پیش‌تاثیر برجام در بازار سرمایه

اوضاع و شرایط بورس یکی از نشانه‌های کامل برای اقتصاد هر کشور است و امروز بورس به‌خوبی بیانگر و توصیف‌کننده وضعیت اقتصاد ایران است. بنابراین اگر به داده‌ها و اطلاعاتی که از بورس منتشر می‌شود خوب دقت کنیم، رکود حاکم بر صنایع را درک کرده و مشاهده خواهیم کرد. از این رو هرچه فضای کسب و کار مناسب‌تر باشد بدون تردید فعالیت‌های اقتصادی نیز رونق داشته و شرکت‌های حاضر در بورس نیز پالس‌های مناسبی به تابلوها ارسال می‌کنند؛ اما امروز شرایط نامناسب فضای کسب‌وکار تاثیر خود را در تابلوهای بورسی گذاشته و باعث تحولاتی گاه نامناسب در شاخص‌ها شده است.

برای حل این موضوع هم نمی‌توان نسخه واحد یا لحظه‌ای برای بورس ارائه کرد. اما اگر واقعا تصمیم داریم رونق مناسب و ماندگاری را در بازار بورس شاهد باشیم باید مولفه‌های اقتصادی را مدنظر داشته باشیم و به بهبود فضای کسب‌وکاری بیندیشیم. به این دلیل که هرگونه تغییر مثبت یا منفی در این موضوع می‌تواند نتایج مشهودی را در بورس رقم بزند. بنابراین بهترین راهکار این است که اقتصاد را از چرخه نادرست فعلی که نقدینگی، تورم و نبود بهره‌وری عمده مشکلاتش شناخته شده، خارج کنیم تا به رشدی قابل اطمینان و درون‌زا برسیم.

تجربه نشان داده اقدامات کوتاه‌مدت در بازار سرمایه پاسخگو نیست و متاسفانه دولت هم بیشتر به فکر مُسکن و طرح‌های کوتاه‌مدت است که این موضوع تاثیر مثبتی در بازار بورس نخواهد گذاشت. در نتیجه اگر دولت با استفاده از سیاست‌های پایدار و بلندمدت اقتصادی شرایطی را فراهم کند که اقتصاد به یک رشد بادوام دست یابد، بازار سرمایه نیز خود به‌خود اصلاح شده و به سمت پویایی و رشد حرکت می‌کند.

از سوی دیگر، عملکرد سازمان‌ها و وزارتخانه‌های دولت باید با هم هماهنگ باشد تا پالس‌های متناقض به بورس ارسال نشود. اگر به صورت متحدالشکل در اقتصاد حرکت نکنیم مسلما به سر منزل مقصود نخواهیم رسید و این موضوع باعث می‌شود تا نتیجه مناسب در بورس نیز به دست نیاید. به عنوان مثال اکنون موضوع خروج پتروشیمی‌ها از بورس کالا مطرح شده و هر یک از دستگاه‌ها در این باره برای خود چیزی می‌گوید.

البته کمیسیون بازار پول و سرمایه در حال بررسی مشکلات احتمالی این موضوع است، اما در نگاه کلی به نظر می‌رسد نوعی ناهماهنگی میان مسئولان وزارت صنعت، معدن و تجارت و مسئولان بورس وجود دارد که باعث بلاتکلیفی و سقوط شاخص‌ها می‌شود. به این دلیل که اگر پتروشیمی‌ها را از بورس کالا خارج کنیم در واقع یک بازار شفاف شده را تبدیل به بازاری کاملا ناشناخته و رانت‌محور خواهیم کرد و این می‌تواند مشکلاتی برای بخش‌های مختلف اقتصاد کشور ایجاد کند چون شفاف نبودن معاملات و البته دادوستدها می‌تواند چالشی بزرگ برای اقتصاد کشور باشد. لذا حتی در صورت اجرایی شدن کامل برجام در دی و بهمن‌ماه آینده دیگر نمی‌توان از بورس توقعی برای علامت دادن داشت، زیرا بورس از این پس فقط به تحولات واقعی و موثر در فضای کسب‌وکار واکنش نشان خواهد داد.

دکتر علی سنگینیان

کارشناس بازار سرمایه