استقبال جهانی از پیشنهاد روسیه

این درحالی است که فرانسه قطعنامه جدیدی را برای این منظور جهت ارائه به شورای امنیت آماده کرده و برخی منابع نیز از طرحی دو مرحله‌ای برای کنترل بین‌المللی بر سلاح‌های شیمیایی سوریه خبر می‌دهند. مجموعه این خبرها نشان می‌دهد که یک بار دیگر خطر جنگ از منطقه خاورمیانه دور شده و چشم‌انداز توافق‌هایی نمایان شده است. توافقی که با مشارکت روسیه و آمریکا ونیز همکاری ایران و سوریه درحال شکل‌گرفتن است و روزهای آینده ابعاد آن بیشتر آشکار خواهد شد. به گزارش ایسنا، بان کی مون دبیرکل سازمان ملل در واکنش به‌موافقت سوریه ضمن ابراز خرسندی از این امر اعلام کرد: باید از سلاح‌های شیمیایی سوریه تحت نظارت سازمان ملل و در داخل خاک سوریه خلاص شد.وی گفت: من اکنون در حال بررسی طرحی جدید برای انتقال سلاح‌های شیمیایی سوریه به مکان‌های امن جهت انبار و نابود کردن آنها هستم.

از سوی دیگر، دیوید کامرون، نخست‌وزیر انگلیس در واکنش به موافقت نظام سوریه با پیشنهاد لاوروف تاکید کرد: اگر چنین باشد بسیار موضع خوبی است و باید استقبال شود. فرانسه و آلمان نیز پیشنهاد روسیه را مورد استقبال قرار داده و اعلام کردند این راهی برای از میان برداشتن تهدید حمله نظامی به سوریه است. روز دوشنبه، جان کری وزیر امورخارجه آمریکا در یک کنفرانس خبری پیشنهاد داد که برای جلوگیری از وقوع یک‌جنگ تازه بشار اسد سلاح‌های شیمیایی‌اش را ظرف یک هفته تحویل دهد. این پیشنهاد بلافاصله با استقبال سرگئی لاوروف وزیر امورخارجه روسیه مواجه شد و وی از مقامات دمشق خواست با آن موافقت کنند. درهمان حال ولید المعلم که در مسکو حضور داشت اعلام کرد سوریه این پیشنهاد را می‌پذیرد. المعلم هدف از این اقدام را پرهیز از وقوع یک جنگ تازه و مصون ماندن شهروندان سوری از هرگونه تعرض خارجی عنوان کرد.

باراک اوباما رئیس‌جمهور آمریکا در واکنش به این مساله گفت: در صورتی که سوریه سلاح‌های شیمیایی خود را تحت کنترل جامعه بین‌المللی قرار دهد، آمریکا به این کشور حمله نخواهد کرد. وی درعین حال مدعی شد که شک دارد حکومت سوریه این کار را انجام دهد. درهمان حال مخالفان سوریه از طرح روسیه برای توقف اقدام نظامی علیه سوریه به خشم آمده و آن را یک مانور سیاسی برای اتلاف وقت خواندند.

جزئیات طرح

روزنامه السفیر لبنان روز گذشته بخش‌هایی از مفاد طرح دومرحله‌ای مسکو برای توقف تهدیدات غرب علیه سوریه را فاش کرد. به گزارش ایسنا، این روزنامه به نقل از منابع دیپلماتیک نوشت: قرار است در مرحله اول این سلاح‌ها تحت نظارت مستقیم کارشناسان سازمان ملل متحد قرار بگیرد تا از افتادن به دست گروه‌های مخالف یا تکرار سناریوی عراق در سوریه ممانعت شود. در مرحله دوم و زمانی که مقامات سوریه معاهده منع استفاده و گسترش سلاح‌های شیمیایی را امضا کردند این سلاح‌ها به کمک روسیه از سوریه خارج شده و تحویل سازمان ملل متحد گردد.

از سوی دیگر،‌ روزگذشته لوران فابیوس وزیر امور خارجه فرانسه در یک کنفرانس مطبوعاتی گفت: بزودی پیش‌نویس قطعنامه‌ای را براساس فصل هفتم منشور سازمان ملل در خصوص سوریه به شورای امنیت ارائه خواهیم داد. فصل هفتم دخالت نظامی را در حل و فصل مناقشات مجاز می‌شمارد. فابیوس همچنین مدعی شد: نمی‌گذاریم بشار اسد، رئیس‌جمهور سوریه به فریبکاری ادامه دهد. هدف ما حمایت از مردم سوریه در مقابل سلاح‌های شیمیایی است. وی ادامه داد: ما از طرح جدید روسیه برای انهدام سلاح‌های شیمیایی سوریه حمایت می‌کنیم اما به سوریه نیز هشدار می‌دهیم که این موضوع نباید به بهانه‌ای برای وقت‌کشی تبدیل شود. فابیوس افزود: بزودی مذاکراتی با همتایان انگلیسی، آمریکایی، روسی و چینی خود انجام خواهم داد تا هر چه سریع‌تر سلاح‌های شیمیایی سوریه تحت کنترل سازمان ملل نابود شود.

به نظر می‌رسد طرح روسیه با پیشنهاد فرانسه تفاوت‌هایی داشته باشد و این اختلافات محور گفت‌وگوهای آینده در شورای امنیت خواهد بود. هنوز مقامات سوری درباره نحوه امحا یا انتقال سلاح‌های شیمیایی خود اظهار نظری نکرده‌اند.

حلقه نجات اوباما

طرح پیشنهادی مسکو درواقع حلقه نجاتی برای باراک اوباما رئیس‌جمهور آمریکا بود. زیرا نه تنها متحدان اروپایی با وی همراهی نکردند بلکه در داخل آمریکا نیز اکثریت مردم با یک حمله جدید نظامی مخالف بودند. این درحالی بود که اوباما طبق گفته‌های خود باید دست به یک اقدام نظامی می‌زد. آمریکا، حکومت سوریه را متهم کرده بود که در روز سی‌ام مرداد در حومه دمشق از سلاح شیمیایی استفاده کرده و در جریان آن ۱۴۲۹ نفر را کشته است. سوریه این اتهام را رد کرده و گفته بود که هرگز از سلاح‌های شیمیایی علیه شهروندان خود استفاده نکرده و نخواهد کرد. اوباما پیش‌تر تهدید کرده بود که اگر در سوریه از سلاح‌های شیمیایی استفاده شود عبور از خط قرمز بوده و آمریکا مجبور به دخالت نظامی دراین کشور خواهد شد.

اوباما روز دوشنبه با شش شبکه تلویزیونی آمریکایی گفت‌وگو کرد تا دلایل خود برای حمله به سوریه را به مردم آمریکا شرح دهد اما به گفته ناظران افکار عمومی جامعه آمریکا همچنان با شروع یک جنگ جدید مخالف بود. آخرین نظرسنجی‌ها نشان می‌داد که ۷۲ درصد از آمریکایی‌ها با دخالت کشورشان برای تغییر نظام‌های حاکم بر دیگر کشور‌ها مخالفت کرده‌اند.

همچنین معلوم شد اعضای کنگره نیز به دلیل آن‌که مردم مخالف این جنگ بودند قصد داشتند به آن رای منفی بدهند. حتی نمایندگان سنای آمریکا نیز درهمراهی با باراک اوباما تردید کرده و مذاکرات روز دوشنبه خود را برای بررسی‌های بیشتر به زمانی نامعلوم موکول کردند. به این ترتیب باراک اوباما تنها مانده بود و نه متحدی در خارج داشت و نه موافقی در داخل.

آخرین خبرهای روز گذشته حاکی از آن بود که به دنبال کمرنگ شدن خطر جنگ در منطقه،‌ شش ناو جنگی انگلیسی از مقابل سواحل سوریه دور شده و با عبور از کانال سوئز به سمت دریای سرخ رفتند. به گزارش ایلنا به نقل از خبرگزاری الشرق الاوسط، یک منبع مصری تائید کرد که ناو هواپیمابر انگلیسی «ایلیوسترویس» و ناوهای «ویست مینستر»، «لایم بای»، «فورت اوستن»، «یولوارک» و «هاریست بوینت» با ترک دریای مدیترانه وارد کانال سوئز شدند. این منبع افزود که این شش ناو انگلیسی تحت تدابیر شدید امنیتی با عبور از کانال سوئز به سمت دریای سرخ حرکت کردند.