ماجراجویی‌های اولین رئیس شهربانی

محمد درگاهی، اولین ایرانی بود که در دوره ریاست‌الوزرایی سردار سپه به ریاست شهربانی منصوب شد. وی که ریاست ژاندارمری قم را بر عهده داشت در جریان کودتای 1299 شمسی، به‌عنوان حاکم نظامی قم انتخاب شد و وفادارانه برای تثبیت دولت جدید فعالیت کرد.
کد خبر: ۶۲۲۴۶۴

پس از ادغام نیروهای ژاندارم و قزاق،محمد درگاهی به مقام سرهنگی ارتقا یافت و در زمره نزدیکان سردار سپه قرار گرفت. سال 1302 شمسی، سردار سپه پس از آن که به ریاست الوزرایی دست یافت، در صدد برآمد تا نظمیه را از کنترل افسران سوئدی خارج کرده و تحت اختیار خود گیرد. به همین منظور با زمینه چینی به فعالیت ژنرال وستداهل سوئدی که ریاست نظمیه را بر عهده داشت، خاتمه داد و محمد درگاهی را به ریاست شهربانی تهران و سپس به ریاست کل شهربانی کشور منصوب کرد. با این انتصاب شهربانی کاملا تحت کنترل سردار سپه قرار گرفت. درگاهی از حامیان سرسخت سردار سپه بود و در جریان تظاهرات مخالفان جمهوری بشدت به سرکوب آنان پرداخت. وی همچنین در جریان ترور برخی از مخالفان رضا شاه نقش داشت چنانچه در اواخر 1303 شمسی دستور ترور «میرزاده عشقی» را صادر کرد. عبدالله مستوفی، ریاست محمد درگاهی بر شهربانی را چنین توصیف کرده است: «...انتصاب این شخص ماجراجوی بی‌پروا که در کارهای او ابدا وجدان و انصاف راهی نداشته است به عقیده من یکی از گناهان نبخشیدنی سردار سپه است.»

محمد درگاهی در مقام ریاست کل شهربانی کشور و با توجه به حمایت‌های رضا شاه، در صدد توسعه کادر برآمد و به همین منظور مدرسه افسری و درجه‌داری تشکیل شد و نیروهای شهربانی به اسلحه و مهمات جدید مجهز شدند. همچنین برای تربیت نیروهای فنی در کادر شهربانی در سال 1306 با پیشنهاد وزارت داخله و تصویب هیات وزیران، ده نفر برای تحصیل در زمینه پلیس فنی به خارج کشور اعزام شدند.

محمد درگاهی برای ساماندهی به امور امنیتی و جاسوسی، واحدی به نام «امور سیاسی» ایجاد کرد. واحد امور سیاسی به جاسوسی و اطلاع‌رسانی فعالیت‌های دولتمردان می‌پرداخت و در موقع لزوم با پرونده‌سازی علیه مخالفان، آنان را از میان می‌برد یا خانه‌نشین می‌ساخت. از جمله این افراد می‌توان به مدرس اشاره کرد که همه روزه گزارش ملاقات‌های وی به‌وسیله درگاهی به اطلاع رضا شاه می‌رسید. درگاهی در جریان دستگیری نصرت الدوله فیروز در تکیه دولت نیز نقشی موثر داشت. درگاهی در زمان ریاست شهربانی به سازماندهی اداری و نظامی شهربانی در سراسر کشور پرداخت. در این دوره اداره گذرنامه از وزارت خارجه به نظمیه منتقل شد و تحت نظارت شهربانی قرار گرفت. در زمان ریاست وی، موزه جنایی تشکیل شد که در آن آلات و ادوات کشف نگهداری می‌شد. از دیگر اقدامات محمد درگاهی می‌توان به ساخت زندان قصر اشاره کرد. با توجه به خدمات محمد درگاهی سال 1307 وی به درجه سرتیپی ارتقا یافت و از قدرت و نفوذ فراوانی برخوردار شد. قدرت فراوان و رفتار نامناسب درگاهی با مخالفت‌هایی از سوی تیمورتاش و داور مواجه شد و این مخالفت‌ها سرانجام به برکناری وی منجر شد. سال 1308 شمسی، بعد از بازدید رضا شاه از زندان قصر، محمد درگاهی از شغل خود عزل و وی مدتی در دژبانی زندانی شد و پس از آن در خانه‌اش تحت نظر قرار گرفت. درگاهی پس از آزادی از سوی رضا شاه به ریاست اداره کل آمار و ثبت احوال و پس از آن برای مدتی کوتاه به ریاست اداره نظام وظیفه منصوب شد.

newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها