تنفس مصنوعی به طرح خرید کالای ایرانی

به‌طور کلی طرح کارت اعتباری خرید کالا که از نیمه دوم سال گذشته در انبوهی از تبلیغات رسانه‌ای به عنوان اقدامی برای خروج از رکود اقتصادی توسط مسئولان مطرح شد، از همان ابتدا با اما و اگرهایی مطرح بود به صورتی که طی یک یا دو ماه اول کالاهای مشمول شرکت در این طرح مورد بحث و گفت‌وگوی اصناف با مسئولان دولتی قرار گرفت و پس از آن نوبت به سقف اعتباری این کارت و افراد مشمول دریافت آن رسید تاجایی که اواسط اسفند سال گذشته برخی از شکست این طرح خبر دادند. البته این خبر با واکنش بانک مرکزی و همچنین برخی مسئولان اجرایی طرح یاد شده مواجه شد و سرانجام از اوایل امسال، طرح کارت اعتباری خرید کالا با تغییراتی در جامعه هدف و مبلغ اعتبار آن شروع شد که با آغاز فصل تابستان، هنوز اندرخم یک کوچه است.

فقط 104 هزار کارت صادر شده

دکتر حبیب‌الله انصاری، دبیرکل انجمن صنایع لوازم خانگی ایران با اشاره به تغییرات مکرری که در اجرای این طرح صورت گرفته، به خبرنگار جام‌جم گفت: تغییراتی که در این زمینه طی ارائه طرح از سوی مسئولان صورت گرفته، باعث شده تا سردرگمی زیادی میان متقاضیان احتمالی ایجاد شود که همین مساله به نوعی عامل ایجاد مشکل در روند انجام طرح نیز بوده است.

این مقام صنفی تصریح کرد: همان‌طور که می‌دانید نزدیک به 9 ماه پیش در ابتدای مطرح شدن این طرح، هیچ محدودیتی از نظر مبلغ اعتبار و همچنین افراد متقاضی نداشتیم، اما رفته رفته با توجه به مشکلات منابع مالی بانک‌ها، این محدودیت‌ها به شرایط فعلی و تعداد یک میلیون و 200 هزار کارت خرید اعتباری کالا کاهش یافت که این روند مطلوب تولیدکنندگان با توجه به رکود موجود در بازار نیست.

انصاری درباره تعداد کارت‌های صادرشده نیز افزود: براساس گزارش‌هایی که در اختیار این مرکز قرار گرفته، در مجموع 104 هزار کارت صادر شده به طوری که بانک صادرات عامل اجرایی صندوق بازنشستگی کشوری 27 هزار کارت و بانک ملی که مجری طرح برای بازنشستگان وزارت آموزش و پرورش بوده نیز 72 هزار کارت را تحویل مشمولان داده است. این درحالی است که کمترین میزان صدور کارت تا تاریخ یاد شده مربوط به بانک رفاه است که به‌عنوان نماینده سازمان بازنشستگی تامین اجتماعی 5500 کارت صادر کرده است.

دوباره تصمیم‌گیری می‌شود

دبیرکل انجمن صنایع لوازم خانگی ایران با اشاره به جلسات برگزار شده در بانک مرکزی و سازمان مدیریت در این زمینه به خبرنگار ما گفت: همان‌طور که قبلا نیز اشاره شد تغییرات مکرری که در این زمینه صورت گرفت باعث بروز اخلال در اجرای طرح شد. به همین دلیل جلسه‌ای با حضور مدیرکل صنایع فلزی همراه با چند نفر از مدیران صنعتی و نماینده انجمن برگزار شد که در این جلسه مشکلات طرح بررسی و صورتجلسه‌ای هم از آن تهیه شده است. این درحالی است که باید تولیدکنندگان نیز تمام مشکلات سیستم‌های تعریف شده و دستگاه‌های کارتخوان بانکی را به مجری طرح منتقل کنند تا سرانجام جلسه‌ای در بانک مرکزی تشکیل شود که در این جلسه درصورت نرسیدن میزان استقبال از کارت خرید کالا به سقف تعیین شده، درباره آینده آن تصمیم‌گیری شود.

وی تصریح کرد: البته تصمیم‌گیری درباره آینده طرح بر این مبناست که احتمالا جامعه هدف کارت، تغییر خواهد کرد چون اکنون حداقل حقوقی که مشمول دریافت این کار می‌شود 5‌/‌1 میلیون تومان درنظر گرفته شده که خودبه‌خود باعث حذف بخش قابل توجهی از بازنشستگان از صف متقاضیان خواهد شد. از این‌رو در جلسه نهایی یاد شده احتمالا حداقل حقوق به ارقام کمتری کاهش خواهد یافت تا بتوانیم شاهد افزایش جامعه هدف برای اجرای طرح باشیم.

وی با تاکید براین‌که تحویل کارت با اجرایی شدن آن کاملا متفاوت است، گفت: به‌طور کلی نباید اشتباه کنیم، وقتی می‌گوییم 104 هزار کارت تحویل داده شده، به معنی این نیست که این تعداد برای خرید اقدام کرده‌اند، بلکه این کارت‌ها فقط تحویل داده شده است و معلوم نیست که همه آن، مورد استفاده قرار گرفته باشد.

طرح کلا موفق نبوده است

محمد طحان‌پور، رئیس اتحادیه لوازم خانگی با تاکید براین‌که طرح کارت اعتباری تا این تاریخ موفق نبوده به خبرنگار ما گفت: با توجه به فراز و فرودهایی که درباره صدور این کارت‌ها صورت گرفته، متاسفانه شاهد سرگردانی فروشندگان و متقاضیان بوده‌ایم و نمی‌توانیم از این طرح به عنوان طرحی قابل دفاع یاد کنیم.

وی با اشاره به جلسه‌ای که قرار است درباره سازوکار کارت‌های اعتباری برگزار شود، افزود: با توجه به این‌که پیش‌بینی‌ها از کارت اعتباری به واقعیت تبدیل نشده و به نوعی به اهداف تعیین شده نرسیده، تصمیم بر این است که با جمع‌آوری گزارش‌های بازار، تعداد کارت‌های صادرشده و مشکلات موجود، نسبت به تغییر رویکرد این کارت‌ها تصمیم‌گیری شود. احتمالا یا بانک‌های بیشتری در این زمینه وارد خواهند شد یا شرایط دریافت و استفاده کارت‌ها متفاوت از آنچه امروز تعیین شده، خواهد شد تا تعداد بیشتری از متقاضیان بتوانند از این امکانات استفاده کنند تا رونقی در بازار لوازم خانگی ساخت داخل ایجاد شود.

این مقام صنفی درباره رکود بازار نیز این‌گونه توضیح داد: امروز رکود در بازار نیست بلکه بسیاری از خریداران هدفمند خرید می‌کنند. به این ترتیب که خرید اضافه ندارند و به‌نوعی دلال بازی حداقل در این صنف حذف شده است. به عنوان مثال براساس تحقیقاتی که این اتحادیه انجام داده، اکنون فروش فریزر کاهش یافته و وقتی از خریداران در این زمینه سوال می‌شود، می‌گویند همه چیز به وفور وجود دارد و با استفاده از فروشگاه‌های زنجیره‌ای می‌توانند مایحتاج مورد نیاز را بسادگی خریداری کرده، بنابراین نیازی به خرید این وسیله نیست و همان یخچال‌فریزرهای معمول کفایت کارشان را می‌کند.

رئیس اتحادیه لوازم خانگی تهران درباره طرح فروش اقساطی مربوط به این صنف نیز گفت: این طرح با دو مشکل مواجه شد که تصمیم گرفتیم طرح را کنار بگذاریم. اولین مشکل مربوط به دریافت وثیقه مورد نیاز برای فروش اقساطی بود و مشکل دیگر مربوط به نرخ سود مورد نظر بانک‌ها بود.

به گفته طحان‌پور، به دلیل این‌که بانک‌ها بیشتر به بنگاه‌داری روی آورده‌اند، حاضر به محاسبه سود مورد نظر بانک مرکزی در طرح کارت اعتباری نشدند و با سودهای بالای 20 درصد تصمیم به همکاری داشتند که امکان استفاده از آنها نبود، به همین دلیل کل طرح کنار گذاشته شد.

نامه وزیر صنعت برای احیای کارت خرید کالا

به‌دنبال شکست اجرای مرحله نخست کارت اعتباری خرید کالا، وزیر صنعت با ارسال نامه‌ای به معاون اول رئیس‌جمهور پیشنهاد کرد تمام کارکنان دولت مشمول دریافت کارت اعتباری خرید کالا شوند.

به گزارش تسنیم، به دنبال ارسال این نامه جلسه‌ای میان تولیدکنندگان و مسئولان سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی هم برگزار شده و قرار است طی روزهای آینده نظر نهایی سازمان مدیریت برای مرحله جدید اجرای کارت اعتباری خرید کالا اعلام شود. به نظر می‌رسد دولت باید در مرحله دوم طرح کارت اعتباری خرید کالا، برنامه ویژه‌ای را برای رفع نواقص این طرح تنظیم کند تا شاید مردم رغبتی به خرید کالا آن هم در قالب کارت‌های اعتباری خرید کالا داشته باشند.

عماد عزتی

‌ اقتصاد