شیعیان در انتخابات پارلمانی عراق

رقابت های انتخاباتی عراق ، در واپسین روزهای باقیمانده به برگزاری انتخابات پارلمان ، حساس تر و جدی تر شده است. چنانچه نیروهای سیاسی اصلی عراق را به 3 گروه شیعیان ، کردها و اهل سنت تقسیم بندی کنیم ، هر یک از جریان ها و ائتلاف های انتخاباتی مربوط به این گروهها، برای جلب آرای عمومی به منظور کسب کرسی بیشتر تلاش می کنند. شیعیان عراق بیش از 60درصد جمعیت این کشور را تشکیل می دهند.

کد خبر: ۸۲۵۵۶

بزرگترین فهرست انتخاباتی شیعیان ، ائتلاف عراق یکپارچه است که اکثریت کرسی های مجمع ملی عراق را در اختیار داشت و در انتخابات ژانویه گذشته به پیروزی چشمگیری دست یافت . ترکیب این ائتلاف تقریبا ثابت مانده است ، با این تفاوت که حزب کنگره ملی عراق به رهبری احمد چلبی ، سیاستمدار تکنوکرات عراق از ائتلاف خارج و گروه تقریبا بانفوذ مقتدا صدر به جمع آن افزوده شده است . مجلس اعلای انقلاب اسلامی ، حزب الدعوه اسلامی ، حزب فضیلت ، سازمان بدر ، جماعت العداله وابسته به عادل عبدالمهدی به اضافه گروه مقتدا صدر ، مهمترین احزاب تشکیل دهنده ائتلاف عراق یکپارچه هستند. در مجموع در این فهرست ، 16 گروه و حزب عضویت دارند. اکثر تحلیلگران ، شانس ائتلاف عراق یکپارچه را در به دست آوردن آرای قابل توجهی از شیعیان بالا ارزیابی کرده اند. آیت الله سیستانی در انتخابات ژانویه رسما از این ائتلاف حمایت کرده بود. ایشان در این دوره رسما از هیچ گروه و جریان خاصی حمایت نکرده ، اما اخیرا از عراقی ها خواسته است به گروههای قدرتمند دینی رای دهند که حمایت ضمنی از فهرست عراق یکپارچه به شمار می آید. موضع آیت الله سیستانی شاید ناشی از دغدغه وی نسبت به قدرت گرفتن لائیک ها باشد، بخصوص که بار دیگر از شیعیان خواسته است آرای خود را پراکنده نکنند. به نظر می رسد حمایت تلویحی آیت الله سیستانی از فهرست ائتلاف عراق یکپارچه ، ضربه سختی به دیگر گروههای شیعه دارای گرایش های سکولار نظیر ایاد علاوی و تا حدودی احمد چلبی زده باشد. گروه ایاد علاوی موسوم به «العراقیه وطنی» دومین گروه ائتلافی مربوط به شیعیان است که تبلیغات گسترده ای برای احراز کرسی بیشتر در پارلمان انجام داده است . گروه ایاد علاوی در انتخابات قبلی با وجود برخورداری از حمایت های مالی و سیاسی امریکا تنها 40 کرسی مجمع ملی را به دست آورد. علاوی این بار درصدد انسجام گروهی و حتی جلب آرای بخشی از سنی ها برآمده است . حضور عدنان پاچه چی سیاستمدار کهنه کار سنی ، غازی الیاور معاون رئیس جمهوری ، حاجم الحسنی رئیس مجمع ملی عراق در فهرست العراقیه بیانگر زیرکی علاوی در تشکیل یک ائتلاف شیعه و سنی است ؛ اما شیوه تبلیغی علاوی و انتقادهای صریح وی از دولت ابراهیم جعفری - که به نوعی تخریب رقیب قدرتمندش ائتلاف عراق یکپارچه است - انتقادها علیه علاوی را برانگیخته است . علاوی همچنین با صرف هزینه گزاف تبلیغاتی در داخل عراق و پرداخت مبالغی به شبکه های تلویزیونی عربی به رویارویی با دیگر احزاب و گروهها پرداخته است . هرچند ائتلاف ترکیبی علاوی ، شانس وی را برای جلب آرای عمومی در میان شیعیان و اهل سنت افزایش داده است ، اما در مقابل دور بودن وی از صحنه سیاسی در 9 ماه اخیر و مشی لائیک و سابقه همکاری اش با بعثی ها به عنوان عوامل بازدارنده در کسب کرسی بیشتر از جمع کرسی های گروه وی در مجمع ملی است . احمد چلبی هم پس از آن که نتوانست به همکاری خود با ائتلاف عراق یکپارچه ادامه دهد، به عنوان جریان جدید وارد عرصه انتخاباتی شد. شاید برگ برنده چلبی سابقه سیاسی وی در حزب داری و مبارزه مسلحانه با رژیم بعث عراق باشد. هرچند چلبی پیش از انتخابات به رایزنی های منطقه ای پرداخت و حتی سفری نیز به واشنگتن کرد، اما شرایط یا فرصت رقابت برای چلبی و فهرست وی بسیار محدود بود زیرا سایه ائتلاف عراق یکپارچه و حتی فهرست ایاد علاوی بر گروه چلبی سنگینی کرده است . به هر حال تجربه حکومتی شیعیان عراق - که از زمان استقلال این کشور تا سرنگونی رژیم صدام از سیاست و حکومت در عراق به دور بودند و همواره از سوی دولتهای حاکم ، بویژه رژیم بعث سرکوب شده اند - جدید و نوپاست اما در عین حال ، طیفهای فکری و سیاسی متفاوت جریان های شیعه ممکن است از میزان قدرت ائتلاف واحد بکاهد. به همین دلیل است که آیت الله سیستانی خواهان وحدت نظر و رای شیعیان در انتخابات و جلوگیری از پراکندگی آرای آنهاست.