تربت حیدریه؛ ظرفیت‌هایی که به هدر می‌رود

این شرایط نه‌تنها ادامه حیات تربت‌حیدریه را در درازمدت تهدید می‌کند، بلکه بر مشکل حاشیه‌نشینی شهرهای بزرگ نیز می‌افزاید، نکته‌ای که نباید از چشم مسئولان شهرستان و استان خراسان رضوی پنهان بماند.

اما خوشبختانه این مهم از دید فعالان اجتماعی و نخبگان فرهنگی تربتی (که خود بخشی از مهاجران این شهر هستند)، پنهان نمانده و آنان چندی پیش در همایشی که به همین منظور در تهران برگزار شد، به بررسی وضعیت گذشته و امروز تربت‌حیدریه و مشکلات آن پرداختند تا شاید با این اقدام توجه مسئولان مربوط را به این مشکلات و پیامدهایی که می‌تواند به موجودیت این شهر و شهروندانش آسیب برساند، جلب کنند.

دکتر علی‌اکبر حسن‌زاده، روان‌شناس و متخصص متافیزیک، یکی از این افراد بود که ضمن گلایه از بی‌توجهی دیرینه به تربت‌حیدریه و توابع آن، عنوان کرد: متاسفانه از چند سال پیش تاکنون شاهد مهاجرت بسیاری از خانواده‌ها بخصوص جوانان تربتی به شهرهای دیگر بویژه مشهد هستیم که دلیل عمده آن کمبود رفاه در تربت‌حیدریه است، در حالی که با توجه به حداقل بخش کشاورزی می‌توان جلوی این مهاجرت و عقب‌ماندگی را گرفت.

دکتر محمدحسن ابریشمی، مولف و نویسنده کتاب‌های تاریخی تربت حیدریه نیز با اشاره به ظرفیت بخش کشاورزی این شهر گفت: در زمان‌های گذشته ناامنی در تربت حیدریه زیاد بود، اما با وجود چنین مشکلاتی، محصولات زیادی در تربت حیدریه (همچون زعفران، خشکبار، پسته و ده‌ها محصول دیگر) تولید می‌شد که هم‌اکنون نیز بخشی از آنها در مدار تولید است.

وی کراویه یا همان زیره سبز را از جمله محصولات زراعی و ابریشم‌کشی و قالیبافی را نیز از جمله فعالیت‌های تربت‌حیدریه در گذشته عنوان کرد. این محقق و نویسنده با اشاره به این‌که از سال 1340 به بعد مکان‌های فرهنگی قابل‌توجهی در این شهر احداث شد و سطح فرهنگی شهر ارتقا یافت، افزود: دلیل این امر هم وجود کتابخانه‌های متعدد در سطح شهر بود، طوری که در دهه 40 هفت کتابخانه بزرگ در تربت‌حیدریه وجود داشت، اما اکنون تعداد طلافروشی‌های شهر از تعداد کتابخانه‌ها بیشتر است و متاسفانه باید اعتراف کرد تربت‌حیدریه به نسبت گذشت زمان، ترقی که نکرده هیچ پسرفت تاسف‌آوری هم داشته است.

پیشرفت‌های عمرانی شهر تربت‌حیدریه از دیگر موضوعات مورد نقد جلسه هم اندیشی نخبه‌های تربت‌حیدریه بود. سیدعلی سیاسی، دیگر چهره فعال فرهنگی و اجتماعی این شهر با اشاره به پیشرفت عمرانی ناچیز این شهر در مقایسه با شهرهای حتی کوچک‌تر از تربت، یادآور شد: در این شهر خیابانی وجود دارد که از 80 سال پیش تاکنون دست نخورده باقی مانده است و این نشان می‌دهد مسئولان تربت‌حیدریه آنچنان که باید به فکر عمران و آبادسازی تربت‌حیدریه نبوده‌اند. آنچه مسلم است این که نقش نخبگان و نیروی انسانی کارآمد و فرهیخته در توسعه پایدار و همه‌جانبه یک منطقه بر همگان محرز است، گرچه این مهم در کنار تلاش و عمل مسئولان کارآمد و شایسته معنا پیدا خواهد کرد؛ امری که مرتضی شهباز، دادستان تربت‌حیدریه نیز بر آن تاکید و تصریح کرد: به‌طور قطع توسعه‌یافتگی محقق نمی‌شود، مگر این‌که در تصمیم‌گیری‌های منطقه به نقش نخبگان محلی توجه کافی و وافی داشته باشیم که درخصوص تربت‌حیدریه نیز باید اذعان کرد این منطقه با توجه به قدمت تاریخی و وجود ظرفیت‌های متعدد، فرصت بالقوه توسعه و پیشرفت در همه بخش‌ها را دارد که باید بر بالفعل کردن آن اهتمام ورزید.

مسلم سالاری - جام‌جم