سیاست‌های تنش زای اردوغان

اما تحولات انقلابی در خاورمیانه و وقوع بیداری اسلامی در سال 2011، ترکیه را دچار محاسبات استراتژیک اشتباهی کرد. این اشتباه بر تصور غلطی قرار داشت که فکر می‌کرد ترکیه می‌تواند روی امواج گرایش‌های اخوانی در مصر و تونس سوار شده و یک سیاست جدیدی را در قالب نو عثمانی‌گری در منطقه اجرا کند.

بر همین اساس نیز ترکیه تمام ابزارها و امکانات در اختیار خود را روی این سیاست سرمایه‌گذاری کرد. اما شکست این سیاست که نمود اصلی آن در سوریه بود، باعث شد حتی دستاوردهای ترکیه قبل از سال 2011 در داخل و خارج این کشور نیز از بین برود.

پس از کودتای اخیر در ترکیه و مشخص شدن دست کشورها و عوامل خارجی از جمله عربستان، انتظار می‌رفت مقامات ترکیه نگرش و تغییری در سیاست‌های خود ایجاد کنند. اما بنا به دلایل مختلف مقامات آنکارا به دلیل شکستی که در منطقه و در داخل در بحث امنیت ملی خورده بودند، نتوانستند از سیاست‌های قبلی خود عدول کنند. آنها تنها امیدوارند با تغییر تاکتیک‌ها و ادامه همکاری با جریان‌های تکفیری، سیاست خود را پیش ببرند. سیاستی که اردوغان و حزب حاکم ترکیه در پیش گرفته از جمله دخالت آشکار در مسائل داخلی دیگر کشورها از جمله سوریه و عراق، تا اینجا باعث افزایش مشکلات داخلی و خارجی این کشور ‌شده است.

البته این سیاست‌های جدید ترکیه را حتی نمی‌توان صرفا در قالب نو عثمانی‌گرایی نیز تحلیل کرد. زیرا در دوره عثمانی‌ها اولا آنها هیچگاه به بحث آرمان فلسطین خیانت نکردند. دوم این‌که بخشی از توان تهاجمی عثمانی به سمت اروپا بود. بنابراین در حال حاضر شاهد این هستیم که سیاست‌های ترکیه در مسیری حرکت می‌کند که هرگز با سیاست‌های دولت عثمانی تطابق ندارد.

بنابراین به عقیده بسیاری تنها راهکار پیش روی ترکیه تغییر در روش و بازگشت به سیاست‌های دوره بین سال‌های 2002 تا 2011 است.

احمد کاظمی

کارشناس مسائل ترکیه