پشت‌گرمی ریاض به تندروی‌های ترامپ

در همین راستا رفت‌وآمدها و تماس‌ها میان مقامات آمریکا و عربستان بیشتر شده و ریاض تلاش دارد شکست‌های پیشین خود در منطقه را با کسب حمایت‌های بیشتر از سوی آمریکا جبران کند.

نزدیکی رویکردهای رئیس‌جمهور جدید آمریکا با سیاست‌های رژیم سعودی به نوعی است که به اعتقاد کارشناسان، سعودی‌ها به تشکیل ائتلافی برای پیشبرد اهداف خود علیه ایران در منطقه امیدوار شده‌اند.

در همین زمینه حسن هانی‌زاده، کارشناس مسائل منطقه معتقد است رفت‌وآمدها و تماس‌های تلفنی میان مقامات آمریکا و عربستان حاکی است که عربستان درصدد تشکیل جبهه عبری ـ عربی جدید با مدیریت آمریکاست تا پای اسرائیل را به کشورهای شورای همکاری خلیج‌فارس بکشاند.

هانی‌زاده در گفت‌وگو با جام‌جم می‌گوید: عربستان به دلیل وابستگی شدید به آمریکا و همچنین نداشتن توان مقابله با ایران تلاش می‌کند با استفاده از نفوذ مالی خود شرایط را برای پیشبرد توطئه‌های خود فراهم‌تر کند و با توجه به همسویی ترامپ و برخی شاهزادگان سعودی به لحاظ اقتصادی، به نظر می‌رسد بسترها برای تندروی عربستان، فراهم‌تر از قبل باشد.

مواضع ناآگاهانه عربستان

البته سیاست‌های عربستان علیه جمهوری اسلامی ایران درحالی اعمال می‌شود که تهران همواره بر حسن همجواری تاکید و اعلام کرده است که برقراری رابطه خوب با همسایگان همواره از اصول سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران بوده است.

با وجود این سعودی‌ها با توهم این‌که ایران به دنبال حذف آنها از معادلات منطقه است همواره در سال‌های گذشته، سیاست‌های خود را با هدف تحت فشار قرار دادن ایران تعریف کرده‌اند.

بهرام قاسمی، سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان در همین زمینه در برنامه «من طهران» که از شبکه العالم، پخش می‌شود با تاکید بر این‌که مواضع عربستان طی دوران اخیر نسبت به جمهوری اسلامی ایران همیشه از روی ناآگاهی و اطلاع کافی نداشتن از وضعیت منطقه و جمهوری اسلامی ایران بیان شده است، تاکید کرد: اگر فرض را بر این بگیریم که با آمدن ترامپ و شعارهایی که مطرح کرده، عربستان مواضع خود را نسبت به ایران تندتر کرده باید به آنها توصیه کرد که دچار چنین خطای تاریخی نشوند، چون به هر حال زمان در حال گذر است و تحولات سریع اتفاق می‌افتد و نمی‌شود آینده را خیلی پیش‌بینی کرد.

وی با بیان این‌که وضعیت و قدرت و جایگاه ایران در منطقه کاملا روشن است، افزود: بهتر است آنها با واقعیت‌های منطقه و واقعیت ایران در منطقه، سیاست‌های خود را تنظیم کنند، زیرا همسایگان هم هستند و نباید سرنوشت خود را به شعارهایی که دیگران از نقاط دوردست مطرح می‌کنند، گره بزنند.

استفاده ابزاری آمریکا از ریاض

عربستان درحالی به سراب ترامپ، دل‌خوش کرده است که آمریکا در گذشته نشان داده به سایر کشورها به چشم یک ابزار می‌نگرد و زمانی که تاریخ مصرف آنها تمام شود از سوی واشنگتن کنار گذاشته خواهند شد.

برهمین اساس مرتضی صفاری‌نطنزی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس با اشاره به شکست کامل سیاست‌های عربستان در منطقه به جام‌جم می‌گوید: نگاه آمریکایی‌ها بخصوص ترامپ به عربستان مانند گاو شیردهی است تا زمانی که فایده دارد، باید نگهداری شود و در غیر این صورت باید سرش را برید.

وی می‌افزاید: عربستان در یک‌ سال اخیر 200 میلیارد دلار از ذخایر ارزی خود را به دلیل کاهش قیمت نفت و افزایش هزینه‌هایش در منطقه مصرف کرده است و اگر این روند ادامه یابد، عربستان دچار بحران اقتصادی خواهد شد که نمی‌تواند خود را اداره کند و آن زمان است که آمریکا این کشور را کنار خواهد گذاشت.

فرار به جلوی عربستان

با وجود این به نظر می‌رسد حداقل در ماه‌های آینده نباید انتظار داشت از سیاست‌های تنش‌زای عربستان کاسته شود، بویژه این‌که فعلا در میان نهادهای بین‌المللی و کشورهای فرامنطقه‌ای، مانعی در مقابل جنایت‌های خود در منطقه نمی‌بیند. سکوت نهادهای بین‌المللی در مقابل جنایات عربستان به حدی بوده است که این کشور به جای این‌که خود را در جایگاه متهم ببیند، در جایگاه شاکی ظاهر شده و در گفت‌وگوهایش با مقامات بین‌المللی، ادعاهای بی‌اساس خود را علیه جمهوری اسلامی ایران تکرار می‌کند. در همین خصوص می‌توان به دیداری که میان عادل‌الجبیر، وزیر خارجه عربستان و آنتونیو گوترس، دبیرکل سازمان ملل در ریاض برگزار شد، اشاره کرد.

براساس خبری که ایسنا از این دیدار منتشر کرده، درحالی که افکار عمومی انتظار دارد در چنین نشستی، عربستان به دلیل جنایاتش در منطقه و یمن از سوی سازمان ملل مورد بازخواست قرار گیرد، اعلام شده است که آنچه «تهدیدات‌ایران» خوانده شده، یکی از محورهای این رایزنی بوده است. پیش از این در دوره دبیرکلی بان‌کی مون هم سازمان ملل، امتحان بدی در مقابله با جنایات عربستان پس داد و دبیرکل وقت سازمان ملل به نقش حمایت‌های مالی عربستان در اتخاذ چنین رویکردی از سوی سازمان ملل اعتراف کرد.

حسن هانی‌زاده، کارشناس مسائل منطقه در گفت‌وگو با جام‌جم می‌گوید که همین وضعیت در مورد کشورهای اروپایی و اسلامی نیز صدق می‌کند و به دلیل دلارهای نفتی عربستان ترجیح می‌دهند در مقابل اقدامات این کشور سکوت کنند.

وی با بیان این‌که فرانسه، انگلیس و آلمان به عنوان سه کشور مهم اروپایی در ارتباط با عربستان، منافع اقتصادی و تسلیحاتی خود را مدنظر دارند، می‌گوید: به دلیل نقش مالی و نفتی بالای عربستان در اروپا و همچنین داشتن نزدیک به صد رسانه فعال، کشورهای اروپایی ترجیح می‌دهند در مقابل اقدامات او سکوت کنند.

البته این کارشناس مسائل منطقه تاکید می‌کند که در مقایسه با آمریکا، کشورهای اروپایی اقبال کمتری نسبت به عربستان دارند، زیرا این کشور یک رژیم قبیله‌ای غیردموکراتیک و ضدحقوق بشری تلقی می‌شود و کشورهای اروپایی نمی‌توانند توجیه قابل قبولی برای افکار عمومی خود داشته باشند.

شاید بر همین اساس باشد که علی شمخانی، دبیر شورای‌عالی امنیت ملی کشورمان دیروز در دیدار وزیر خارجه لوکزامبورگ بر ضرورت ورود اتحادیه اروپا به بحران یمن و جلوگیری از کشتار بیرحمانه مردم این کشور از سوی عربستان سعودی تاکید کرد.

مرتضی صفاری‌نطنزی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس هم درخصوص واکنش و تدبیر ایران در قبال سیاست‌های عربستان و آمریکا می‌گوید: ایران باید با توجه به امکانات و قدرتی که در منطقه طی سال‌های اخیر و در سوریه و عراق به‌دست‌آورده، تلاش کند تا این قدرت و ظرفیت را در روابط با کشور‌های منطقه تعریف و جایگاه خود را در نظام بین‌الملل تثبیت کند. همچنین کارشناسان معتقدند ایران می‌تواند با استفاده از نفوذ خود در مناطقی از جهان که عربستان با آنها مشکل دارد، در مقابل سیاست‌های ضدایرانی عربستان و آمریکا، بلوک‌های قدرتمندی تشکیل دهد.

رئیس‌جمهور به عمان و کویت می‌رود

همزمان با ادامه پروژه ایران هراسی از سوی عربستان، رئیس‌جمهوری اسلامی ایران فردا برمبنای سیاست گسترش روابط با همسایگان برای سفری یکروزه و به دعوت رسمی پادشاه عمان و امیر کویت، به این کشورها سفر می‌کند.

به گزارش ایرنا، معاون ارتباطات و اطلاع رسانی دفتر رئیس جمهور افزود: حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر حسن روحانی صبح چهارشنبه و به دعوت رسمی سلطان قابوس، پادشاه عمان به مسقط ،پایتخت این کشور سفر می کند.

پرویز اسماعیلی عنوان کرد: استقبال رسمی سلطان قابوس از رئیس جمهور کشورمان، ملاقات خصوصی و مذاکرات هیات های عالی‌رتبه دو کشور از مهم‌ترین برنامه های سفر رسمی و کوتاه دکتر روحانی به عمان است. وی گفت: رئیس جمهور در ادامه این سفر، بعدازظهر چهارشنبه و به دعوت رسمی امیر کویت، مسقط را به مقصد کویت ترک خواهد کرد. معاون ارتباطات و اطلاع رسانی دفتر رئیس جمهور استقبال رسمی توسط امیر کویت، مذاکره خصوصی، مذاکرات هیات های دو کشور و نیز دیدارهایی با نخست وزیر و وزیر خارجه کویت را از مهم‌ترین برنامه های سفر دکتر روحانی و هیات همراه به کویت اعلام کرد.