پشت‌پرده اتاق‌ فکرهای ضد‌ایرانی

این شعارها و اصول که برخاسته از درونمایه‌های قرآنی و فرهنگ اسلام ناب محمدی(ص) است، توسط حضرت امام خمینی(ره) بنیانگذار نظام مقدس جمهوری اسلامی به گفتمانی غالب و ادبیاتی رایج نه‌تنها در ایران، بلکه در فضای بین الاذهانی توده‌های حق طلب منطقه و جهان تبدیل گردیده است. استکبارستیزی از اصول بنیادین و محکمات انقلاب اسلامی است که امام خمینی(ره) توانست با شکل‌دهی یک فضای گفتمانی که تبدیل به یک فراگفتمان شده، زمینه‌ساز بسیج افکار عمومی و خیزش توده‌های مستضعف علیه جهان استکباری غرب گردد. در طول بیش از سه دهه حیات پربرکت نظام جمهوری اسلامی و در دهه دوران شکل‌گیری انقلاب اسلامی در ایران، تعابیر و مفاهیم دوگانه «مستکبرین و مستضعفین» یا جبهه استکبار و استضعاف فضای گفتمانی انقلاب ایران مشحون از این ادبیات بوده است.

در گفت‌وگو با پروفسور نادر انتصار، رئیس دانشکده علوم سیاسی دانشگاه آلاباما جنوبی آمریکا به بررسی علل و عوامل بی‌اعتمادی مردم ایران به دولت آمریکا پرداخته شده که در ادامه از نظر می‌گذرد. کتاب «سیاست کردها در خاورمیانه» ازجمله آثار انتصار است که در زمینه مطالعات کردی از منابع مهم بین‌المللی به شمار می‌رود. پروفسور نادر انتصار، رئیس دانشکده علوم سیاسی دانشگاه آلاباما آمریکا معتقد است اکثر مواجهات اخیر میان ایران و ایالات متحده به پس از انقلاب 1979 در ایران، حمایت آمریکا از عراق در جنگ مقابل ایران، به مخاطره انداختن امنیت ملی ایران در منطقه خلیج فارس و مناطق همجوار آن، بخشی از عواملی است که بی‌اعتمادی میان ایران و آمریکا را دائمی ساخته‌اند.

سیاست خارجی آمریکا در نقاط مختلف جهان مورد انتقاد مردم است و نمود آن در تظاهرات مردمی همزمان با سفر مقامات آمریکایی به این کشورهاست. عمده مخالفت‌ها به سیاست خارجی آمریکا چیست؟

پس از پایان جنگ جهانی دوم و به وجود آمدن جنگ سرد، سیاست ضدکمونیسم به کانون توجه و دلیل نگرانی اصلی آمریکا در حوزه سیاست خارجی این کشور تبدیل شد. در نتیجه آنها به دفاع از هر دیکتاتوری که داعیه مبارزه علیه کمونیسم را داشت، حتی اگر نسبت به شهروندان خود ظلم روا می‌داشت پرداختند. در همین راستا، دولتمردان مختلف آمریکایی به حمایت از کودتای نظامی علیه چند دولت ملی‌گرا پرداختند. مثال‌های زیادی از این نوع می‌توان زد، اما تعداد زیادی از این نمونه‌ها حتی برای آنهایی که سیاست خارجی آمریکا را خیلی جدی هم مطالعه نکرده‌اند بسیار مشهور و شناخته شده هستند. لذا سیاست خارجی آمریکا با کودتا، مداخله نظامی و حمایت از دیکتاتورها در سراسر جهان عجین شد. چیزی که امروز شاهد آن هستیم میراثی ناخوشایند از فلاکت‌های ناشی از سیاست نخبگان خارجی آمریکا در دوران جنگ سرد است.

در روابط ایران و آمریکا دلایلی برای بی‌اعتمادی مردم ایران به آمریکا وجود دارد. مهم‌ترین دلایل بی‌اعتمادی مردم ایران به آمریکا چیست؟

این موضوع به مداخله نظامی آمریکا در ایران و کودتای تحت حمایت سازمان سیا علیه دولت ملی‌گرای دکتر مصدق بر‌می‌گردد. مطمئنا، اکثر مواجهات اخیر میان ایران و ایالات متحده به پس از انقلاب 1979 در ایران، حمایت آمریکا از عراق در جنگ مقابل ایران، به مخاطره انداختن امنیت ملی ایران در منطقه خلیج فارس و مناطق همجوار آن، بخشی از عواملی است که بی‌اعتمادی میان ایران و آمریکا را دائمی ساخته‌اند.

برخی معتقدند شناخت آمریکا از ایران از مسیر و کانال‌های صهیونیستی، عربی و عمدتا کشورها یا گروه‌های مخالف ایران صورت می‌گیرد. به‌عبارت دیگر ایران شناسی آمریکا در این رویکرد مورد نقد قرار می‌گیرد. نظر شما چیست؟

در زمان‌های دور، آمریکا توده‌ای از متخصصان دانشگاهی آمریکایی را در اختیار داشت که سال‌ها از عمر خود را در موسسات پژوهشی فعال در امور فرهنگ، جامعه‌شناسی و تاریخ ایران گذرانده بودند. متاسفانه از آن روزها زمان زیادی گذشته است. آنچه امروز از آنها تحت عنوان متخصصان حوزه ایران یاد می‌شود و در اتاق‌های فکر مشغول فعالیت هستند، مجموعه‌ای از مزدوران هستند که در جهت توسعه دستورات سیاسی و ایدئولوژیک اربابان خود کار می‌کنند. بسیاری از این متخصصان کار آزموده نیستند و حتی فارسی بلد نیستند. همین‌طور هر روز از تعداد کارشناسان آکادمیک در حوزه ایران کاسته می‌شود. گفتن این حرف بسیار غم‌انگیز است که کارشناسان واقعی آمریکایی سیاست‌های معاصر ایران تنها به تعداد انگشتان یک دست می‌رسند. در حالی که تعداد اتاق فکرهایی که علیه ایران تبلیغ می‌کنند به سرعت در حال افزایش است.