کتاب را خاطره‌ای تکرار‌شونده کنیم نه خاک خورده

به نظر می‌رسد اهمیت و نقش کتابخوانی به‌عنوان یکی از ضرورت‌های دنیای مدرن امروز برای آگاهی‌بخشی به مخاطبان در رسانه‌های جمعی نادیده گرفته شده است. در شرایطی که روزانه بیش از چند‌هزار جلد کتاب به چاپ می‌رسد، تاکید، تمرکز و اختصاص بخشی از محتوای این رسانه به معرفی کتاب در حوزه‌های مختلف و هدایت خوانندگان به سمت انتخاب درست اهمیت زیادی دارد. گرچه مشابه این اتفاق در حاشیه تعدادی از برنامه‌های کودک و برنامه‌های خانواده صورت می‌گیرد یا کارشناسان دعوت شده به برنامه عموما کتابی مرتبط با موضوع مورد بحث‌شان را به بینندگان یا شنوندگان برنامه‌ها پیشنهاد می‌دهند، اما ورود به مسائل جانبی حوزه چاپ و نشر، صحبت کردن درباره خط قرمز‌ها و ضوابط آن برای مخاطبان تخصصی این حوزه، سوژه‌ای کمتر تجربه شده در برنامه‌سازی است.

از طرف دیگر می‌توان در برنامه‌هایی که با محوریت موضوع کتابخوانی روی آنتن شبکه‌های رادیویی و تلویزیونی می‌روند، از ویژگی‌های کتاب خوب برای گروه‌های سنی مختلف سخن گفت و درباره ملاک‌هایی که در زمان انتخاب و خرید کتاب لازم است به آنها توجه شود، صحبت کرد. تولید برنامه‌های تخصصی درباره کتابخوانی می‌تواند نوعی مشارکت دسته‌جمعی و گسترده برای خواندن کتاب‌های معرفی شده در برنامه ایجاد کند و سازندگان برنامه با در نظر گرفتن سامانه پیامکی امکان اظهار‌نظر مخاطبان درباره کتاب مورد نظر را فراهم آورند یا با ترتیب دادن مسابقه‌هایی، انگیزه آنان را برای کتابخوانی بیشتر کنند.

تولید برنامه‌هایی تخصصی در این‌باره می‌تواند فضایی برای تعامل و تبادل فکری بین نویسندگان جوان باشد تا ایده‌ها و متون خود را در معرض قضاوت قرار دهند و از طریق دریافت بازتاب‌های خوانندگان با سلیقه عموم آنها آشنا شوند. از سویی آنها می‌توانند با به‌کارگیری نظر و توصیه‌های کارشناسان دعوت شده به برنامه، معایب احتمالی خود را تشخیص دهند و در ادامه راه، قلم خود را تقویت کنند. ظهور و گسترش برنامه‌های کتاب‌محور در صدا و سیما همچنین یک راه‌حل مهم و تاثیرگذار بر اقتصاد نه‌چندان به سامان این حوزه است. برجسته کردن کتابخوانی به‌عنوان یکی از ضرورت‌های عصر ارتباطات، قرار دادن آن در متن زندگی روزمره و جاانداختن آن به‌عنوان یک سرگرمی مفید از تکنیک‌هایی است که می‌تواند در آینده‌ای نه‌چندان دور، کتابخوانی را برای مردم به خاطره‌ای شیرین و تکرارشونده تبدیل کند. برنامه‌های کتاب محور یک مزیت عمده دیگر هم می‌توانند داشته باشند و آن معرفی مراکز و نهادهای فرهنگی، کتابخانه‌های عمومی و تخصصی و ارائه آمار درباره تعداد کتاب‌های موجود و نحوه فعالیت و عضویت در آنها و... است.

سعید محمدرضایی