عشایر؛ طلایه‌داران اقتصاد مقاومتی

به گزارش تسنیم ، هر چند که سال به سال از آمار خانوارهای عشایر کوچ رو کاسته می‌شود اما این حرکت مداوم در گذر روزگار هر ساله در پاییز و بهار تکرار می‌شود، گاهی به سمت قشلاق و گرمسیر و گاهی به سمت ییلاق و سردسیر.

کوچ نشینی کهن ترین شیوه زیست بشر است که پابرجا بودن آن تا عصر حاضر از بزرگ ترین جاذبه‌های این شیوه معیشت است و همین شیوه خاص زندگی سبب شده ایلات و عشایر «دیدنی ترین جاذبه عصر تکنولوژی» لقب بگیرند.

جامعه عشایری با وجود دارا بودن کمتر از 2 درصد جمعیت کشور (حدود 2/1 میلیون نفر)، نقشی بسیار مهم و حیاتی در تولید و اقتصاد کشور ایفا می‌کند. این جامعه به عنوان یکی از جوامع سه گانه کشور در کنار جوامع شهری و روستایی، با داشتن بیش از 24 میلیون راس دام (حدود 25 درصد دام سبک کشور)، بیش از 20 درصد گوشت قرمز و پروتئین مورد نیاز را تولید کرده و نقش بارزی در سایر فرآورده‌های دامی دارد.

بیش از 35 درصد صنایع دستی تولیدی کشور، با همه ارزش‌های تاریخی و هویت فرهنگی که این صنایع دارند، توسط عشایر تولید می‌شود، از سوی دیگر، حدود 38 درصد مراتع کشور در اختیار این قشر زحمتکش و تولیدکننده است و در عرصه‌ای حدود 59 درصد مساحت کشور پراکنده هستند.

مراکز عرضه مستقیم گوشت

فرماندار شهرضا با اشاره به ورود عشایر به مراتع شهرستان شهرضا، اظهارداشت: برای جلوگیری از خسارات وارده به راه‌ها و مسیرهای تردد عشایر در منطقه باید این مسیرها احصاء و به عنوان مستثنیات از عوامل تهدید کننده زندگی و احشام عشایر پاکسازی شود.

محسن گلابی با بیان اینکه یکی از مهمترین و بهترین اماکن طبیعی شهرستان برای توسعه اکوتوریست در شهرستان، زیستگاه عشایر منطقه است، افزود: با توجه به اهتمام مجموعه مدیریتی شهرستان به مقابله با عوامل مخرب محیط زیست، در این بخش هم حفظ زیستگاه عشایری مهمتر از توسعه اکوتوریست است.

وی گفت: حضور توریست در مناطق عشایری شهرستان سبب ایجاد انبوهی از زباله و آشغال در این مناطق می‌شود که برای دام‌های عشایر بسیار مضر است، البته در صورت تأکید بر ضرورت توسعه اکوتوریست در اینگونه مناطق باید تأمین مناسب برای ضمانت تعهد حفظ سلامت محیط زیست اخذ شود.

گلابی با اشاره به اینکه برای رفع نیازهای آنها فعالیت مداوم همه دستگاه‌های مرتبط ضروری است، بیان کرد: یکی از مهمترین نیازهای جامعه عشایری ایجاد و حمایت از منابع درآمدی پایدار برای آنها و نیز اصلاح معیشت عشایر است، برای این منظور می‌توان از امکانات دانشگاه آزاد شهرضا برای فراوری گیاهان دارویی استفاده شود.

وی گفت: در ناحیه صنعتی اسفرجان اراضی صنعتی تنها با دریافت 10 درصد قیمت تمام شده زمین واگذار می‌شود تا عشایر منطقه بتوانند با استفاده از این امکان برای ایجاد مراکز عرضه مستقیم گوشت در کنار جاده شمال - جنوب کشور استفاده کنند.

سبک زندگی عشایری

رئیس اداره امور عشایر شهرستان شهرضا با بیان اینکه عشایر و روستائیان در تولیدات فرآورده‌های گوشتی، لبنی و صنایع دستی نقش مهمی در کشور دارند، گفت: در حال حاضر 8 هزار نفر جمعیت عشایری تحت پوشش این اداره، از خدمات ارائه شده بهره‌مند می‌شوند.

ایرج دهقان با بیان اینکه هر سال در شهرستان شهرضا 200 تا 250 کیلومتر از مسیرهای عشایری تیغ زنی و اصلاح می‌شود، گفت: متأسفانه مهمترین معضل عشایر منطقه، خشکسالی است، این معضل سبب فروش زودهنگام دام های عشایری و در نتیجه وارد آمدن خسارات سنگین اقتصادی به این قشر از جامعه است.

رئیس اداره امور عشایر شهرستان شهرضا گفت: در سال 95 در دو مرحله یک میلیارد و 100 میلیون ریال، اعتبار مقابله با خشکسالی به شهرستان اختصاص یافت که این مبلغ در قالب تسهیلات 30 میلیون ریالی بین عشایر متقاضی توزیع شد.

صنایع دستی عشایری

سرپرست امور عشایر استان اصفهان بیان کرد: جامعه عشایری یکی از فعال‌ترین و در عین حال کم توقع‌ترین جوامع کشور هستند که سهم بسیار زیادی در تولید و اقتصاد کشور ایفا می‌کنند.

مختار اسفندیاری گفت: امام خمینی(ره) عشایر را ذخایر انقلاب می‌دانستند، این رویکرد امام راحل(ره) که در سخنان ایشان نیز جلوه کرده بود نشان دهنده دیدگاه الهی بنیانگذار انقلاب به خدمات و تلاش‌های جامعه عشایری است.سرپرست امور عشایر استان اصفهان اظهارداشت: کانال سازی، تسطیح راه‌ها، انتقال آب با خط لوله و ایجاد ایستگاه‌های پمپاژ تنها بخشی از خدماتی است که دولت برای جامعه عشایری ارائه می‌کند البته هنوز هم نیازهای دیگری در جامعه عشایری وجود دارد که باید تأمین شود.

وی افزود: عشایر استان اصفهان یک میلیون رأس دام دارند و در سال 10 هزار تن گوشت قرمز یعنی در حدود 30 درصد از مایحتاج استان اصفهان به این محصول را تولید می‌کنند.

اسفندیاری بیان کرد: عشایر استان یک سوم صنایع دستی استان را تولید می‌کنند، این در حالی است که جامعه عشایری سالیانه 30 هزار مترمربع صنایع دستی نیز تولید می‌کنند.

وی با اشاره به تملک عشایر استان اصفهان بر 22 هزار هکتار از اراضی کشاورزی، گفت: عشایر استان سالیانه 120 هزار تن سیب درختی، 30 تن عسل و بیش از 50 هزار تن انواع لبنیات را تولید می‌کنند.

سرپرست امور عشایر استان اصفهان تسطیح راه‌های عشایری را از جمله مهمترین خدمات ادارات امور عشایری استان برشمرد و افزود: سالیانه حدود 1500 کیلومتر از این راه‌ها اصلاح می‌شود.وی گفت: عملیات اجرایی اسکان عشایر استان در حال اجرا ست، عشایر داوطلب شرکت در این طرح می‌توانند از مزایای آن استفاده کنند البته اداره امور عشایر قبل از هرچیزی به دنبال ایجاد شغل و منبع درآمد پایداری برای اینگونه افراد است.وی با بیان اینکه هر سیاه چادر عشایری یک مرکز تولید محصولات مختلف فرهنگی و خوراکی و صنایع دستی است پس باید از آن حمایت کنیم، گفت: میانگین شاخص‌های خدمات در بخش عشایری 52 درصد است، در حالی که این میزان در بخش روستایی 80 درصد و در بخش شهری بیش از 90 درصد است.