امنیت و اقتصاد 2 بال پیشرفت

از آنجایی که اقتصاد جایگاه ویژه‌ای را در حوزه‌های مختلف دارد مقام معظم رهبری امسال را سال اقتصاد مقاومتی و تولید و اشتغال نامگذاری کردند. درواقع این مساله نقشه راهی برای مردم و مسئولان و دولتمردان است که با توجه به این نامگذاری به اولویت و نیازهای کشور توجه و تاکید اساسی داشته باشند.

هدف دشمن، معیشت مردم

یکی از نقطه نظراتی که معظم‌له در بحث اقتصادی دارند تاکید این مقوله بر بحث امنیت ملی است. در هر کشوری جهتگیری‌های کلی و عمومی مسئولان، دولتمردان و حاکمیت در مسیر تامین منافع ملی است و در هر کشوری که منافع ملی بخوبی تامین شود، به معنای آن است که آن ملت در رفاه و آسایش است و از امنیت برخوردار است. منافع ملی مجموعه‌ای از مولفه‌ها را در خود جای داده است که در راس آن امنیت ملی قرار دارد. هر کشوری که از امنیت ملی برخوردار باشد، به برکت این امنیت می‌تواند دیگر نیازهای خود را تامین و برطرف کند. دشمنان جمهوری اسلامی ایران در سالیان گذشته در این صدد بودند که امنیت ملی ما را به چالش بکشند که تاکنون با شکست و ناکامی مواجه شدند. آنها در سال‌های اخیر روی تحریم و جنگ اقتصادی متمرکز شدند و قطعا برآنند که با تحریم و جنگ اقتصادی و اعمال فشارها و محدودیت‌ها تا از جهات مختلف و گوناگون جمهوری اسلامی ایران را بویژه در حوزه مسائل امنیتی به چالش بکشانند و دچار بحران‌هایی در داخل و در منطقه بکنند. با توجه به چنین رویکردی که از سوی دشمنان ما تاکنون در پیش گرفته شده مقام معظم رهبری روی مقوله اقتصاد هم از جهت پیشرفت کشور و هم از جهت حل نیازمندی‌های مردم و تامین رفاه عمومی و تامین معیشت تاکید دارند. از سویی دیگر اگر جمهوری اسلامی ایران در مقابل دشمنان نتواند اقتصاد خود را قوی و پایدار و مستحکم نگه دارد، قطعا با چالش‌های مختلف امنیتی نیز روبه‌رو خواهد شد. در شرایط کنونی این یک نظریه اثبات شده است که یک رابطه معنادار و تنگاتنگی میان اقتصاد و امنیت وجود دارد. کشورهای توسعه یافته بهتر می‌توانند امنیت خود را در مقابل قدرت خارجی و بحران‌های داخلی تامین کنند، اما در نقطه مقابل کشورهای عقب نگه داشته شده و کشورهایی که دچار بحران‌های مالی و اقتصادی هستند، از نظر امنیت ملی نیز آسیب‌پذیرتر هستند.

امنیت این کشورها در حوزه داخلی به‌واسطه بروز تنش‌های مختلف براحتی مختل می‌شود و بیگانگان هم که همواره درصدد استفاده از هرگونه فرصتی هستند براحتی می‌توانند از زمینه‌هایی که وجود دارد برای ایجاد اختلال در روند کشورهای مورد نظر استفاده کنند. زمانی که مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله خامنه‌ای موضوع استحکام ساخت درونی قدرت را مطرح می‌فرمایند و بر این نکته تاکید می‌کنند که ملت ایران می‌بایست از هر جهت دارای استحکام باشد و از قدرت بالایی برخوردار باشد تا بتواند منافع خود را تامین کند، اینجاست که برای رسیدن به چنین هدف و منظوری مردم و مسئولان باید به مولفه‌های مختلف برای رسیدن به امنیت توجه کنند.

امنیت پایدار در سایه اقتصاد مقاومتی

امنیت و اقتصاد دو مقوله بسیار مهمی است که رابطه تنگاتنگی با یکدیگر دارند. این دو مقوله روی هم تاثیر متقابل دارند به این معنا که از یک‌سو اگر امنیت وجود داشته باشد، پشتوانه محکمی برای پیشرفت و رفاه عمومی و اقتصاد مطلوب خواهد بود. توسعه، سرمایه‌گذاری، تجارت، جلب و جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی از دیگر موضوعاتی است که در سایه داشتن امنیت می‌توان به آنها دسترسی پیدا کرد. از سویی دیگر وقتی کشوری به لحاظ اقتصادی جایگاه بالایی داشته باشد و زیرساخت‌های اقتصادی آن از استحکام و قوت و قدرت لازم برخوردار باشد و به عبارت دیگر در شمار کشورهای توسعه‌یافته به شمار آید، زمینه برقراری امنیت داخلی و ملی فراهم خواهد شد. امنیت ملی و داخلی نقش تعیین‌کننده‌ای در پیشرفت کشورها به‌عهده دارد.

بنابراین در مجموعه مولفه‌های منافع ملی، امنیت در صدر قرار دارد، اما یکی از مولفه‌های اصلی در این مجموعه که هم تاثیرگذار است در تولید امنیت و هم تاثیرپذیر از امنیت، بحث اقتصاد است. بنابراین نامگذاری و شعار سال جدید که از سوی مقام معظم رهبری با عنوان اقتصاد مقاومتی و تولید و اشتغال مورد توجه قرار گرفت، باید با همین نگاه ارزیابی شود که در کنار این‌که سرمایه‌گذاری در بخش اقتصاد و رونق بخشی به تولید و ایجاد اشتغال می‌تواند معضلات و مشکلات اقتصاد کشور را برطرف کند و رونق اقتصادی ایجاد کند و برای جوانان اشتغال‌آفرین باشد و تامین‌کننده رفاه عمومی و فراهم‌آورنده زمینه پیشرفت کشور باشد، اما خود این مساله تاثیر بسزایی در تامین امنیت ملی دارد که درواقع نیاز همگانی است و در پرتو امنیت است که چنین گشایش‌هایی فراهم خواهد شد. بنابراین امسال مردم و مسئولان باید جدیت بیشتری از خود نشان دهند و هم کدام نقش‌های خودشان را بشناسند، چون دشمنان جمهوری اسلامی ایران بر این نکته تمرکز دارند که امنیت خوب و پایداری که در کشور حاکم است را از هر جهت مورد آسیب و خدشه قرار دهند. در شرایط حال حاضر مردم ایران در منطقه‌ای زندگی می‌کنند که بسیار متلاطم و پرتنش است و بحران‌های زیادی در منطقه وجود دارد. جمهوری اسلامی ایران در منطقه‌ای پرتلاطم و بحرانی توانسته است تاکنون امنیت داخلی و مرزهای کشور را بخوبی حفظ کند. علی القاعده دشمنانی که این بحران‌ها را در کشورهای اطراف ما ایجاد کردند در پی آن هستند که این بحران‌ها را به سمت کشور ما سوق دهند. یکی از راه‌های جلوگیری از اجرایی شدن نقشه‌های دشمن و ناکام گذاشتن آنها، استحکام بخشی به اقتصاد است. استحکام بخشی زمانی حاصل خواهد شد که زمینه‌های اجرایی شدن اقتصاد مقاومتی فراهم آید. امیدواریم که در پایان سال جاری مردم و مسئولان بتوانند شاهد پیاده‌سازی شعار امسال باشند.

دکتر یدالله جوانی/ استاد دانشگاه