سنت جاسوسی آمریکا از طریق سفارتخانه‌ها

نقشه‌های مخفی افشاشده، حدود 90 مرکز جاسوسی را در سراسر جهان، شامل مراکز اطلاعاتی و ارتباطی در سفارتخانه‌های جاکارتا، کوالالامپور، بانکوک، پنوم‌پن و یانگون مورد اشاره قرار می‌دهند. اما این نقشه‌ها، هیچ‌گونه مرکزی را در استرالیا، زلاندنو، بریتانیا، ژاپن و سنگاپور که جزو متحدان نزدیک آمریکا هستند، نشان نمی‌دهند. به هر حال، استرالیا از گسترش جاسوسی‌های الکترونیکی آمریکا از کشورهای همسایه و شرکای تجاری استرالیا و جمع‌آوری اطلاعات از آنها، آگاهی کامل دارد.

بر اساس نقشه‌های منتشر شده توسط مجله اشپیگل آلمان، یک آژانس اطلاعات مرکزی با نام آژانس امنیت ملی (NSA) که به عنوان «سرویس جمع‌آوری ویژه» شناخته می‌شود، عملیات بازرسی مخفیانه را علیه اهداف اطلاعاتی خاص تدارک می‌بیند. این نقشه که ابتدا به صورت کامل در وبسایت اشپیگل منتشر شده بود و متعاقبا با یک نسخه سانسور شده جایگزین شد، مراکز این سرویس جمع‌آوری ویژه را در 90 جایگاه در سراسر جهان فهرست کرده بود. این جایگاه‌ها مشتمل می‌شد بر 74 مرکز که در آنها پرسنلی حضور داشتند، 14 مرکز از نوع از راه دور و دو مرکز پشتیبانی فنی.

آمریکا مراکز اطلاعاتی و ارتباطی مخفی را که در سفارتخانه‌هایش در جاکارتا، کوالالامپور، بانکوک، پنوم‌پن و یانگون کار گذاشته به شرکای اطلاعاتی‌اش که با حروف اختصاری «FVEY» مشخص شده‌اند و به معنای «پنج چشم» بوده و استرالیا نیز یکی از آنهاست، اطلاع‌رسانی کرده است.

سفارت آمریکا در بانکوک، همچنین شامل یک تیم پشتیبانی فنی است و در کنسولگری ایالات متحده که در شهر بزرگ چانگ مای تایلند قرار دارد، مراکز کنترل از راه دوری نیز نصب شده است.

در شرق آسیا، تلاش‌های آمریکا برای جمع‌آوری اطلاعات بیشتر روی کشور چین متمرکز شده است. مراکزی که در سفارتخانه آمریکا در پکن و کنسولگری‌های آن در شانگهای و چنگجو، مرکز استان سیچوان در جنوب غربی چین قرار دارند و نیز وسایل بازرسی و جاسوسی که در یک اداره دیپلماتیک غیررسمی آمریکا در تایپه نصب شده‌اند، به جمع‌آوری اطلاعات مشغول هستند.

این نقشه‌ها، وجود مراکز جمع‌آوری اطلاعات در بیشتر پایتخت‌ها و در همه قاره‌ها را تائید می‌کنند. هشت مورد از این مراکز اطلاعاتی در جنوب آسیا از جمله سفارتخانه‌های آمریکا در دهلی نو و اسلا‌م‌آباد مستقر هستند. خاورمیانه و شمال آفریقا به‌وسیله بیش از 24 مرکز و کشورهای جنوب صحرای آفریقا توسط 9 مرکز پوشش داده شده‌اند.

اسناد محرمانه‌ای که توسط اسنودن فاش شده است، همچنین مکان‌های مراکز جمع‌آوری ویژه اطلاعات را با موقعیت سرورها برای برنامه «X-Keyscore» آژانس امنیت ملی آمریکا مرتبط ساخته است. X-Keyscore یک سیستم رایانه‌ای است که به وسیله آژانس امنیت ملی آمریکا و شرکای «پنج چشمش» از جمله اداره سیگنال‌های وزارت دفاع استرالیا برای جستجو و تحلیل داده‌های اینترنتی در سراسر دنیا طراحی شده است و مورد استفاده قرار می‌گیرد. بر طبق اسنادی که توسط روزنامه بریتانیایی گاردین منتشر شده است، X-Keyscore آژانس امنیت ملی آمریکا را قادر می‌‌کند تقریبا هر آنچه یک کاربر معمولی در اینترنت انجام می‌دهد، از قبیل ایمیل‌ها، جستجوهای اینترنتی و رسانه‌های اجتماعی وی را رصد کند.

منابع اطلاعاتی استرالیا تائید کرده‌اند رسانه فِیرفاکس (Fairfax) به عنوان یک شریک مطمئن در این برنامه حضور دارد که علاوه بر اطلاعات مربوط به تروریسم و امنیت در جمع‌آوری داده‌های مربوط به حوزه‌های دیپلماتیک، سیاسی و اقتصادی نیز کاربرد دارد. رسانه فیرفاکس که در آگوست 2013 با همکاری اداره اطلاعات سنگاپور و اداره سیگنال استرالیا به بهره‌برداری رسید، با استفاده از کابل‌های ارتباطی فیبر نوری، آسیا، خاورمیانه و اروپا را به هم متصل می‌کند.

همچنین مراکز جمع‌آوری اطلاعات در سفارتخانه‌های آمریکا در بیشتر پایتخت‌های اروپا از قبیل برلین، پاریس،‌ مادرید، آتن، پراگ، ژنو، وین و حتی مسکو و کی‌یف نیز مستقر هستند. به نظر می‌رسد این نوع مراکز در مهم‌ترین کشور شریک اطلاعاتی آمریکا یعنی بریتانیا وجود ندارند، اما یک واحد پشتیبانی فنی در مرکز ارتباطات نیروی هوایی آمریکا در پایگاه نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا واقع در کراگتون، مخصوص عملیات اطلاعاتی در حال بهره‌برداری است.

در پایتخت‌ها و شهرهای آمریکای لاتین از قبیل مکزیکوسیتی، پاناماسیتی، کاراکاس، بوگوتا، لاپاز، برازیلیا و هاوانا نیز حدود 16 مرکز جمع‌آوری اطلاعات قرار دارد. با وجود نداشتن رابطه دیپلماتیک با کوبا اما یک سفارتخانه نیمه رسمی در قالب بخش حفاظت منافع آمریکا در سفارتخانه سوئیس در هاوانا وجود دارد که به عنوان مرکز اطلاعاتی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

به هر حال، مقامات استرالیایی در پی افشای اسنودن درباره همکاری‌های اطلاعاتی آمریکا و استرالیا، نگران این موضوع هستند که این افشاگری‌ها نه‌تنها بر توانایی‌ها و روش‌های کسب اطلاعات استرالیا صدمه بزند بلکه اثرات مخربی بر نحوه تعامل این کشور با همسایگانش نیز بر جای گذارد. همچنین این مقامات از فاش شدن اطلاعاتی که می‌تواند مستقیم بر ضد همسایگان استرالیا مورد سوءاستفاده قرار گیرد و از طریق جاسوسی الکترونیکی از سفارتخانه‌های استرالیا در این کشورها به‌دست آمده است، ابراز نگرانی کرده‌اند.

گفته می‌شود عملیات جاری، بخش اعظمی از ساختمان سفارتخانه‌ها را به خود اختصاص می‌دهد و قابلیت شنود تلفن‌های محلی را نیز دارد. در واقع این فعالیت‌ها با پشتیبانی و مشاوره‌های فنی اداره سیگنال‌های وزارت دفاع استرالیا، آژانس امنیت ملی آمریکا و ستاد ارتباطات دولتی بریتانیا در حال گسترش هستند و بر طبق اسناد منتشر شده تلاش‌هایی برای یافتن منابع جدید کسب اطلاعات در جریان است.