موضع قاطع تهران در محکومیت کودتای ترکیه

در این میان، همسایگان ترکیه بیش از سایر کشورها نگران ادامه ناآرامی‌ها در این کشورند و جمهوری اسلامی ایران نیز که در سال‌های گذشته در میان ناآرامی‌های موجود در کشورهای اطرافش، به جزیره ثبات در منطقه تبدیل شده است از این قاعده مستثنا نیست.

جمهوری اسلامی ایران از لحظه آغاز این کودتا، موضع اصولی خود را در حمایت از دولت قانونی هر کشور و مخالفت با روش‌های غیردموکراتیک از جمله کودتا بصراحت اعلام کرد و وزیر خارجه کشورمان در تماس‌های پی در پی با همتای ترکیه‌ای خود که تا عصر دیروز به سه تماس رسیده بود، شرایط این کشور را پس از کودتا رصد کرد.

شورای عالی امنیت ملی هم با حضور مقامات عالی‌رتبه کشور و با هدف بررسی آخرین تحولات ترکیه، تشکیل جلسه داد و در این جلسه درباره تدابیر لازم سیاسی و امنیتی در خصوص تحولات ترکیه و راه‌های مواجهه با تبعات احتمالی آن بحث شد.

علی شمخانی، نماینده مقام معظم رهبری و دبیر شورای عالی امنیت ملی هم در گفت‌‌وگو با خبرگزاری صداوسیما تاکید کرد: موضع رسمی جمهوری اسلامی ایران، محکومیت اقدام کودتاگران و حمایت از دولت قانونی این کشور و احترام به رای و خواست مردم است.

وی با اشاره به پیگیری لحظه به لحظه تحولات از ابتدای موضوع و تماس نزدیک با نهادها و مقامات ترکیه تصریح کرد: ما از دولت قانونی ترکیه حمایت می‌کنیم و با هر نوع کودتا چه داخلی و چه با پشتیبانی طرف‌های خارجی، مخالف هستیم.

شمخانی افزود: آنچه در ترکیه روند را غالب خواهد ساخت، میزان حضور و مشارکت مردم و احزاب سیاسی است که با حضور خود این کودتا را محکوم کردند.

نگرانی ایران از اوضاع ترکیه

وزیر خارجه کشورمان هم که در اولین لحظات بروز ناآرامی‌های اخیر در ترکیه، با مطلبی در توئیتر خود از اوضاع ترکیه ابراز نگرانی کرده بود در گفت‌وگوهای تلفنی با همتای ترک خود، ضمن اطلاع از اوضاع ترکیه به صورت لحظه به لحظه، تاکید کرد کودتا در منطقه خاورمیانه جایگاهی ندارد و محکوم به شکست است.

وی در ادامه پیام توئیتری خود نوشت: ثبات، دموکراسی و امنیت مردم ترکیه مسائلی اساسی‌اند و اتحاد و تدبیر امور، ضروری است.

تبریک لاریجانی به رئیس مجلس ترکیه

رئیس مجلس شورای اسلامی هم در پیامی به رئیس مجلس ترکیه، پیروزی اراده مردم، حاکمیت ملی و دموکراسی را بر اقدام محکوم به شکست علیه نهادهای منتخب در این کشور تبریک گفت.

در پیام علی لاریجانی آمده است: وقایع ساعات گذشته بخوبی نشان داد رأی، اراده و خواست ملت‌ها تعیین‌کننده است و دیگر کسب حاکمیت از طرق غیرقانونی و نامشروع را ‌باید در اوراق سیاه کتاب‌های تاریخ جست‌وجو کرد؛ صدای ملت‌ها بلندتر و رساتر از غرش تانک‌هاست.

وی در این پیام افزود: جمهوری اسلامی ایران به عنوان نظامی متکی به آرا و خواست مردم با تکیه بر اصول و مبانی خود منبعث از دین مبین اسلام همواره از حاکمیت ملی و ارده ملت‌ها و نظام‌های برآمده از انتخابات پشتیبانی کرده است.

علی‌اکبر ولایتی، مشاور رهبر معظم انقلاب در امور بین‌الملل هم تاکید کرد، جمهوری اسلامی ایران با کودتا در ترکیه و اساسا هرگونه کودتا و تحمیل نظر با زور مخالف است.

وی در گفت‌وگو با تسنیم ضمن بیان این‌که در کشور همسایه و برادر ما، یعنی ترکیه انتخابات برگزار شده و سال‌هاست بر مدار دموکراسی و رای مردم حکومت تشکیل می‌شود، افزود: اگر قرار باشد یک عده معدود از نظامی‌ها تحت تاثیر هر عامل یا عواملی بخواهند رای مردم را پایمال کنند و حکومت مردمی آقای اردوغان را ساقط کنند، طبیعی است که جمهوری اسلامی ایران بر اساس اصولی که به آن معتقد است با این کودتا و هر کودتای دیگری مخالفت می‌کند.

مشاور رهبر معظم انقلاب در امور بین‌الملل با تاکید بر این‌که مردم ترکیه همچنان حامی حکومت خود هستند و کودتا را به شکست کشاندند، تصریح کرد: ترکیه کشور همسایه و برادر ماست و این نوع اقدامات مانند کودتا که موجب می‌شود کشوری از مدار پیشرفت، عدالت و مردم‌سالاری به دور بیفتد، هیچ وقت مورد تائید ما نخواهد بود.

مرزهای ایران در کنترل کامل

البته جمهوری اسلامی ایران علاوه بر این‌که به عنوان یک عضو جامعه بین‌الملل، حوادث ترکیه و روند مردم‌سالاری در این کشور را دنبال می‌کند به عنوان یک همسایه از بروز ناآرامی در ترکیه و سرایت احتمالی آن به مرزهای مشترک، نگران است و به همین لحاظ، مسائل را با دقتی دوچندان رصد می‌کند.

در همین زمینه سید محمود علوی، وزیر اطلاعات کشورمان با آرزوی بازگشت امنیت و ثبات به ترکیه گفت: نیروهای نظامی، امنیتی و اطلاعاتی در حد ضرورت به حال آماده‌باش درآمده‌اند و مرزها در کنترل کامل است.

علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی هم عنوان کرد: مرزهای شمال غرب کشور در همسایگی با ترکیه از امنیت کافی برخوردار است و آمادگی لازم در نیروهای زمینی و هوایی نیز برای صیانت وجود دارد و تا این لحظه هیچ نوع حادثه و پیامدی را شاهد نبودیم.

البته در همان ساعات اولیه بروز بحران در ترکیه، خبرهایی مبنی بر پرواز جنگنده‌های ارتش جمهوری اسلامی ایران از برخی استان‌ها به شهر تبریز برای کنترل اوضاع منتشر شده بود که سعید شبستری، معاون سیاسی و امنیتی استاندار آذربایجان‌شرقی در گفت‌وگو با ایسنا این اخبار را تکذیب کرد.

وی ادامه داد: تمامی اوضاع و احوال منطقه در حوزه‌های مختلف، رصد می‌شود و پیش‌بینی می‌کنیم مشکل خاصی را شاهد نباشیم.

با وجود این، تمامی پروازها از کشورمان به سمت ترکیه تا عصر دیروز لغو شد.

مجید آقابابایی، مدیرکل امور مرزی وزارت کشور هم در گفت‌وگو با فارس، درباره آخرین وضعیت مرزهای زمینی و هوایی کشورمان با ترکیه اظهار کرد: مرز بازرگان که مهم‌ترین مرز بین جمهوری اسلامی ایران و کشور ترکیه به شمار می‌رود، از ساعت 13 شنبه (دیروز) وضعیتش تقریبا به حالت عادی برگشته و اتباع ایرانی از خاک ترکیه به کشورمان ورود دارند، همچنین اتباع ترک هم از خاک ایران به سمت ترکیه خروج می‌کنند.

هشدار وزارت خارجه به گردشگران ایرانی در ترکیه

دیروز همچنین وزارت خارجه کشورمان و سفارت جمهوری اسلامی ایران در آنکارا با صدور بیانیه‌ای از گردشگران ایرانی در ترکیه خواستند محل اقامتشان را ترک نکرده و به محل‌های پر رفت و آمد یا نمایندگی‌های ایران و سایر کشورها مراجعه نکنند.

دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان هم به هموطنانمان در ترکیه نیز توصیه کرد از حضور در محل‌های درگیری دوری کنند و در مراکز اقامتی خود تا زمان برگشت به کشور، بمانند.

وی به حوادث و آشوب‌های مختلف درباره جمهوری اسلامی ایران اشاره کرد و راز امنیت، ثبات و آرامش حاکم بر ایران را خون شهدا بویژه شهدای مدافع حرم، رهبری داهیانه مقام معظم رهبری، هوشیاری مراکز و نهادهای امنیتی و دفاعی و مشارکت جدی مردم در امنیت دانست.

نگاه راهبردی در روابط

محمد ابراهیم رضایی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس هم در گفت‌وگو با جام‌جم ضمن اشاره به تنش‌های اخیر در عرصه داخلی ترکیه تصریح کرد: وقوع اتفاقاتی مثل کودتا که بر مبنای اقدامات غیرقانونی صورت می‌گیرد در روابط ما با ترکیه تاثیر نخواهد گذاشت، چون نوع تعاملات سیاسی و اقتصادی ما با این کشور مبتنی بر نگاه راهبردی است.

رضایی افزود: حوادث و رویدادهای مهمی در این کشور رخ داده است، با این وصف ما از حاکمیتی که مبتنی بر روال قانونی باشد، حمایت می‌کنیم. به همین دلیل ایران، اقداماتی را که به صورت غیرقانونی و در قالب کودتا رخ داده باشد، تائید نمی‌کند. بنابراین ما همچنان روابط صمیمانه خود را با ترکیه ادامه خواهیم داد و این رویه ادامه پیدا خواهد کرد.

موضعگیری مقامات ایران درباره کودتای نافرجام ترکیه

لاریجانی: کسب حاکمیت از طرق غیرقانونی و نامشروع را ‌باید در اوراق سیاه کتاب‌های تاریخ جست‌وجو کرد؛ صدای ملت‌ها بلندتر و رساتر از غرش تانک‌هاست.

شمخانی: ما از دولت قانونی ترکیه حمایت می‌کنیم و با هر نوع کودتا، چه داخلی و چه با پشتیبانی طرف‌های خارجی، مخالف هستیم.

ظریف: کودتا در منطقه ما هیچ جایگاهی ندارد و محکوم به شکست است.

ولایتی: اقداماتی مانند کودتا که موجب می‌شود کشوری از مدار پیشرفت، عدالت و مردم‌سالاری به دور بیفتد، هیچ وقت مورد تائید ما نخواهد بود.