موتورسیکلت برقی؛ فناوری آینده، نیاز امروز

وسیله‌ای ارزان‌قیمت برای حمل و نقل در کشورهایی مانند هند و ایران و وسیله‌ای برای خوشگذرانی و تفریح در کشورهای اروپایی. نقشی که این وسیله دوچرخ در حمل و نقل بازی می‌کند آن‌قدر مهم و تاثیرگذار است که انتظار می‌رود همزمان با توسعه و پیشرفت تکنولوژی، طراحی و ساخت آن هم دگرگون شود و از گردونه تولید حذف نشود.

یکی از مشکلات موتورسیکلت‌های مرسوم بنزینی، دو زمانه‌بودن موتورشان است که باعث آلودگی هوا می‌شود؛ بحثی که این روزها در کلانشهری مانند تهران به معضل شماره یک ساکنان آن بدل شده است. اما مسأله خیلی مهم بعدی که نشانه بارز یک موتورسیکلت محسوب می‌شود صدای ناهنجار ناشی از موتور آن است که در واقع یکی دیگر از معضلات بزرگ کلانشهر‌ها به حساب می‌آید.

برای اثبات این گفته‌ها فقط آگاهی از این موضوع که حدود یک میلیون موتورسیکلت بنزینی در شهر تهران وجود دارد، کافی است. هریک از این موتورها چهار تا پنج برابر یک خودرو هوا را آلوده می‌کنند. ضمن این که 49 درصد از آلودگی صوتی پایتخت ناشی از تردد موتورسیکلت‌هاست. با نگاهی گذرا به این آمار مشخص می‌شود حضور موتورسیکلت‌های برقی در خیابان چقدر می‌تواند مفید و ضروری باشد و باعث شود این دوچرخ موتوردار حاشیه‌ساز همچنان محبوب باقی بماند. در این مطلب چهار موتورسیکلت‌ برقی روز دنیا را معرفی می‌کنیم، اما ذکر این نکته ضروری است که کمتر موتورسیکلت برقی از نام‌های بزرگ دنیا در این فهرست کوتاه مشاهده می‌شود و سازندگان فعلی، ‌شرکت‌‌های نوپا و کمتر شناخته‌شده هستند. با این حال به نظر می‌رسد با ورود شرکت‌هایی همچون بی.ام.و، تویوتا و بنز به عرصه موتورسیکلت‌های برقی این معادله کم‌کم در حال تغییر است.

C Evolution، انقلاب به سبک بی‌.ام.و

بی.ام.و یکی از خودروسازان بزرگ است که با موتورسیکلت برقی C Evolution در این عرصه اعلام حضور کرد. این موتور که به علت طراحی آن در کلاس اسکوتر قرار می‌گیرد، مجهز به موتوری است که با سیستم خنک‌کننده مایع، دمایش کاهش می‌یابد. قدرت خروجی موتور آن 15 اسب بخار معادل 11 کیلووات است که در حالت اوج می‌تواند به 47 اسب بخار هم برسد. این قدرت خروجی باعث می‌شود این موتور بتواند به حداکثر سرعت 120 کیلومتر بر ساعت دست یابد. باتری هشت کیلووات در ساعت آن که با سیستم هوادهی خنک می‌شود، در صورت تخلیه با اتصال به یک پریز برق شهری 220 ولت 12 آمپر، ظرف چهار ساعت شارژ کامل می‌شود و می‌تواند تا صد کیلومتر نیروی حرکت مورد نیاز موتور را تامین کند.

بی.ام.و برای این موتور غیر از استفاده از سیستم ترمز بازیافتی از سیستم دیگری هم کمک گرفته که هنگام خلاص رفتن باتری شارژ می‌شود. راننده این موتور برای راندن چهار حالت مختلف پیش‌رو دارد؛ حالت جاده، اقتصادی ویژه، دریانوردی و پویا. در حالت جاده می‌توان به بالاترین سرعت C Evolution دست یافت که طبیعتا مصرف انرژی به بیشترین میزان خود می‌رسد و حین خلاص رفتن فقط 50 درصد انرژی بازیافت می‌شود. در وضع اقتصادی ویژه، نیروی گاز دادن و مصرف انرژی به پایین‌ترین حد خود می‌رسد و بالاترین مقدار ممکن انرژی بازیافت می‌شود. در حالت دریانوردی بازیافت انرژی حین خلاص کم می‌شود و موتور روان‌تر حرکت می‌کند. حالت پویا نیز گاز دادن زیاد در کنار بازیافت انرژی بالا را ترکیب کرده است. روی این موتور یک نمایشگر TFT بزرگ نصب‌شده که تمام اطلاعات موتور و حالت‌های راندن را به تصویر می‌کشد. از امکانات جانبی آن هم می‌توان به دسته‌های آن اشاره کرد که در سرمای زمستان با گرم‌شدن دستگیری را مطلوب‌تر می‌کند.

Moveo گهی پشت به زین و گهی زین به پشت

مووِئو (Moveo) که نام خود را از واژه انگلیسی ـ move به معنای حرکت کردن ـ قرض گرفته یکی از موتورهای برقی بسیار جالب است که می‌توان آن را تا و با خود مانند یک کیف حمل کرد! همین قابلیت، آن را به یک موتور برقی بسیار مناسب برای تردد در شهر تبدیل کرده است. بدنه موتور از ترکیب کربن یکپارچه ساخته و باعث شده سازنده مجارستانی آن ادعا کند محصولش دوستدار محیط زیست است. جنس بدنه باعث شده وزن آن از 25 کیلوگرم تجاوز نکند. این موتور می‌تواند با سرعت 45 کیلومتر در ساعت حرکت کند. از این رو می‌توان این محصول را سبک‌ترین موتورسیکلت برقی خواند. البته با توجه به موتور کوچکی که قرار است کمتر از دو دقیقه به اندازه یک کیف در بیاید انتظار سرعتی بیشتر دور از ذهن است. با باتری پر این موتور می‌توان حداکثر 35 کیلومتر مسافت را طی کرد. باتری کوچک 700 وات بر ساعت، مووئو یک ساعت زمان نیاز دارد تا به طور کامل با اتصال به یک پریز برق خانگی 220 ولت پر شود. باتری به گونه‌ای درون موتور جاسازی شده که می‌توان به آسانی آن را عوض کرد. به همین دلیل خریدار این امکان را دارد تا با خریدباتری اضافه -که در کوله‌پشتی هم جا می‌شود -همیشه یک باتری یدک به همراه داشته باشد. به این ترتیب با خرید یک باتری اضافه می‌توان تا 70 کیلومتر روی مووئو حساب کرد.

در عوض استفاده از گیربکس، موتور پیشران مووئو به صورت جداگانه روی هر کدام از چرخ‌ها تعبیه شده که استفاده از ترمز‌های بازیافتی را میسر کرده است. در کنار تا شدن، ارتفاع صندلی مووئو قابلیت تنظیم دارد و روی چرخ‌ها و ترمز‌های آن از پوشش محافظی استفاده شده تا باعث کثیف شدن لباس شخص حمل‌کننده آن نشود.

Mission RS، ماموریت غیرممکن

میشِن آر.اس (Mission RS) یکی از موتورسیکلت‌های برقی مطرح، ساخت شرکتی تقریبا نوپا به همین نام یعنی میشن در کلاس موتورهای اسپرت است. به ادعای شرکت سازنده آن، این موتور نخستین موتور برقی است که می‌تواند با یک همتای بنزینی به رقابت برخیزد. راننده می‌تواند بدون نگرانی از خالی شدن ناگهانی باتری پیچ گاز میشن آر.اس را تا انتها بچرخاند و به سرعت 240 کیلومتر بر ساعت برسد. جالب این که سرعت صفر تا 100 این موتور فقط طی کمتر از سه ثانیه پر می‌شود.

با وجود قطعات سنگین باتری‌ها که باعث شده وزن موتور به 245 کیلوگرم برسد، فرمان‌دهی و واکنش موتور روان و سریع است. در کنار برقی بودن این سوپراسپرت، امکانات دیجیتال آن، نشان‌دهنده توجه ویژه سازنده به فناوری‌های نوین است. روی میشن آر.اس یک نمایشگر لمسی بزرگ وجود دارد که دسترسی به اطلاعات موتور همچون زاویه خمش، سرعت و نقشه‌های گوگل را با اتصال به اینترنت فراهم می‌کند. روی موتور دوربینی نصب شده که اجازه ضبط ویدئو با کیفیت فول اچ.دی (1080p) را به راننده می‌دهد. همچنین راننده می‌تواند از طریق اتصال مستقیم اینترنت به موتور، ویدئوی ضبط شده را از موتور با دیگران به اشتراک گذارد. با اتصال به برق شهری 220 ولت کمتر از دو ساعت طول می‌کشد باتری 17 کیلووات بر ساعت میشن آر.اس شارژ کامل شود. با باتری پر این موتور می‌توان تا 225 کیلومتر در اتوبان و 370 کیلومتر در شهر راند. براساس ادعای سازنده آن موتور الکتریکی، این موتور تجربه‌ای را به راننده آن می‌دهد که حتی بهتر از موتورهای بنزینی این کلاس است. برای چرخ‌های میشن آر.اس از ترمزهای بازیافتی کاملا قابل تنظیم استفاده شده است که تاثیری در کنترل و نگهداشتن موتور در سرعت‌های بالا ندارد.

G12؛ موتوری که به دوچرخه تبدیل می‌شود

این موتور با نام G12 ساخت شرکت ریماک (Rimac) واقع در کرواسی است که می‌تواند نه‌تنها نظر موتورسوار‌ها، بلکه دوچرخه‌سوار‌ها را هم جلب کند. هوشمندی سازنده G12 باعث شده موتوری بسازد که بتوان از آن به دو منظور استفاده کرد. روی این موتور مانند دوچرخه، پدال وجود دارد که راننده می‌تواند به دلخواه یا به دلیل تمام شدن باتری از آن استفاده کند. هنگام پدال زدن نیروی فیزیکی پای راننده باعث شارژ شدن باتری می‌شود. شاسی کراس مانند G12 از استیل و بدنه از ترکیب فیبر کربن ساخته شده است که می‌تواند براحتی شیب‌های تند تپه‌ها را تحمل کند و از آن در طبیعت استفاده کرد. G12 با وجود ظاهر جثه ثقیل خود فقط 49 کیلوگرم وزن دارد و می‌تواند با اتکا به موتور الکتریکی خود به سرعت 65 کیلومتر در ساعت برسد و 120 کیلومتر را پیوسته با یک بار شارژ کامل بپیماید. با اتصال موتور به پریز برق شهری 220 ولتی، 80 دقیقه زمان لازم است باتری 1.3 کیلووات بر ساعتی آن شارژ کامل شود.

در وسط فرمان، نمایشگری پنج اینچی شبیه یک تبلت همراه حسگر اثر انگشت در زیر آن به کار رفته که امنیت استفاده از موتور را بالا می‌برد. غیر از تشخیص هویت با این حسگر می‌توان حالت‌های مختلف رانندگی را تعیین کرد. روی نمایشگر اطلاعاتی از قبیل سرعت، توان خروجی و مصرفی باتری در لحظه، میزان شارژ باقیمانده و مسافت قابل پیمایش بر حسب شارژ نمایش داده می‌شود. سازنده برای G12 سه حالت رانندگی خیابان، اقتصادی و توان بالا را تعریف کرده است. ترمزهای G12 از نوع بازیافتی است که هنگام ترمز گرفتن می‌تواند انرژی اصطکاکی تولید شده را به نیروی الکتریکی برای شارژ باتری با نیرویی برابر دو کیلووات تبدیل کند.

رامین فتوت / جام‌جم