اروپا در شوک نتایج انتخابات یونان
پیش از برگزاری انتخابات پارلمانی روز یکشنبه یونان، بسیاری از تحلیلگران این انتخابات را نقطه عطف هم برای یونان و هم برای اتحادیه اروپا میدانستند. احتمال بالای پیروزی حزب چپگرای افراطی سیریزا که مخالف برنامههای ریاضت اقتصادی است، باعث نگرانی بسیاری از سران اروپایی شده بود. حال با اعلام نتایج و سخنان رهبر این حزب پس از پیروزی، مشخص شد نگرانی مقامات اروپایی چندان بیهوده نبوده است.
بنا بر آنچه رسانههای خبری گزارش دادهاند، حزب سیریزا به رهبری الکسی سیپراس چهل ساله توانست 149 کرسی از 300 کرسی پارلمان را به خود اختصاص دهد. این حزب برای کسب اکثریت در پارلمان فقط به دو کرسی دیگر نیاز داشت. یکی دیگر از نکات قابل توجه این انتخابات این بود که برای اولین بار طی 40 سال گذشته حزب دموکراسی نو به رهبری آنتونیوس ساماراس، نخستوزیر پیشین یونان و حزب چپ میانه پاسوک در انتخابات پیروز نشدند. این دو حزب از زمان کودتای نظامی 1974 همواره قدرت را در دست داشتهاند.
سیپراس صبح دیروز و در جمع طرفدارانش در میدان مرکزی آتن، با تشکر از حضور مردم تاکید کرد که یونان دوره گذار رنج و تحقیر را پشت سر گذاشته و دوره ریاضتهای سنگین به پایان رسیده است. رهبر حزب سیریزا متعهد شد برای نحوه بازپرداخت بدهی یونان با وامدهندگان بینالمللی وارد مذاکره شود. او همچنین قول داد بسیاری از تدابیر ریاضتی را لغو کند. یونان در سالهای گذشته برای بازپرداخت حدود ۲۶۸ میلیارد دلار بدهی سنگین بینالمللی، وارد یک دوره ریاضت اقتصادی شدید شده بود. ناراضی بودن رایدهندگان از این سیاست از دلایل اصلی پیروزی حزب سیریزا در انتخابات بود. از سوی دیگر و در حالیکه حزب سیریزا برای تشکیل دولت جدید طی چند روز آینده به ائتلاف با دیگر احزاب نیاز دارد، حزب «یونان آزاد» با گرایشهای راست گرایانه اعلام کرد برای تشکیل دولت با حزب سیریزا به توافق رسیده است. پانوس کامنوس، از مقامات حزب یونان آزاد دیروز پس از دیدار با سیپراس این خبر را تائید کرد و گفت که از این به بعد یک دولت تشکیل شده است.
واکنش مقامات و بازارهای اروپایی
همانطور که انتظار میرفت واکنش مقامات اروپایی به پیروزی حزب سیریزا همراه با هشدار و احتیاط بود. در اولین واکنش به این خبر، دیوید کامرون، نخستوزیر انگلیس نسبت به پیروزی سیریزا و افزایش بیثباتی اقتصادی در اروپا در پی پیروزی این حزب هشدار داد. کامرون افزود: انتخابات یونان، نااطمینانی اقتصادی در سطح اروپا را افزایش خواهد داد. گفته میشود احزاب چپگرای انگلیس از پیروزی سیریزا اظهار خوشحالی کردند.
همچنین در پی اعلام این خبر، احزاب حاکم آلمان از جمله سوسیالدموکراتها از دولت یونان خواستند به تعهدات خود با سازمانهای جهانی وامدهنده پایبند باشد، در غیر این صورت مقامات این کشور مسئول پیامدها خواهند بود. در همین زمینه، هانس پتر فریدریش، رئیس فراکسیون حاکم به دولت یونان درباره مسئولیتی که در زمینه برنامه ریاضت مالی دارد، هشدار داد و گفت: یونانیها باید پیامدهای آن را قبول کنند و نمیتوانند آن را به مالیاتدهندگان آلمانی تحمیل کنند.
در همین حال، بنوآ کوره از اعضای هیات رئیسه بانک مرکزی اروپا در مصاحبه با روزنامه آلمانی هندلسبلت گفت: تصمیمگیری در مورد این که آیا یونان به کاهش بدهیهایش نیاز دارد یا خیر، وظیفه بانک مرکزی اروپا نیست. اما کاملا آشکار است که ما نمیتوانیم با کاهش بدهیهایی که تعهدات یونان نزد بانک مرکزی است، موافقت کنیم. اکنون یونان 27 میلیارد و 200 میلیون یورو به بانک مرکزی اروپا بدهی دارد. پیروزی این حزب ارزش یورو در بازارهای معاملات آسیا را صبح دیروز به کمترین میزان طی 11 سال گذشته رساند. بر این اساس، یک یورو در برابر یک دلار و 11 سنت در این بازارها معامله شد. قیمت طلا نیز در نزدیکی بالاترین قیمت در پنج ماه گذشته معامله شد.
روزنامهها و رسانههای اروپایی نیز واکنشهای مشابهی در این زمینه داشتند؛ روزنامه لوفیگارو در فرانسه در این زمینه نوشت: پیروزی حزب سیریزا صاعقهای در اتحادیه اروپاست و این اتحادیه را با چالشی مهم روبهرو میکند؛ روزنامه ایندیپندنت انگلیس نیز پیشبینی کرد روند رویارویی سیریزا و اروپا آغاز شده است. انتظار میرود پیروزی حزب سیریزا، دیگر احزاب و گروههای اروپا ستیز در اتحادیه را به مخالفت با تدابیر ریاضتی ترغیب کرده و قدرت آنها را افزایش دهد. این احزاب خواستار تغییر روند فعلی مبنی بر اصلاحات مالی و اقتصادی و تمرکز بر بودجههای انقباضی هستند که کشورهای قدرتمند اتحادیه از جمله آلمان به آنها تحمیل میکنند.
