هم‌افزایی لابی سعودی ـ صهیونیستی

این همگرایی منجر به اتحاد لابی‌های صهیونیستی و سعودی در آمریکا شده و اثرات مهمی بر سیاست خارجی ایالات متحده گذاشته است. این هم‌افزایی‌ها در عرصه بین‌المللی بویژه در حوزه برخورد با ایران و محور مقاومت بیش از گذشته قابل مشاهده است.

دکتر فواد ایزدی استاد دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران و تحلیلگر مسائل سیاسی در گفت‌وگو با جام‌سیاست به بررسی این موضوع در حوزه تصمیم‌گیری‌های آمریکا در عرصه دیپلماسی پرداخته است.

با توجه به فعال بودن لابی‌های صهیونیستی در آمریکا، نقش این لابی‌ها در همگرایی عربستان و ایالات متحده چگونه است؟

رابطه رژیم صهیونیستی و عربستان در سال‌های گذشته به بالاترین سطح خود رسیده است. البته ارتباطات پنهانی بین رژیم اشغالگر قدس و حکومت سعودی در سال‌های گذشته وجود داشت، اما در یکی دو سال اخیر این روابط علنی شده است. حضور مقامات رژیم عربستان در کنار مقامات رژیم صهیونیستی تقریبا چند ماه یکبار اتفاق می‌افتد و رژیم سعودی به عنوان ابزاری در خدمت سیاست‌ها و اهداف اسرائیل و علیه جهان اسلام درآمده است. دولتمردان رژیم سعودی هم نشان دادند که می‌توانند در راستای منافع رژیم صهیونیستی قدم بردارند و هماهنگ شوند. به خاطر نزدیکی سیاست‌های این دو رژیم، در واشنگتن هم ارتباطات نزدیکی میان لابی اسرائیل و لابی سعودی وجود دارد و این ارتباط در سال‌های اخیر گسترده‌تر شده است. این دو حاکمیت در مسائلی از جمله نحوه برخورد با ایران هم افزایی و هماهنگی دارند. حکومت سعودی در رابطه با این موضوع و باتوجه به منابع مالی خود مبالغ بسیار زیادی را هزینه می‌کند و از این جهت خیلی از فعالیت‌هایی مثل لابی اسرائیل که علاقه‌مند است که در واشنگتن اتفاق بیفتد از سوی لابی سعودی به لحاظ مالی تامین می‌شود. این همگرایی و هم افزایی در سیاست خارجی آمریکا هم کاملا مشهود است. این‌که شما می‌بینید در اولین روزی که عربستان به یمن حمله می‌کند، سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا علنا اعلام می‌کند که در حوزه لجستیکی و اطلاعات آمریکا از سعودی‌ها حمایت می‌کند نشان‌دهنده ارتباطات عمیق است. به‌طور معمول وقتی کشوری به همسایه‌اش حمله می‌کند آمریکا حتی در ظاهر هم که شده نسبت به این اقدام انتقاد می‌کند یا بیانیه علیه آن صادر می‌کند، اما در این مورد خاص نه‌تنها نقد و سکوتی از جانب آمریکا دیده نشده، بلکه این حرکت تائید می‌شود و پشتیبانی از آن به لحاظ اطلاعات به صورت صریح و علنی اعلام می‌شود. به این معنا که آن مناطقی که در یمن بمباران می‌شود با استفاده از ماهواره آمریکایی شناسایی می‌شود. پس این همسویی و هماهنگی بین سه ضلع این مثلث وجود دارد. یک طرف دولتمردان آمریکایی و نهادهای هماهنگ با آن را دارید. طرف دیگر رژیم صهیونیستی است و طرف سوم هم رژیم سعودی قرار دارد. در عمل هم قابل مشاهده است که در بسیاری از حوزه‌ها از‌جمله نظامی و مالی این مثلث سه ضلعی قدرتمند است، اما در عمل این سیاست جلو نمی‌رود. نمونه آن سوریه، یمن و عراق است. نیروهای مقاومت در منطقه قدرت آن را پیدا کرده‌اند که در مقابل کشوری که ادعا می‌کند ابرقدرت است و کشور دیگری که ارتشی قوی دارد و کشور عربستان ایستادگی کردند و الان خیلی از سیاست‌هایی که ناشی از طراحی این مثلث سه گانه است در عمل اتفاق نیفتاده است.

در محافل داخلی و حقوق بشری آمریکا حداقل به ظاهر انتقاداتی نسبت به رویکرد آشوب طلبانه عربستان مطرح می‌شود. آیا چنین واکنش‌هایی جدی است یا صرفا چنین رفتاری جنبه تبلیغاتی و رسانه‌ای در آمریکا دارد؟

اعتراضات جدی به نظر می‌رسد، اما تعداد افراد معترض در این زمینه زیاد نیست. مثلا در مجلس سنا به اندازه انگشتان یک دست هم نمی‌توان سناتورهایی را فهرست کرد که در این حوزه به صورت جدی بخواهند ورود پیدا کنند. به همین خاطر در حوزه قانونگذاری با توجه به نفوذی که لابی سعودی دارد، حکومت عربستان با مشکل خاصی مواجه نمی‌شود. البته آنهایی که اعتراض می‌کنند صرفا به بعد رسانه‌ای و تبلیغاتی توجه ندارند، بلکه در کار خود جدی هستند.

چهره‌ها و جریان‌های معترض در آمریکا علیه مواضع سعودی‌ها آیا در دسته‌بندی خاصی قرار می‌گیرند؟

بله، تعداد محدودی از آنها نقد می‌کنند و مخالف مواضع عربستان در منطقه و یمن هستند. البته با مواردی به صورت استثنا هم برخورد می‌کنیم. مثل این بحث قانونی که دولت سعودی را در برابر پرونده یازده سپتامبر قرار می‌دهد. البته باید در نظر گرفت که امسال، سال برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری در آمریکاست و برای نمایندگان سنا سخت بود که در معرض این سوال از سوی رقبای خود قرار بگیرند که چرا شما بین دولت عربستان و خانواده‌های قربانیان یازده سپامبر، دولت عربستان را برگزیدید. این همان مورد استثنایی بود که لابی سعودی نتوانست اقدامی به نفع خود صورت دهد. ولی در حوزه‌های سیاست خارجی رژیم سعودی خیلی از مباحث هماهنگ و به عبارت صریحتر دستور گرفته از ایالات متحده آمریکاست و هم افزایی با رژیم صهیونیستی وجود دارد، از این جهت اعتراض خاصی نیست و اگر هم اعتراضی باشد محدود به برخی نمایندگان و محافل داخلی آمریکاست و البته راه به جایی نمی‌برد. این مشکل در رسانه‌های آمریکایی هم مشاهده می‌شود. در رسانه‌های آمریکا پوشش خبری پیرامون اخبار یمن و سوریه قابل مقایسه نیست و اخبار مربوط به یمن آن قدر کم منتشر می‌شود که اساسا به چشم نمی‌آید و به عبارت دیگر جنگ یمن را در رسانه‌های آمریکایی باید به جنگ فراموش شده تعبیر کرد. البته دلخوری‌هایی میان دولت آمریکا و رژیم سعودی وجود دارد منتهی محدود است و ارتباط گسترده و راهبردی آمریکا و حکومت سعودی را تحت‌الشعاع قرار نمی‌دهد. هر دو طرف به این ارتباط نیاز دارند و قرار نیست این همسویی و هماهنگی خدشه‌دار شود.

فتاح غلامی/ روزنامه‌نگار