10 نکته در دیپلماسی هسته ای ایران

لازم می دانم در خصوص 2 طرح مطرح در جریان پرونده هسته ای ایران و روشهایی که آقایان متکی و لاریجانی اینک معمول می دارند و نیز درباره ضرورت دقت در یک اشتباه فاحش نکاتی را یادآور شوم.

کد خبر: ۸۸۷۸۸

پرونده هسته ای ایران در شرایط کنونی با 2 طرح مواجه بوده که یکی از آنها در چارچوب رسمی و دیگری به طور غیررسمی روی میز است. منظورم طرح مسکو و طرح ارائه سانتریفیوژهایی به ایران است که غنی سازی را در درجات پایین انجام می دهد.
1- باید بدانیم طرح دوم به طرح روسیه ارجحیت دارد. سابقه این طرح دست کم به یک سال پیش برمی گردد. آنجا که اتحادیه اروپایی و 3 کشور طرف مذاکره ایران خود این طرح را ارائه کرده بودند. آنها آن زمان هم طرح خود را به طور غیررسمی به عنوان یک راه حل احتمالی برای پیگیری طرفین مذاکره مطرح کردند اما در آن مقطع یکی از مقامات ایران در قبال این طرح واکنش منفی نشان داد و آن را قابل قبول ندانست که البته آن واکنش در آن مقطع صحیح بود. اما در شرایط کنونی ، ضرورت شکسته شدن بن بست موجود در پرونده هسته ای ما حکم می کند این طرح بر طرح روسیه ارجح تلقی شود. اینک لازم است طرفهای درگیر برای برگشت به شرایط عادی ، به دنبال راه حلی باشند که توافق طرفین را جلب کند زیرا طرح روسیه هرگز مساله اصلی ایران را که همانا استقلال در تولید سوخت هسته ای است ، حل نمی کند.
2- روسیه در واقع به دنبال چپاول ایران و تامین منافع خود است. سوابق تعامل مسکو با تهران در برنامه هسته ای هم تایید می کند که کرملین از حیث ژئواستراتژیک هرگونه قرارداد هسته ای با ایران را به کسب امتیازات سیاسی اقتصادی در آینده موکول می کند.
3- معتقدم نمایندگان ایران در مذاکرات آینده خود با طرف روس کمتر باید حرف بزنند و بیشتر شنونده باشند ، مگر آن که لازم باشد از استقلال ایران در تولید سوخت هسته ای دفاع کنند. مذاکره کنندگان ما باید بدانند روسیه هرگز در موضعی نیست که برای ما شرط تعیین کند که اگر چنین باشد ، مسکو همان حکایت اروپایی ها را زودتر از موعد معمول آغاز کرده است.
4- البته باید بدانیم که ایران نباید طرح مسکو را کنار بگذارد و نیز بدانیم و اروپا هم بداند که نتیجه طرح مسکو تنها به تعمیق نفوذ روسیه در ایران و بیشتر شدن وابستگی تهران به مسکو از منظر ژئوپلتیک منجر خواهد شد و اروپایی ها از این واقعیت غفلت کرده اند. اروپا و امریکا با مشی خصمانه و غیرمنطقی خود در قبال ایران ، کوردلانه طرح مسکو را پیگیری می کنند. آنها باید بدانند که روسیه در شورای حکام با آنها همراه شده فقط به این دلیل که برای تامین منافع خود عرصه را بر ملت ایران تنگ کند.
5- ما همچنین باید بدانیم که مانع تراشی روس ها در قبال برنامه هسته ای ایران با مانع تراشی های امریکا و اروپا تفاوت اساسی دارد. برای بیان این تفاوت ، لازم است درباره اشتباه فاحش و خطرناکی که این روزها به وجود آمد ، نکاتی را به اطلاع برسانم . اروپا و امریکا صرفا به منظور پیگیری خواست های صهیونیسم بین الملل با برنامه هسته ای ایران مخالفت می کنند. این که ما تلاش غیرانسانی و پنهان صهیونیسم بین الملل علیه ایران و اسلام را نادیده بگیریم و بگوییم امریکا و اروپا فقط به دلیل حسادت مانع پیشرفت هسته ای ایران می شوند ، اشتباه محض است اما در مورد روسیه موضوع متفاوت است . یعنی آنها در پی دستورات صهیونیست بین الملل نیستند اما به طور جدی به دنبال تامین منافع استثماری خود هستند. در عین حال ما قطعا نباید طرح مسکو را رد کنیم ، با وجود این همواره بدانیم که قابلیت این طرح مثل جام زهر است که در شرایط خاص باید این جام را سر بکشیم.
6- اما پیشنهاد تازه ای که به طور رسمی مطرح است ، به مراتب نسبت به طرح روسیه ارجحیت دارد. مهم نیست که این طرح را - یعنی ارائه سانتریفیوژهایی که غنی سازی با درجات پایین انجام می دهد - چه کسی پیشنهاد خواهد کرد. حتی اگر امریکا هم این طرح را ارائه کند ، تفاوتی نمی کند، زیرا چنین طرحی خواسته اصلی ایران را مبنی بر استقلال در تولید سوخت هسته ای تامین می کند. این طرح همچنین می تواند بن بست خطرناکی را که پدید آمده از بین ببرد.
7- این طرح این فرصت را هم ایجاد می کند که در مقاطع بعد ایران درخصوص افزایش میزان و حد خلوص غنی سازی اورانیوم هم مذاکره کند.
8- به عقیده من ، وزارت خارجه در شرایط جدید و مدیریت آقای متکی نسبت به گذشته بهتر عمل می کند. همه می دانند که آقای خرازی روزی که 3 وزیر اروپایی به ایران آمدند، در فرودگاه نوید امتیازاتی را که آنها در تهران دریافت خواهند کرد ، به آنها داده بود اما آقای متکی نشان داده که راسا تصمیم گیری نمی کند و البته تلاش می کند برخی تندروی ها را نیز توجیه کند.
9- در سیاست خارجی گاه مواضعی از سوی ایران مطرح می شود که منبعث از روحیه انقلابی یک مسوول ایرانی بوده و حاکی از صداقت و صمیمیت است ، اما این روش باید حتما با تدبیر همراه شود؛ تدبیری که قادر باشد افکار عمومی جهان را به صلح جویانه بودن نیات ملت ایران و ایرانی آگاه سازد. اگر این راه را طی کنیم ، افکارعمومی غرب دولتهای خود را وادار خواهند کرد از سیاست های خصمانه علیه ایران و اسلام دست بردارند.
10- معتقدم آقای لاریجانی تاکنون عملکرد خوبی داشته است. اداره پرونده هسته ای ایران در شرایط کنونی کمتر شعارزده است و حرکت صحیح تری به سمت روشهای دیپلماتیک در پیش گرفته است. اعتقاد دارم هر کودکی قادر است طوری عمل کند که یک کشور به سمت انزوا کشیده شود اما هنر ما باید این باشد که در دفاع از نظام اسلامی از روشهای قاعده مند بهره ببریم.