آخرین میخ بر تابوت وعده‌های اوباما

اوباما که در آبان، وضعیت اضطراری علیه ایران را که از سال 58 و بعد از تسخیر لانه جاسوسی به اجرا درآمده، تمدید کرده بود دیروز نیز در نامه‌ای به کنگره این کشور اعلام کرد وضع اضطراری ملی را درخصوص ایران، کوبا، لیبی، زیمبابوه، ونزوئلا و اوکراین که در سال 1995 تصویب شده است، تمدید می‌کند.

به گزارش خبرگزاری صداوسیما و به نقل از تارنمای کاخ سفید، اوباما در این نامه اعلام کرده است: بحران‌هایی که روند صلح خاورمیانه را تهدید می‌کرد و منجر به اعلام وضعیت اضطراری ملی در 23 ژانویه سال 1995 شد، هنوز برطرف نشده‌اند.

رئیس‌جمهور آمریکا در این نامه با تاکید بر این‌که ایران به تعهداتش تحت برجام عمل کرده است، مدعی شده که برخی سیاست‌های دولت ایران از جمله تهدیدات غیرعادی و فوق‌العاده آن برای امنیت ملی، سیاست‌ خارجی و اقتصادی آمریکا همچنان ادامه دارد.

مرتضی صفاری نطنزی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس درخصوص اقدام باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا در آخرین روزهای حضور خود در کاخ سفید، برای تمدید وضع اضطراری ملی به جام‌جم گفت: مفهوم این رفتار این است که روابط آمریکا با کشورهای مشمول این قانون، عادی نیست و شرایط اضطراری در روابط آمریکا و این کشورها هنوز وجود دارد و برای آن باید تصمصیم‌گیری شود.

سفیر پیشین ایران در اسپانیا با تاکید بر این‌که قطعا باید این رفتار آمریکا را در چارچوب رفتار خصمانه و غیردوستانه این کشور تلقی کرد، افزود: پیامد این تصمیم، محدودیت‌هایی است که برای کشورهای نام برده اتخاذ می‌شود و بر این مبنا رفت‌وآمدها، ویزای تردد یا همکاری اقتصادی و سرمایه‌گذاری باید با اجازه و کنترل صورت گیرد.

تائید پایبندی ایران به برجام از سوی اوباما

تمدید وضعیت اضطراری درحالی صورت می‌گیرد که با وجود اجرای تمام تعهدات جمهوری اسلامی ایران در قالب برجام، این مساله هیچ تغییری در رویکرد خصمانه آمریکا نسبت به ایران ایجاد نکرده است. جالب این‌که خود اوباما نیز در نامه‌ای که به کنگره نوشته بر پایبندی ایران به تعهدات هسته‌ای خود تاکید کرده است. او در این نامه مدعی شده تحریم‌های مرتبط با مساله هسته‌ای، برچیده شده‌اند که البته همین موضوع حداقلی نیز اتفاق نیفتاده و هنوز شرکت‌ها و بانک‌های بزرگ بین‌المللی از همکاری با ایران سر باز می‌زنند.

علاوه بر کارشکنی‌های آمریکا در این زمینه‌ها، این کشور چندی قبل قانون تحریم‌های ایران موسوم به آیسا را نیز برای ده سال دیگر تمدید کرد که نقض فاحش برجام است و همه این شواهد حاکی از آن است که آمریکایی‌ها گرچه متعهد به رفع تحریم‌های ایران در قالب برجام شده‌اند، اما یا در این زمینه کارشکنی‌ می‌کنند یا اگر تحریم‌های اندکی را هم برداشته‌اند از مسیرهایی دیگر به دنبال بازگرداندن فشارها بر جمهوری اسلامی ایران هستند.

این همان مساله‌ای است که بارها پیش از مذاکرات نسبت به آن هشدار داده شده بود. دکتر فواد ایزدی، عضو هیات علمی دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران و تحلیلگر مسائل آمریکا در گفت‌وگو با جام‌جم در همین زمینه می‌گوید: کشورهایی که آمریکا با آنها مشکل دارد به طور معمول ذیل عنوان وضعیت اضطراری قرار می‌گیرند و تحریم و تهدید می‌شوند، این سبک آمریکا در برخورد با کشورهایی است که با آنها اختلافات سیاسی دارد.

وی با اشاره به توافق هسته‌ای ایران با آمریکا و سایر اعضای 1+5 در حدود یک‌سال و نیم گذشته می‌افزاید: نکته مهم این است که قبل از توافق، ایران در فهرست وضعیت اضطراری قرار داشت و بعد از توافق هم همچنان در این فهرست قرار دارد؛ تحریم‌ها نیز که همچنان پابرجاست و نقض توافق هم از سوی آمریکا صورت می‌گیرد، پس باید سوال کرد که این توافق چه سودی برای ایران داشته است.

ایزدی اضافه کرد: مواضع جدید آمریکا نشان می‌دهد که این کشور به تعهدات خود در قبال توافق برجام پایبند نیست و از این جهت اصل داستان مذاکره با آمریکا زیر سوال می‌رود. این استاد دانشگاه تهران افزود: این سوال مطرح است که چرا با وجود عمل کردن ایران به تمام تعهداتش و تائید همین مساله در متن نامه اوباما به گنگره، همچنان سیاست خصمانه آمریکا ادامه دارد؟

مذاکره با آمریکا، تجربه‌ای گرانبها

پاسخ به این سوال در تضاد ماهیت استکباری آمریکا و سیاست‌های داخلی و بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران، نهفته است و همان‌طور که بسیاری از تحلیلگران معتقدند تا جمهوری اسلامی ایران به سیاست‌های خود ادامه دهد، دشمنی آمریکا با ایران برطرف نخواهد شد.

ایزدی در همین زمینه با بیان این‌که برخی انتظار داشتند پس از توافق هسته‌ای، فشارها علیه ایران کاسته شود، اظهار کرد: شاهدیم که تفاوتی نمی‌کند به آمریکا امتیاز بدهیم یا ندهیم و در عمل، سیاست‌های خصمانه این کشور همچنان استمرار دارد، بنابراین بهتر است نسبت به این کشور بی‌توجه باشیم و سیاست‌های خود را دنبال کنیم. استاد دانشگاه تهران با بیان این‌که توجه به وعده‌های آمریکا، سودی برای کشور ندارد، ادامه داد: تجربه رابطه ایران و آمریکا و موضوع برجام نشان داد که طرف آمریکایی، قابل اعتماد نیست و وعده‌هایی را روی کاغذ می‌دهد، اما نسبت به آن پایبندی ندارد، از این‌رو، این سبک تعامل با آمریکا دردی از ما دوا نمی‌کند.

آینده روابط با آمریکا

عملکرد هشت ساله اوباما نشان داد،گرچه با شعار تغییر آمده بود و سعی داشت با استفاده از تبلیغات رسانه‌ای در سطح بین‌المللی، وجهه آمریکا را بازسازی کند، اما در عمل،‌ تفاوتی در نتیجه سیاست‌های دولت دموکرات وی با دولت‌های پیش از او که برخی از آنها جمهوریخواه بودند، وجود نداشت.

البته تنها ممکن است شیوه اعمال فشارها و شدت تهدیدها در دوره‌های مختلف، اندکی متفاوت باشد. همان‌طور که دکتر ایزدی معتقد است در دوره ترامپ، وضعیت بدتری پیش خواهد آمد، اما نفس فشارها در دوره‌های مختلف وجود خواهد داشت و تردیدی در این زمینه وجود ندارد. در این میان باید گفت که تنها راه چاره، پیگیری سیاست‌های اصولی انقلاب اسلامی و توجه به توان داخلی است که می‌تواند جمهوری اسلامی ایران را در این عرصه یاری دهد و دشمنان را از اعمال سیاست‌های خصمانه ناامید کند.

گزیده‌ای از بیانات رهبری درباره تغییرناپذیری آمریکا

وزیر خارجه‌ خوش‌اخلاق! آمریکا در نامه وداعیه خود توصیه می‌کند به دولت بعدی که به ایران سخت بگیرید، هرچه می‌توانید سختگیری کنید، تحریم‌ها را حفظ کنید، نگه دارید، بدانید با سختگیری می‌شود از ایران امتیاز گرفت کما این‌که ما گرفتیم ـ او می‌گوید ـ خب این دشمن است؛ حالا این دشمن، دشمن خندان است؛ یک دشمن بود که می‌آمد صریحا می‌گفت که ایران محور شرارت است، او این را صریحا نمی‌گوید اما رفتار او همین رفتار است. (19/10/1395)

آقای وزیر خارجه‌ محترممان حرف خوبی در مجلس زده بودند... ایشان گفته بودند ذات آمریکا تغییر نکرده؛ راست می‌گویند، ذات آمریکا همان ذات دوره‌‌ ریگان است؛ همان ذات است و تغییر نکرده؛ ذات دشمن است. بله، حزب هست (حزب دموکرات، حزب جمهوریخواه؛ این پاس می‌دهد به او، او پاس می‌دهد به این) لکن ذات آمریکا همان است. (25/03/1395)