تاسوعا و عاشورا در «خانه ما»

اینجا استودیوی شماره 10 ساختمان شهدای رادیو، محل ضبط برنامه خانه ماست؛ برنامه‌ای که به مناسبت ایام سوگواری ماه محرم هر شب نمایشی را با موضوع سلامت روان خانواده و مرتبط با این ایام روی آنتن می‌برد. وقتی وارد استودیو می‌شوم، امین قاضی همراه سیما رستگاران از بازیگران این شبکه رادیویی مشغول ضبط نمایشی با موضوع صبر در کاروان امام حسین(ع) هستند و سیما غفاری، سردبیر و تهیه کننده برنامه بر کارشان نظارت می‌کند.

غفاری می‌گوید: ویژه برنامه خانه ما، از دوشنبه شب سیزدهم آبان (شب اول محرم) ساعت 20 و 55 دقیقه هر شب روی آنتن رفته است و پخش آن تا روز شهادت حضرت امام سجاد(ع) ادامه دارد.

وقتی غفاری به بازیگرانش استراحت می‌دهد بهترین فرصت است خودم را پشت اتاقک شیشه‌ای برسانم و با امین قاضی ـ بازیگر نمایش‌های رادیویی- همکلام شوم. از امین قاضی می‌پرسم چند سال است کار بازیگری انجام می‌دهد که در جوابم می‌گوید: قبل از بازیگری کار دوبله انجام می‌دادم و تقریبا سه سال است مشغول بازیگری در رادیو هستم. البته در این برنامه من بازیگر صرف نیستم و راوی کار هم هستم.

او ادامه می‌دهد: کار نمایشی را دوست دارم، چون با مردم ارتباط مستقیم دارد و ما احساسات خودمان را از طریق صدا و امواج رادیویی به گوش مردم می‌رسانیم.

وقتی از قاضی درخصوص حس و حالش از اجرای نمایش‌هایی که با محور امام حسین(ع)، عاشورا و کربلاست می‌پرسم، می‌گوید: معتقدم ماه رمضان و ماه محرم پر​برکت‌ترین ماه‌های سال بوده و من بسیاری از اتفاقات خوب زندگی​ام در این دوماه رخ داده است. وقتی در جایگاه یک راوی، متن را می‌خوانم، گاه با مطالبی که از آنها اطلاع نداشته‌ام، روبه‌رو می‌شوم. به طور مثال در نمایش امروز متنی اجرا کردم و مطلع شدم امام حسین(ع) خاک نینوا را ده هزار درهم خریده، چراکه خود می‌دانسته در کربلا حرکتی انجام می‌دهد و همانجا به شهادت می‌رسد. من قبل از این هم، نمایش‌های مذهبی بازی کرده‌ام و یک بار هم جای یزید بن معاویه صحبت کرده‌ام که بابت این نقش خیلی گریه کردم، چون با اجرای آن نقش، بیشتر به شخصیت منفور و ظالم او پی‌بردم. این بازیگر رادیویی هدف از اجرای این نمایش‌ها را گرامیداشت یاد امام حسین(ع) و یاران وفادارشان می‌داند و می‌افزاید: اگر مخاطب با گوش دادن کارهای نمایشی رادیو درباره واقعه عاشورا برای چند ثانیه هم به فکر فرو رود، مشکلاتی که در زندگی برایش پیش می‌آید، با یاد خدا و امام حسین(ع) بر طرف می‌شود.

قاضی ادامه می‌دهد: هدف از نمایش‌های برنامه خانه ما، مطرح کردن مباحث اجتماعی مبتلا به خانواده‌هاست. گاه نیز محور نمایش‌ها، بیان مباحث مذهبی است که در خانواده‌ها کمرنگ شده و ما با اجرای این نمایش‌ها، تلنگری به وجدان مخاطبان خود می‌زنیم.

با صلاحدید سردبیر برنامه، بخش دیگری از ویژه برنامه‌های محرمی خانه ما ضبط می‌شود. قبل از این‌که غفاری برنامه دیگری را ضبط کند، سراغ حجت‌الاسلام‌ والمسلمین احمد صادقی، کارشناس برنامه می‌روم و از او می‌خواهم درباره موضوعاتی که در برنامه خانه ما مطرح می‌شود، صحبت کند. صادقی می‌گوید: موضوعاتی که در این برنامه مطرح می‌شود باید بتواند جهت تحکیم روابط اجتماعی و خانوادگی اثرات بسیار مفیدی داشته باشد؛ موضوعاتی از قبیل صبر در زندگی، وفای به عهد، احساس مسئولیت، زندگی از نگاه امام حسین(ع) و یاران باوفایشان، نمود روابط خانوادگی و فامیلی در کاروان امام حسین(ع)، بحث آزاده بودن و آزادگی در مکتب عاشورا، موضوع بسیار مهم امر به معروف و نهی از منکر، بحث مهربانی و عاطفه در کاروان عاشورا و... جملگی مباحثی هستند که از آیات قرآن کریم، روایات اهل بیت(ع) و مکتب عاشورا آمده‌اند و ما آنها را در این 11 شب مطرح می‌کنیم. هدف اصلی و عمده امام حسین(ع) در جریان عاشورا این بود که ایشان تمام سرمایه وجودی خودشان را در راه خدا بخشیدند و بذل کردند تا بندگان خدا را از جهل بیرون بکشند. همچنین عنصر شور و هیجان ومطالب شورانگیز و احساسی و رساندن این مطالب به مردم مفید و چه بسا لازم و ضروری باشد، اما مسلما کافی نیست.

وی ادامه می‌دهد: مدایح اهل بیت، مرثیه‌خوانی و خواندن شعرها در این رابطه بسیار لازم و مفید است اما کافی نیست. آن چیز که باید مدنظر باشد این است که ما باید عاشورا را از دو بعد حماسه و عرفان روایت و مردم را با آن مفاهیم آشنا کنیم. باید بکوشیم شعور مردم را در ارتباط با دین و معارف دینی بالا ببریم. مطالب دینی که در این برنامه مطرح می‌شوند باید گویا، صریح و شفاف باشند. مباحث باید کاملا متقن و یقینی بیان شوند و برگرفته از آیات و روایات مسلم باشد. در بیان مسائل دینی و مذهبی از مـطالب غیرصحیح و غیرقابل استناد باید بپرهیزیم، بخصوص در جریان عاشورا یک هدف‌گذاری مهم هم باید باشد و آن هم خرافه زدایی و بدعت‌زدایی است.

زهره زمانی