جشنواره صلح در ادبیات کودک برگزار شد

در ابتدای این مراسم، مصطفی رحماندوست به تعریف صلح از منظرهای مختلف پرداخت و گفت: هر کسی خواسته صلح را تعریف کند، از درِ جنگ وارد شده است. من برای تعریف صلح به مطالب زیادی مراجعه کردم و نتوانستم تعریف جامع و مانعی برای آن پیدا کنم.

عاجز از یک تعریف برای صلح

او افزود: دلم برای صلح سوخت که برای تعریف کردنش باید از دشمنش که جنگ است، کمک بگیریم. حتی تعریف صلح در فرهنگنامه هم با استفاده از تعریف جنگ آمده است. در نهایت مترادف صلح آشتی آمده است. اما صلح، آشتی نیست. آشتی معانی خیلی بیشتری دارد.

این شاعر و نویسنده ادبیات کودکان، تعریف صلح را از دیدگاه‌های مختلف بررسی کرد و گفت: صلح یک پدیده جمعی است، به همین دلیل صلح باید بین جوامع اتفاق بیفتد و نه بین افراد. بچه‌ها بازی می‌کنند، حال اگر صلح باشد، صلح بازی می‌کنند و اگر جنگ باشد، جنگ بازی می‌کنند.

رحماندوست اضافه کرد: جنگ در دنیای کودکان، بازی است. همانطور که صلح هم در دنیای کودکان بازی است. در روزهای جنگ تحمیلی، کودکان با پشتی‌ها سنگر درست می‌کردند و اینجا ماجرای اصلی روشن می‌شود که جنگ در دنیای کودکان، بازی است. کودکان ما در طول 8 سال جنگ تحمیلی، جنگ بازی می‌کردند.

او با بیان این‌که صلح و جنگ، مساله کودکان نیست، اظهار کرد: ما بزرگسالان می‌دانیم جنگ بد است، اما می‌جنگیم. با این حال پذیرفتیم که کودکان را وارد جنگ‌های خودمان نکنیم. این‌که در اخبار می‌شنویم کودکان زیادی در جهان به‌دلیل جنگ‌های مختلف، کشته می‌شوند، به‌خاطر همین موضوع است که نباید کشته شوند و کودکان نباید قربانی جنگ شوند.

این شاعر و قصه نویس کودکان و نوجوانان افزود: در دنیا، ادبیات صلح، بسیار اندک است. هر چه هست بیشتر مربوط به ادبیات جنگ است. یادمان نرود که کنایه‌های قومیتی هم به نوعی، جنگ به حساب می‌آیند و با صلح، فاصله زیادی دارند.

رابعه موحد، روان‌شناس نیز از دیگر سخنرانان این برنامه بود. به نظر او، نگرش ما نسبت به کودک و شناخت ما از او، ادبیات ما را شکل می‌دهد. این‌که کودک در صلح به سر ببرد، جزو بدیهیات است، زیرا کودک باید در صلح زندگی کند. اما پای جنگ که به میان بیاید ما با یک مساله غیر عادی مواجه خواهیم بود.

بچه‌ها طاقت جنگ در قصه‌ها را هم ندارند

موحد در ادامه گفت: تامین نیازهای کودک، جلوگیری از تنش و ایجاد محیطی سرشار از آرامش و اعتماد می‌تواند باعث رشد بهینه کودک شود. چرا که این رشد بهنجار، فقط در محیط‌ امن اتفاق می‌افتد. قهر و جنجال‌های والدین، اخطاری است برای کودک؛ که محیط امن نیست. هرگز از خاطرتان نرود که کودکان حتی طاقت جنگ در قصه‌ها را هم ندارند.

این روان شناس در پاسخ به این پرسش که اگر بخواهیم بدانیم در دنیای روانی کودک چه می‌گذرد، گفت: کودکی که از صدای بلند مادر، برآشفته می‌شود از صدای گلوله، چگونه سراسیمه خواهد شد؟

او صلح را در یک جمله خلاصه کرد که صلح یعنی: حالت راحت باش و نه حالت آماده باش. به گفته موحد زندگی در حالت امن و ناامن، تاثیرات مختلفی در روان انسان می‌گذارد.

موحد، با چند پرسش بنیادین بیان کرد:‌ آیا جنگ، فقط روی کودکان درگیر با این مساله، تاثیر می‌گذارد یا فضای خشونت‌بار می‌تواند تاثیرات گسترده‌تری هم داشته باشد؟ آیا نمی‌توان آگاهی مادران را برای تولد کودکان در کشورهای بحران زده بالا برد تا کودکان در فضایی ناامن متولد نشوند؟ محیطی که قرار است کودکان با صدای مهیب گلوله‌ها، توپ‌ها و تفنگ‌ها خو بگیرند.

به گفته موحد، تصور کودکان از دنیا، آن چیزی است که توسط بزرگسالان به آنها نشان داده شده است. در ‌‌نهایت، رابعه موحد، با این توصیه، صحبت‌هایش را به پایان رساند که کودکان را در مقابل خشونت، مقاوم نکنید.

جشنواره صلح در ادبیات کودک، به همت انجمن علمی مطالعات صلح ایران در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد. در پایان، انجمن علمی مطالعات صلح ایران، از سخنرانان تقدیر کرد. از دیگر برنامه‌های این جشنواره، برگزاری نمایشگاه کتاب‌های مصطفی رحماندوست و امضای کتاب‌ها توسط این نویسنده بود که با استقبال خوب مخاطبان کودک و بزرگسال، به پایان رسید. همچنین از کودکان حاضر در این مراسم نیز با جوایزی تقدیر شد.