آوای مناجات در سحرهای تلویزیون

برنامه ویژه سحرگاهی شبکه یک با نام ماه‌خدا به تهیه‌کنندگی سعید عباسی و مجید نادری هر روز صبح پخش می‌شود. نویسندگی و اجرای این برنامه به‌عهده حسن سلطانی است. ادعیه، دعاهای سحر و ارتباط تلفنی با یکی از علما و صحبت درباره مباحث اخلاقی بخش‌های مختلف برنامه را تشکیل می‌دهد. استاد محمود کریمخانی به شکل زنده در برنامه، مناجات را می‌خواند. در برخی روزها هم موذن به استودیو جام‌جم می‌آید و اذان به شکل زنده از این برنامه پخش می‌شود.

عوامل این برنامه بنا به درخواست مردم، با دعوت از مداحان و موذنان تلاش کردند نفس تازه‌ای به برنامه‌های سحرگاهی بدمند و دعای سحر، مناجات و اذان به شکل زنده اجرا می‌شود. قرار است این اتفاق در روزهای آینده بیشتر از سوی برنامه‌سازان ماه خدا دنبال شود.

اجرای زنده اذان صبح

سعید عباسی، کارگردان و تهیه‌کننده برنامه ماه خدا درباره رویکرد متفاوت این برنامه نسبت به سال‌های قبل به جام‌جم گفت: قبل از پخش برنامه در جلسات متعدد بخش‌های مختلف برنامه مورد بررسی قرار گرفت. علاقه‌مند بودیم فرم و ساختار برنامه شکل تازه‌ای برای مردم داشته باشد. بخشی از نظراتمان اجرایی شد و برخی بخش‌های برنامه‌ را آن‌طور که می‌خواستیم، هنوز به مرحله اجرا نرسیده که دلیل آن به امکانات برنامه برمی‌گردد. سعی می‌کنیم در روزهای آینده با بخش‌های متنوع‌تر پاسخگوی نیاز مخاطبان باشیم.

وی ادامه داد: درخواست‌های زیادی از سوی مردم برای آوازهای زنده در برنامه‌های سحرگاهی داشتیم، به همین دلیل تصمیم گرفتیم دعای سحر، مناجات و اذان در برخی روزها زنده اجرا شود. تاکنون از استاد مهدی میرداماد برای دعای سحر و استاد محمدرضا پورزرگری برای اذان دعوت کردیم. این استادان باز هم در برنامه حضور خواهند داشت.

عباسی با اشاره به دعوت از طاهری و سعیدیان گفت: در برنامه‌های آینده ماه خدا از طاهری برای خواندن دعای سحر و سعیدیان برای اذان دعوت می‌کنیم تا با صدای دلنشین‌شان رنگ و بوی خاصی به فضای برنامه بدهند. برای شب‌های قدر هم به دنبال بخش‌های ویژه‌ای هستیم که امیدواریم این توفیق را داشته باشیم با طراحی بخش‌های متنوع، مخاطبان را راضی نگه داریم. احترام به مخاطب از هر چیز برای ما مهم‌تر است و همه عوامل تلاش می‌کنند چیزی کم نگذارند.

این کارگردان و تهیه‌کننده درباره اجرای حسن سلطانی گفت: ایشان در سال‌های قبل تجربه اجرای برنامه سحرگاهی را داشتند و در سال‌های پیش برنامه‌های زنده سحرگاهی شبکه خبر را با حضور مهمانان به بهترین شکل اجرا می‌کردند. حال از تجربه خوب ایشان در برنامه ماه خدا هم استفاده می‌کنیم.

ساختارشکنی لازم است

حامد جوادزاده، تهیه‌کننده و کارگردان برنامه ماه‌ترین ماه است که سحرهای ماه رمضان از شبکه دو پخش می‌شود. او جزو برنامه‌سازانی است که به ساختارشکنی در برنامه‌سازی شهره است و ساخت برنامه‌هایی همچون شش‌تایی‌ها و با کی بریم سیزده بدر را در کارنامه دارد.

او در برنامه ماه‌ترین ماه با پخش مستندهای جذاب توانسته نظر مخاطبان را جلب کند. تاکنون مستندهایی درباره تلاوت سوره مریم استاد عبدالباسط در دو قسمت، تلاوت استاد اللیثی و گروه تواشیح قدر پخش شده است. یکی از ویژگی‌های این برنامه بهره بردن از مهندس فتحی‌پور، کارشناس قرآن است که به زیبایی مباحث قرآنی را برای مخاطبان تشریح می‌کند. اجرای این برنامه را عبدالله روا و اکرم محمدی‌خواه به عهده دارند.

جوادزاده درباره ساختارشکنی برنامه‌های سحرگاهی به جام‌جم گفت: طبیعی است ساختارشکنی در برنامه جسورانه است و من همیشه به دنبال شکستن فضای برنامه‌‌‌سازی هستم. معتقدم اگر کسی روی تکنیک و محتوای برنامه‌های مذهبی اشراف داشته باشد، می‌تواند باعث اتفاقات تازه‌ای در برنامه‌های مذهبی شود.

وی ادامه داد: زمانی که من با مدیر شبکه و مدیر گروه معارف این شبکه صحبت کردم، خواستم اجازه به من بدهند تا بتوانم برنامه سحرگاهی ماه‌ترین ماه را با یک ساختار جدید به پخش برسانم، این مساله در دکور هم اتفاق افتاد.

این کارگردان و تهیه‌کننده اشاره کرد: دکور برنامه ماه‌ترین ماه مذهبی است، اما نمادها و نشانه‌ها در دکور شعاری نیست. دکور بزودی کامل‌تر خواهد شد و به لحاظ نورپردازی تغییراتی در آن می‌دهیم.

جوادزاده با اشاره به اجرا هم گفت: برای اجرا هم شیوه جدیدی را تجربه می‌کنیم. در واقع مجری به معنویات از منظر ادبیات می‌پردازد. به عنوان نمونه وقتی قرار است درباره توحید حرف بزنیم، مجری این مساله را از منظر حافظ، پروین اعتصامی و ... بیان می‌کند. در واقع ما در برنامه ماه‌ترین ماه قصه تعریف می‌کنیم.

وی درباره استقبال مخاطبان از بخش مستندهای این برنامه گفت: مستندهای برنامه ماه‌ترین ماه با استقبال مخاطبان و مدیران سازمان صدا و سیما رو به رو شده و درخواست تکرار این مستندها را در طول روز دارند. در برنامه‌های آینده مستندی درباره تلاوت سوره یوسف از سوی استاد عبدالباسط با تصاویری از سریال یوسف پیامبر پخش می‌کنیم. مستند تلاوت سوره حشر این قاری به نمایش درمی‌آید.

این کارگردان با اشاره به دیگر مستندهایی که قرار است پخش شود، افزود: مستندهای تواشیح گروه‌های قدر و اهل البیت که به ترتیب قطعه‌های سبحان‌الله و اسماءالحسنی را ساختند، ربنای معروف با تکخوانی استاد محمد عباسی، اذان ابوزید و تواشیح گروه ثقلین هم بزودی در این برنامه پخش می‌شود. قصد داریم ازجعفر، پسر موذن‌زاده هم دعوت کنیم تا درباره اذان پدرش صحبت کند.

جوادزاده درباره دعوت از کارشناسان قرآنی متفاوت به برنامه گفت: معتقدم در برنامه‌سازی باید به سراغ کارهای نو رفت که قبلا تجربه نشده است؛ به همین دلیل سراغ مهندس فتحی‌پور از کارشناسان قرآنی رفتیم. تحلیل‌های جذاب او با استقبال مخاطبان روبه‌رو شده است. تفسیر علی امینی، کودک نابغه قرآنی ده‌ساله در برنامه پخش می‌شود.

وی درباره اجرای عبدالله روا که تاکنون اجرای برنامه سحرگاهی نداشته، گفت: قبل از آن‌که من تهیه‌کننده برنامه شوم، مدیر شبکه و مدیر گروه، او را انتخاب کرده بودند، بنابراین انتخاب من نبود؛ البته من با عبدالله روا کار کردم. او جوان بااستعدادی است. اگر از چهار ماه قبل می‌دانستم که برنامه سحرگاهی را من می‌سازم، او را انتخاب می‌کردم، ولی وقتی 20 روز قبل از ماه رمضان تهیه برنامه به من سپرده شد، ترجیح می‌دادم از مجری استفاده کنم که سابقه برنامه سحرگاهی را دارد.

این تهیه‌کننده و کارگردان ادامه داد: البته از اجرای عبدالله روا راضی هستم. او خیلی خوب چیزهایی را که می‌خواهم در برنامه اجرا می‌کند. اجرای عبدالله روا مدرن است و اجرای محمدی‌خواه کلاسیک. در حال حاضر نبود سنخیت در میان مجریان احساس می‌شود. اگر زمان برنامه بیشتر شود و من از ساعت 2 بامداد برنامه را داشته باشم، مسلما زمان بیشتری خواهیم داشت و می‌توانم قول بدهم که اجرای محمدی‌خواه متفاوت از تمام اجراهایش می‌شود.

سحر مفرح در شبکه تماشا

ویژه‌برنامه سحرگاهی تماشا با نام «دست نیاز» شامل بخش‌های متنوعی است. سرافرازی، مدیر تامین برنامه شبکه تماشا درباره این برنامه به جام‌جم گفت: ویژه‌برنامه سحرگاهی به همت شبکه تماشا پخش می‌شود. این برنامه بنا به دستورالعمل‌ها شامل بخش‌های متنوع و متفاوت برای مخاطبان است. دوستان تلاش می‌کنند فضای برنامه برخلاف دیگر شبکه‌ها برای مخاطبان مفرح باشد.

کلاهدوز، مدیر پخش شبکه تماشا هم به جام‌جم گفت: معتقدم برنامه‌های سحرگاهی و افطار همه شبکه‌ها در ماه رمضان باید جنبه‌ مفرح برای مخاطبان داشته باشد و زمانی که به اذان نزدیک می‌شویم، شیب برنامه به سمت مناجات باشد. به همین دلیل ما در شبکه تماشا چنین فضایی را در برنامه سحرگاهی دست نیاز، فراهم کردیم. در ابتدا سریال برای آخرین بار پخش می‌شود و بعد از سخنرانی بزرگان، دعا و مناجات را پخش می‌کنیم. بعد از اذان هم مناجات امام زمان(عج)، نماز صبح، دعای روز، مناجات خمس عشر و سریال طنز آیینه را به مدت 15 دقیقه پخش می‌کنیم تا بتوانیم پاسخگوی پرسش‌های مخاطبان باشیم.

فاطمه عودباشی / گروه رادیو و تلویزیون