روز جهانی موزه حرف‌های تکراری اما قشنگ

به گزارش جام‌جم، در این مراسم که با تجلیل از موزه‌داران برتر کشور همراه بود، در ابتدا محمدرضا کارگر، مدیرکل اداره موزه‌های سازمان میراث فرهنگی با برشمردن سرمایه‌های یک جامعه، سرمایه اجتماعی و انسانی را مهم‌ترین داشته جوامع دانست و گفت: یکی از بزرگ‌ترین رسالت‌های موزه، پاسداشت و حفاظت از سرمایه‌های اجتماعی است. به گفته او، اگر بخواهیم دنیا در برابر فرهنگ و تمدن ما سر تعظیم فرود آورد، باید به گسترش موزه‌ها و نمایش دادن آثار و سرمایه‌های اجتماعی‌مان بپردازیم.

محمدحسن طالبیان سخنران بعدی این مراسم بود که از ضرورت شریک کردن مردم در امر حفاظت و نگهداری از میراث فرهنگی کشور گفت. او با اشاره به راه‌اندازی انجمن‌های میراث فرهنگی و هیأت‌های امنای پایگاه‌های میراث جهانی کشور، بیان کرد: کل ایران یک سایت موزه است و اگر ما به مفهوم موزه از نظر ایکوم توجه کنیم، آنگاه به نقش مردم در حوزه ثبت و حفاظت از میراث فرهنگی پی خواهیم برد.

او همگرایی دستگاه‌های مختلف در حوزه حفاظت را مثبت ارزیابی کرد و گفت، این مساله ما را در توسعه پایدار و رسیدن به جامعه پایدار رهنمون می‌کند.

در ادامه این مراسم، سیدمحمد بهشتی، رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی و رئیس ایکوم ایران نیز با اشاره به شعار امسال شورای بین‌المللی موزه‌ها (ایکوم) یعنی «موزه‌ها برای جامعه پایدار» از نقش موزه‌ها در ایجاد و توسعه جوامع پایدار گفت و افزود: موزه‌ها وظیفه‌ای جز معنا دادن به مفهوم زندگی ندارند. موزه‌داری کار ارزشمندی است چون در انتقال معنای زندگی نقش اساسی دارد. به باور او، هر چه این زندگی عطر و طعم بیشتری داشته باشد، بحران‌ها در جامعه کمتر می‌شود و جوامع به سمت توسعه پایدار خواهند رفت.

مسعود سلطانی‌فر، رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری به عنوان آخرین سخنران این مراسم به نقش موزه‌ها و میراث فرهنگی در پروژه ملت‌سازی اشاره کرد و گفت: ملت‌سازی یعنی مردمی که با عقاید و فرهنگ‌های مختلف در محدوده جغرافیایی یک کشور زندگی می‌کنند،‌ در راستای منافع ملی و حفظ آرمان‌های آن کشور و نظامش هماهنگ و همسو باشند.

به گفته او، تاریخ و گذشته‌ای که مردم کشور ما داشتند مسائل مهمی است که ما را قادر می‌سازد تا در فرآیند ملت‌سازی موفق‌تر از کشورهای دیگر عمل کنیم. او سرزمین ایران را کشور ـ موزه خواند که هر نقطه‌ای از آن نشانی از تاریخ پرافتخار این کشور دارد.

سلطانی‌فر به تشریح عملکرد سازمانش در یک سال گذشته پرداخت و گفت: برنامه‌ریزی‌های دقیقی انجام شده تا 12 موزه منطقه‌ای و استانی در کل کشور در دست اجرا قرار بگیرد. همچنین موزه مشاهیر در شیراز، کرمانشاه‌، خوزستان‌ و پاسارگاد که 35 سال دست نخورده بود به اتفاق موزه یزد ظرف سه سال آینده یکی پس از دیگری به بهره‌برداری می‌رسد.

در پایان این برنامه از موزه‌داران و فعالان برتر موزه‌های کشور تجلیل شد.

بالاخره کدام تپه تسطیح شد؟

پس از مراسم بزرگداشت روز جهانی موزه، نوبت به محمدحسن طالبیان، معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی رسید تا در نشستی با حضور خبرنگاران درباره برنامه‌های هفته میراث فرهنگی توضیح دهد. هفته گذشته خبری منتشر شد مبنی بر این‌که یکی از تپه‌های اقماری محوطه باستانی چغامیش خوزستان که به‌تازگی بخشی از اشیای آن توسط آمریکا به ایران تحویل داده شد، توسط کشاورزان تسطیح شده است. روابط عمومی سازمان میراث فرهنگی با تکذیب این خبر، آن را شایعه و ساخته و پرداخته برخی از افرادی که منافعشان در یکی دو سال گذشته در میراث سازمان فرهنگی به خطر افتاده، خواند. اما طالبیان با بیان این‌که تعطیلات آخر هفته سبب تأخیر در پیگیری این مسأله شده است، گفت: تیمی از طرف پژوهشکده میراث فرهنگی و سازمان میراث فرهنگی برای بررسی موضوع به محل اعزام شده‌اند.

طالبیان در پاسخ به این پرسش جام‌جم که چرا حریم این تپه تاکنون مشخص نشده است، گفت: ما محوطه‌های زیادی در کشور داریم که هر چند ثبت ملی شده‌ است، ولی متأسفانه تاکنون حریم آنها مشخص نشده است. او به هزینه‌های تعیین حریم و بودجه اندک سازمان اشاره کرد و گفت: چنین امری نیاز به بودجه‌ای کلان دارد که در توان سازمان نیست. ولی خوشبختانه عرصه و حریم شهر باستانی شوش مشخص شده و برای ثبت جهانی آماده است.

کمیل انتظاری / گروه فرهنگ وهنر