانیم شاهد پیشرفت هرچه بیشتر این رشته هم باشیم. این امر، شدنی و محتمل است زیرا نتایج و رکوردهای مسابقات همبستگی در سطح قابل قبولی است و نتایج خوبی توسط تیم‌ها گرفته می‌شود که گاهی همتراز با نتایج بازی‌های آسیایی و جهانی است.

محمد رضاپور

خبرنگار اعزامی به باکو