بحران زباله بیروت را به آتش کشید

دومین روز تحصن معترضان به بحران زباله‌ها عصر روز یکشنبه در میدان ریاض الصلح در مرکز شهر بیروت و در پاسخ به فراخوان طلعت ریحتکم به طور مسالمت‌آمیز برگزار شد. معترضان برای تاکید بر ماهیت مسالمت‌آمیز تحرکات خود شعار «مسالمت‌آمیز، مسالمت‌آمیز» سر می‌دادند. این میدان در نزدیکی مقر نخست‌وزیری و مقر پارلمان لبنان قرار دارد. اما با برخورد نیروهای امنیتی لبنان این تظاهرات به خشونت کشیده شد و صورت یک تحصن را پیدا کرد که تا پاسی از شب ادامه داشت. جورج کتانه، دبیرکل کمیته صلیب سرخ لبنان می‌گوید: دست‌کم 43 نفر از معترضان بعد از این‌که دچار حالت خفگی شدند، به پنج بیمارستان منتقل و حدود 200 نفر دیگر نیز کمک‌های اولیه دریافت کرده و سرپایی بدون نیاز به انتقال به بیمارستان مداوا شدند. رسانه‌های لبنانی همچنین از شنیده شدن صدای تیراندازی‌های گسترده گزارش دادند اما خبری از اصابت گلوله یا کشته شدن کسی مطرح نشده است. کسانی که در میدان ریاض‌الصلح تحصن کرده بودند با در دست داشتن پرچم‌های لبنان و پلاکاردهایی عملکرد دولت و نیروهای سیاسی را محکوم کرده و شعار «مردم خواهان سرنگونی نظام هستند» و «آزادی آزادی» و «انقلاب انقلاب» ‌سر می‌دادند. روز گذشته به دلیل همین تشنج‌ها، کشورهای بحرین و کویت اتباع و شهروندان خود را از سفر به لبنان برحذر داشته و خواستار خروج آنها از این کشور شدند.

واکنش شخصیت‌ها

در پی تظاهرات لبنانی‌ها در اعتراض به «بحران زباله‌ها»، تعدادی از شخصیت‌های برجسته سیاسی لبنان همبستگی خود را با تظاهر‌کنندگان اعلام کرده و اعمال زور علیه آنها را محکوم کردند. آنها در عین حال مخالفت خود را با خواسته‌های تظاهرکنندگان برای سرنگونی دولت اعلام کردند.

در همین رابطه میشل عون، رئیس فراکسیون تغییر و اصلاح لبنان در بیانیه‌ای با تبریک به جوانان لبنانی حمله به معترضان یا اعمال زور و استفاده از گلوله جنگی علیه آنها را محکوم کرد و خواهان مشخص کردن فوری مسئولان و محاکمه آنها شد. سمیر جعجع، رئیس حزب القوات اللبنانیه نیز همبستگی خود را با خواسته‌های تظاهر‌کنندگان اعلام کرد و گفت: آنها باید در میدان باقی بمانند تا نمایندگان برای انتخاب رئیس‌جمهور به پارلمان بروند و بعد از آن دولت کنار رفته و انتخابات پارلمانی برگزار شود. سعد حریری، نخست‌وزیر سابق لبنان و رهبر جریان المستقبل اما ضمن اعلام حمایت خود از معترضان خواستار کارآمدی دولت و حل مسائل موجود بویژه بحران زباله‌ها شد. حریری تصریح کرد: ما اعتراف می‌کنیم که کوتاهی در حل بحران ملی صورت گرفته است، اما اعتراض نسبت به مشکل زباله‌ها و درخواست برای حل آن یک چیز است و درخواست برای سرنگونی دولت و نظام چیز دیگر. سرنگونی دولت یعنی وارد شدن لبنان به شرایطی نامعلوم. ولید جنبلاط، رئیس حزب سوسیالیست ترقی‌خواه لبنان نیز گفت: خواسته‌های شهروندان خواسته‌هایی مشروع است، اما منحرف کردن تظاهرات از روند اساسی آن و ورود برخی گروه‌های سیاسی به این روند درست نیست. نبیه بری، رئیس پارلمان لبنان نیز گفت: مردم حق دارند فریاد بزنند، حوادثی که در خیابان‌ها شاهد آن بودیم تحرکات قانونی و حق مشروع مردم بود، اما در عین حال نباید در حق دولت کوتاهی کنیم. امروز اگر دولت سقوط کند، بویژه در شرایطی که کشور دچار خلأ ریاست جمهوری است، جایگزینی برای دولت نخواهیم داشت.

تهدید به استعفا

این درحالی است که «تمام سلام»، نخست وزیر لبنان در واکنش به حضور هزاران معترضی که به خیابان‌ها ریخته بودند، تهدید به کناره‌گیری از مقام خود کرد. سلام در پیامی تلویزیونی به مردم لبنان هشدار داد؛ ادامه اعتراض آنها به فروپاشی دولت خواهد انجامید. وی «زباله‌های سیاسی» را معضلی به مراتب مشکل آفرین‌تر از بحران زباله‌های رها‌شده در سطح خیابان توصیف کرد و هشدار داد؛ ادامه این روند لبنان را در زمره کشورهای شکست خورده قرار خواهد داد. تمام سلام در ادامه اعلام کرد از اعضای کابینه خواسته نشست فوری را در خصوص اوضاع فعلی تشکیل دهند و گفت: اگر این نشست که قرار است روز پنجشنبه برگزار شود بی نتیجه باشد دیگر نیازی به کابینه نخواهد بود.

تحلیل السفیر

روزنامه السفیر لبنان در گزارشی نوشت: اعتراضات 22 آگوست، دوره 14 مارسی‌ها را به پایان رسانده است. به‌رغم وجود تحلیل‌هایی که از توطئه بودن این اعتراضات سخن می‌گویند؛ باید گفت این حرکت، اعتراض حقیقی مردم علیه طبقه سیاسی فاسد است که همه فرصت‌های اصلاح را از میان برده است. اما همین مسئولان فاسد، سعی دارند تا اعتراضات را از محتوا و هدف خالی کنند و با بالابردن مطالبات خودشان نیز با آنها همنوا شده و این‌گونه صدمه کمتری را متحمل شوند.

به نوشته این روزنامه اگر حوادث 7 می‌‌2008 باعث انتخاب رئیس‌جمهور در نشست دوحه شد؛ اعتراضات 22 آگوست نیز باید موجب انتخاب رئیس‌جمهور و پس از آن استعفای دولت و تشکیل دولت دیگر و اجرای انتخابات پارلمانی و شکل‌گیری طبقه جدید سیاسی شود.

مریم کاظمی

جام‌جم