حراج آینده فوتبال با بلیت‌های رایگان

این روزها سیل درخواست‌های برگزاری مسابقات فوتبال به صورت رایگان به سمت سازمان لیگ جاری است و بسیاری از تیم‌های لیگ برتری می‌خواهند با روشی مشابه پرسپولیسی‌ها که زودتر از دیگران پایه‌گذارش بودند، هواداران دور مانده از فوتبال را به سکوهای ورزشگاه‌ها برگردانند. اما آیا بهای بلیت تنها دلیل استقبال کم هواداران از رقابت‌های داخلی است؟ آیا رایگان کردن تماشای مسابقات می‌تواند روی تمامی کمبودهای مدیریتی سرپوش بگذارد؟

پاسخ بی شک منفی است. امیررضا واعظ آشتیانی در گفت‌وگو با جام‌جم به نکات قابل توجهی اشاره دارد؛ «همان‌طور که فیفا و نهادهای جهانی ورزش در دیگر رشته‌ها پیش‌بینی کردند چهار فاکتور درآمدزایی در ورزش حرفه‌ای عبارتند از: حق پخش، بلیت‌فروشی، اسپانسرها و حق کپی رایت. گرچه مدیران فوتبالی ما در این میان، سنگ گزینه درآمدزایی آسان‌تر را به سینه می‌زنند و فقط از حق پخش صحبت می‌کنند، اما معتقدم اگر آنها نگاه مدیریتی و اقتصادی‌شان را فعال کنند و نسبت به سه گزینه دیگر اهتمام داشته باشند، چه بسا با تحقق آنها حتی بدون حق پخش تلویزیونی هم بتوانند باشگاه‌هایشان را اداره کنند. اما از آنجا که مدیران فوتبال ما متاسفانه فاقد این‌گونه نگاه‌های اقتصادی و تحلیلی هستند، شاهدیم که در جهت جبران ناتوانی‌های مدیریتی‌شان، می‌خواهند تماشای مسابقات را رایگان کنند.

گل به اقتصاد ورزش

واعظ با بیان این‌که رایگان کردن تماشای مسابقات فوتبال با روح حرفه‌ای و اقتصاد ورزش مغایرت دارد، می‌افزاید: «در دنیای حرفه‌ای فوتبال یکی از فاکتورهای مهم درآمدزایی، فروش بلیت است و حتی در باشگاه‌های دنیا می‌بینیم که در همان ابتدای فصل بلیت تمامی مسابقات فروش می‌رود و صندلی‌ها رزرو می‌شود. به طوری که اگر تماشاگری در روز مسابقه حضور نداشته باشد، صندلی مورد نظر خالی می‌ماند. پس می‌بینیم که یک باشگاه حرفه‌ای روی تک تک صندلی‌های سکوی تماشاگرانش هم حساب باز می‌کند. با آگاهی از این موضوع، باید گفت رایگان کردن تماشای رقابت‌های فوتبال در ایران معنایی جز سوءمدیریت مدیران فوتبال ما ندارد. آنها به تصور این‌که اگر تماشای بازی‌ها را رایگان کنند، به این بهانه تماشاگر به سمت ورزشگاه‌ها جذب می‌شود. در صورتی‌که با رویکرد جامعه‌شناسانه و یک تحلیل اقتصادی توسط کارشناسان مجرب، می‌توانند معضل کاهش تعداد تماشاگر را از منظر اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی آسیب‌شناسی کنند.»

تبعات یک تصمیم اشتباه

واقعیت این است که بسیاری از ورزشگاه‌های ما قدیمی است یا اگر هم بتازگی افتتاح شده، از زیرساخت‌های استاندارد و کافی برخوردار نیست. اینجا هنوز تماشاگر برای ایاب و ذهاب به ورزشگاه، خوردن آب آشامیدنی یا استفاده از سرویس بهداشتی دچار مشکل است و اگر به هر دلیلی صندلی خودش را ترک کند، دیگر صاحب آن نیست. در چنین وضعیتی به صرف این‌که تماشای رقابت‌های فوتبال مجانی شود، آیا این مشکلات حل خواهد شد؟ واعظ در پاسخ می‌گوید: «من نمی‌دانم چه کسی تئوری بلیت رایگان را مطرح کرده تا بتوان بواسطه آن هواداران را به ورزشگاه‌ها بیاورد. ادامه این مساله، باعث خواهد شد تماشاگران به این باور برسند که نباید برای تماشای رقابت‌های فوتبال پول پرداخت کنند. مطمئنا همین تماشاگری که تا امروز برای تماشای یک مسابقه فوتبال به ورزشگاه می‌رفت، از فردا این حق را برای خود قائل خواهد بود که تمامی مسابقات را به صورت رایگان تماشا کند. ما داریم به دوران مبتدی فوتبال برمی‌گردیم. دورانی که مردم دور زمین فوتبال می‌ایستادند و یک مسابقه محلی را تماشا می‌کردند، بی آن‌که پولی برای تماشای آن پرداخت کنند. این یک اتفاق خطرناک اقتصادی برای مجموعه ورزش از جمله فوتبال است و نشان می‌دهد مدیران مجموعه فوتبال ما مدیرانی ناتوان و غیرحرفه‌ای هستند.»

سقوط فوتبال

بحث رایگان کردن بلیت مسابقات فوتبال در میان فوتبالی‌ها هم منتقدان زیادی دارد. مجید جلالی، سرمربی سایپا یکی از همین منتقدان است. او می‌گوید: رایگان کردن بازی‌های لیگ برای آینده فوتبال خطرناک است. این‌که تماشاگر به استادیوم نمی‌آید، دلیلش قیمت بلیت نیست. بلکه این ادامه همان موضوعی است که تیم ملی، تیم امید و نفت را در آسیا ناکام می‌کند. نیامدن تماشاگر در ادامه سقوط فوتبال ایران قرار دارد و در واقع یک شکست برای فوتبال این کشور محسوب می‌شود. ما در ورزشگاه‌ها به انحطاط فرهنگی رسیده‌ایم، ضمن این‌که در حوزه مدیریت فوتبال هم مشکلات متعددی داریم.

سعید آذری، مدیرعامل ذوب‌آهن هم از جمله کسانی است که با مجانی شدن مسابقات مشکل دارد. او در این باره به سایت کاپ می‌گوید: «در تمام دنیا یکی از مهم‌ترین منابع درآمدزایی برای فوتبال حضور تماشاگر در ورزشگاه است؛ مارکتینگی که بیش از هرچیز مدنظر باشگاه‌ها و سازمان‌های فوتبال است. سازمان لیگ به عنوان متولی برگزاری مسابقات اصلا نباید اجازه چنین کاری را صادر کند. مجانی مسابقه برگزار کردن درست برخلاف سیاست‌های روز اقتصاد در فوتبال است. من صددرصد با این موضوع مخالفم و حاضر نیستم حتی اگر فقط چهار نفر برای تماشای بازی تیم به ورزشگاه می‌آیند، این کار را انجام بدهم.»

رضا پورعالی

ورزش