یادداشت

چالش مصرف خودسرانه دارویی در کشور

شکایت از هزینه‌های سرسام‌آور بهداشتی و درمانی، نساختن داروهای جدید یا گران شدن داروهای نسل جدید، از چالش‌هایی است که با باز نشدن گره کور مصرف خودسرانه داروها بویژه آنتی‌بیوتیک‌ها در کشور طی یکی دو دهه اخیر، حوزه سلامت را با مشکلات بسیاری مواجه کرده است .

کد خبر: ۱۰۳۱۷۷۲

واقعیت آن است که میزان مصرف آنتی‌بیوتیک در کشور نگران کننده است. اگر به این مساله توجه جدی نشود و برای آن همچون بسیاری از کشورهای دنیا، راهکارهایی موثر اندیشیده نشود حوزه سلامت کشور با مشکلات جدی و آسیب‌های اقتصادی زیادی مواجه خواهد بود .

متاسفانه در کشور ما به دلیل مصرف بی‌رویه و گاه تجویزهای زیاد آنتی‌بیوتیک، شاهد افزایش مقاومت‌های میکروبی و کاهش تاثیر آنتی‌بیوتیک‌ها در برابر بیماری و نیاز بیماران به داروهای قوی‌تری هستیم.

گرچه میکروب‌شناسان در محیط آزمایشگاه، میکروب‌ها و مقاومت آنها را در برابر آنتی‌بیوتیک‌ها شناسایی و نتایج حاصل را به پزشکان ارائه می‌کنند اما فقط این مساله موجب کاهش مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها نمی‌شود، بلکه کاهش سرانه مصرف آنتی‌بیوتیک در کشور نیازمند همکاری بخش‌های تشخیص و درمان است و نیز ارائه راهکارهایی از جمله بهره‌گیری از سیستم‌های الکترونیکی تجویز و مصرف و واردات دارو و پیگیری تجویزکنندگان و کنترل کیفی داروهاست .

همچنین ضروری است گروه‌های مختلف پزشکی نسبت به عوارض مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها آگاه شوند و کمتر این داروها را تجویز کنند و از طرفی هنگام مراجعه بیمار به مطب پزشکان نیز نسبت به عوارض مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها هشدار داده شود .

به بیان دیگر، جلوگیری از افزایش مقاومت میکروبی در برابر آنتی‌بیوتیک در کشور ما نیازمند اقدامات عاجلانه است، زیرا اگر در این خصوص اقدامی نشود مشکلات عدیده‌ای گریبانگیر حوزه سلامت کشور خواهد شد. البته یکی از راه‌های مقابله با مصرف زیاد آنتی‌بیوتیک در کشور به حضور میکروب‌شناسان در مراکز درمانی باز می‌گردد که در مراکز درمانی ما کمتر به آن توجه می‌شود .

توجه داشته باشید میکروب‌های موجود در دستگاه گوارش (کلیه و کبد) برای ادامه حیات انسان‌ها ضروری هستند. با این تفاسیر، مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها می‌تواند نه تنها این دسته از میکروب‌ها را، بلکه جمعیت میکروب‌های طبیعی را که به فرآیندهای ضد سرطانی، ویتامین‌سازی و بهبود عملکرد متابولیکی بدن کمک می‌کنند، از بین ببرد. اما دسته‌ای دیگر از میکروب‌ها با ایجاد زمینه‌های بیماری، زندگی انسان‌ها را به خطر می‌اندازند. توجه داشته باشید هرگونه اشتباه در تجویز یا استفاده نادرست از آنتی‌بیوتیک‌ها منجر می‌شود میکروب با مهار آنتی‌بیوتیک‌ها، قوی‌تر ‌و کنترل بیماری مشکل شود، به طوری که ممکن است جان بیماران نیز به خطر بیفتد.

از این رو ضروری است بیماران، تمام داروها و بویژه آنتی‌بیوتیک‌های تجویز شده را طبق دستور پزشک، سر ساعت و نیز با توجه به تاریخ مصرف دارو مصرف کنند و از خود درمانی و استفاده خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها بپرهیزند.

بی‌شک، حل مشکلات اینچنینی در حوزه دارو و درمان کشور به همکاری بین بخشی میان متولیان بخش‌های درمانی و دارویی با نظارت سازمان غذا و دارو و بهره‌گیری از دانش و اطلاعات دقیق آزمایشگاه‌ها برای استفاده از اطلاعات دارویی معتبر، تائید شده و البته متناسب با شرایط بومی کشور است.