مسائل عراق و فرافکنی اتحادیه عرب

جامجم آنلاین: در پی اتمام کار کمیته تدوین قانون اساسی عراق و ارجاع پیشنویس تدوین یافته به پارلمان جهت تعیین سازوکارهای قانونی به منظور برگزاری همه پرسی و احراز نظر مردم درباره مندرجات آن، دبیرکل اتحادیه عرب و همچنین وزیر خارجه عربستان به موضعگیری کمسابقه علیه این پیشنویس روی آوردند.

کد خبر: ۷۳۷۶۵

در واقع، این اقدام، به دنبال درخواست رهبران جامعه اعراب سنی عراق از اتحادیه عرب برای مداخله به منظور جلوگیری از تصویب پیشنویس قانون اساسی صورت گرفته است.
آنان، از جمله، از بیم ضایع شدن هویت «عربی» عراق و پررنگتر شدن هویت «اسلامی»، این کشور، به رهبران جهان عرب و همچنین سازمان کنفرانس اسلامی روی آوردند تا با اعمال فشار، نسبت به اصلاح مواد مندرج در پیشنویس اقدام شود.
در پیشنهاد اصلی اعراب سنی که برای گنجانده شدن در پیشنویس ارائه شد، عراق کشوری عربی تلقی شده که جزو مجموعه کشورهای اسلامی محسوب میشود ولی نهایتا آنچه که در پیشنویس مورد تایید قرار گرفته است این است که عراق کشور اسلامی تلقی میشود و اعرابی که در آن ساکنند، به جهان عرب تعلق دارند.
البته اعراب سنی قبلا توانستند از تصویب مساله فدرالیسم در قانون اساسی جلوگیری کرده و به علاوه واکنش جدی در قبال احراز جایگاه ویژهای برای نهاد مرجعیت و عتبات عالیات در عراق، جایی که 65 درصد جمعیت آن را شیعیان تشکیل میدهند، جلوگیری نماید.
این در حالی است که اعراب سنی تنها 18 درصد جمعیت این کشور را تشکیل میدهند و در طول سالیان حاکمیت جابرانه رژیم بعث عراق، نه تنها ارکان قدرت را به طور کامل و انحصاری در دست داشتند بلکه علیه هرگونه نقش متصور برای شیعیان و اکراد، به رویکردهای خصمانه و توام با سرکوبهای خونین و کمسابقه روی آوردند.
البته اعراب سنی در حال حاضر، آنقدر باهوش هستند که مخالفتی با خودمختاری کردهای عراقی که نیرویی صدهزار نفره با نهادهایی چون پارلمان، نخستوزیری و ریاست جمهوری و غیره تاسیس کردند، از خود بروز ندهند و در عوض، با استفاده از مواضع غیرصائب جریان مقتدی صدر که در رقابت با حزب الدعوه و مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق ابراز میشود، علیه طرح فدرالیسم که طی آن، شیعیان عراق برای نخستین بار در تاریخ مدرن این کشور به حقوق مسلم و تاریخی خود نایل میآیند، موضعگیری نمودند.
از طرفی این نکته آشکار است که هر دو سر شاخههای تروریستی فعال در عراق، یعنی بقایای بعثیون عراقی و جریان سلفیهای وهابی، هر دو به محافل اعراب سنی تعلق دارند و آنان میکوشند از ناآرامیها و جو بیثباتی موجود که فشار زیادی علیه شهروندان عراقی وارد کرده است، به نفع پیشبرد مطالبات سیاسی خود، سود جویند.
چنان که بوش بر این باور است که مشارکت دادن اعراب سنی در فرایندهای سیاسی موجب افول حرکتهای شورشی در عراق میشود.
نمیتوان شک داشت که عراق امروز، با همه طوایف و فرقههای ریز و درشت سیاسی و دینی آن، به ویژه در مقطعی که قانون اساسی در حال تدوین و ارجاع آن به صحنه عمومی جامعه جهت اخذ رای مردم، در مرحله بسیار مهمی بسر میبرد و اهمیت این دوران، برای شیعیان که در ادوار مختلف تاریخی در محرومیت کامل و غیرقابل تصور بسر میبردند ، مضاعف است.
در چنین شرایطی، تعجبآور نیست که اتحادیه عرب، که جزو ناتوانترین و بیخاصیتترین تشکلهای سیاسی اعراب است، بر سر مسالهای که اکثریت مردم عراق باید تکلیف آن را مشخص کرده ، به طور جانبدارانه به موضعگیری پرداخته و برای مردم عراق ، خط و نشان میکشد. بیشک، نتایج همهپرسی، پاسخ مستدل و دمکراتیک مردم عراق را روشن خواهد کرد.