واکنش ایران به تحریم 8 غول پتروشیمی کشور

به گزارش خبرنگار ما، آمریکا پنجشنبه هفته گذشته برخی تحریم‌های ایران در زمینه تلفن همراه و رایانه (سخت‌افزار و نرم‌افزار) را حذف کرد، اما تنها دو روز بعد در اقدامی متناقض اقدام به تحریم چند مجتمع پتروشیمی ایران کرد.

در این خصوص وزارت خزانه‌داری آمریکا در بیانیه‌ای هشت‌شرکت پتروشیمی ایرانی شامل، شرکت پتروشیمی بندرامام، شرکت پتروشیمی بوعلی‌سینا، شرکت پتروشیمی مبین، شرکت پتروشیمی نوری، شرکت پتروشیمی پارس، شرکت پتروشیمی شهیدتندگویان، شرکت پتروشیمی شازند و شرکت پتروشیمی تبریز را هدف تحریم‌های یکجانبه خود قرار داد.

در همین حال وزارت امور خارجه آمریکا همچنین دو شرکت‌را به دلیل خرید محصولات پتروشیمی ایران هدف تحریم قرار داد.جن پساکی، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفت: این دو شرکت شامل شرکت پتروشیمی جم و شرکت مواد غذایی و آشامیدنی نیکسیماست.وی مدعی شد: این اقدامات نشان دهنده قاطعیت آمریکا در قطع سرمایه بخش پتروشیمی ایران و دومین منبع درآمد بزرگ برنامه هسته‌ای ایران است.

واکنش ایران

در همین حال بخش خصوصی و بخش دولتی ایران دیروز در واکنش به این تحریم، آن را بلوفی غیرعملی توصیف کرده که تاثیری بر درآمد کشور از محل صادرات محصولات پتروشیمی نخواهد داشت؛ چرا که اصولا بازار پتروشیمی ایران حدود 65 کشور جهان در پنج قاره را در برمی‌گیرد و قابل تحریم نیست و دیگر این که اصولا بیشتر محصولات پتروشیمی تولیدی در این هشت مجتمع به عنوان خوراک صنایع داخلی مورد استفاده قرار می‌گیرد و صادر نمی‌شود.

تنوع بازار صادرات پتروشیمی ایران

در این باره مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی اعلام کرد، با وجود ادامه تحریم‌ها حتی صادرات پتروشیمی ایران به اروپا هم متوقف نشده است و این دور از تحریم‌ها نیز بر صادرات پتروشیمی ایران تاثیری ندارد.

عبدالحسین بیات در گفت‌وگو با مهر، در واکنش به تحریم‌های غیرقانونی وزارت خزانه‌داری آمریکا، گفت: صنعت پتروشیمی چند سال است که با تحریم‌های بین‌المللی روبه‌روست و در دو سال گذشته تاکنون با وجود شدت گرفتن تحریم‌ها، صادرات محصولات پتروشیمی و فرآورده‌های پلیمری ایران متوقف نشده است.معاون وزیر نفت با اعلام این‌که هم اکنون ایران به هشت دانش فنی بومی و ملی پرکاربرد در صنایع پتروشیمی دست یافته است، تصریح کرد: همچنین پس از افزایش تحریم کاتالیست تاکنون 25 کاتالیست مورد نیاز صنایع مختلف پتروشیمیایی از سوی متخصصان داخلی طراحی، تولید و به‌بازار داخلی به صورت عمده عرضه شده است.

این مقام مسئول با بیان این‌که اکنون محصولات پتروشیمی ایران به بیش از 65 کشور جهان در پنج قاره صادر می‌شود، بیان کرد: از دو سال گذشته متنوع‌سازی بازارهای هدف صادرات پتروشیمی در دستور کار ایران بوده است.

وی کیفیت و تنوع بالای محصولات پتروشیمی و فرآورده‌های پلیمری را دو برگ برنده ایران برای حضور پایدار در بازار جهانی پتروشیمی عنوان کرد و افزود: با وجود اعمال شدیدترین تحریم‌ها هم اکنون حتی کشورهای اروپایی هم خریدار محصولات پتروشیمیایی ایران باقی مانده‌اند.

بیات با اشاره به صادرات نزدیک به ١٦ میلیون تن محصول پتروشیمی با ارزش تقریبی حدود ١٢ میلیارد دلار در سال91، تبیین کرد: با بازاریابی گسترده برای فروش محصولات پتروشیمی و اتخاذ راهکارهای جدید هم‌اکنون هیچ‌گونه محدودیتی در صادرات محصولات پتروشیمی نداریم.

محصولاتی که صادر نمی‌شود

به گزارش مهر، وزارت خزانه‌داری آمریکا در حالی هشت‌غول پتروشیمی ایران را تحریم کرده است که تحریم این شرکت‌ها در تراز تجارت پتروشیمی کمترین تاثیر را دارد، زیرا ماموریت بیشتر این واحدهای پتروشیمی تامین خوراک دیگر مجتمع‌ها و صنایع تکمیلی همچون پلاستیک، لاستیک، رنگ، رزین، نساجی و خودروسازی داخلی است.

بر این اساس، بررسی شرایط تولید و صادرات هفت شرکت پتروشیمی (به استثنای پتروشیمی مبین) نشان می‌دهد هم‌اکنون حدود 70 درصد محصولات تولیدی این شرکت‌ها در بازارهای داخلی به منظور تامین مواد اولیه صنایع تکمیلی پتروشیمی عرضه می‌شود و تحریم این شرکت‌ها حتی در صورت توقف صادرات منجر به توسعه صنایع تکمیلی پتروشیمی و تولید بیشتر فرآورده‌های نفتی و تخصصی پتروشیمیایی خواهد شد.

از سوی دیگر هم اکنون در برخی از مجتمع‌های پتروشیمی که مورد تحریم آمریکا قرار گرفته‌اند همچون پتروشیمی شازند، بندرامام و بوعلی برش‌های گازوئیل و بنزین خام تولید و برای تامین نیازهای داخلی به پالایشگاه‌های نفت تحویل داده می‌شود، بنابراین عملا تحریم‌ها هیچ گونه تاثیری در تراز صادرات خارجی این واحدهای پتروشیمی ایجاد نمی‌کند.

به عنوان مثال مجتمع پتروشیمی بندر امام که از آن به‌عنوان بزرگ‌ترین مجتمع پتروشیمی ایران یاد می‌شود از ظرفیت تولید سالانه بیش از چهار میلیون تن محصول برخوردار است و بیشتر محصولات تولید این مجتمع به عنوان خوراک بین‌مجتمعی تحویل دیگر صنایع پتروشیمی در بندر ماهشهر می‌شود و صادرات این مجتمع پتروشیمی با توجه به ماموریت تامین خوراک دیگر صنایع ناچیز است.همچنین پتروشیمی شهید تندگویان هم با ظرفیت تولید سالانه حدود 800 هزار تن انواع پلی‌اتیلن‌های ترفتالات، بزرگ‌ترین مجتمع تامین‌کننده خوراک کارخانجات تولیدکننده انواع بطری آب‌معدنی، نوشابه و الیاف صنعت نساجی است که سال گذشته حتی رکورد تولید و عرضه یک میلیون تن خوراک آن به صنایع داخلی شکسته شد. این مجتمع پتروشیمی تمامی محصولات تولیدی خود را برای تامین خوراک در بازارهای داخلی ایران عرضه می‌کند و اصولا ظرفیت مازادی برای صادرات ندارد.

بخش خصوصی: این تحریم‌ها عملیاتی نیست

رئیس اتحادیه صادرکنندگان فرآورده‌های نفت، گاز و پتروشیمی نیز گفت: پیگیری محصولات صادراتی پتروشیمی کار بسیار دشواری است، از این‌رو به‌نظر می‌رسد آمریکا دنبال ایجاد جوّ روانی علیه صنعت پتروشیمی ایران است.

حسن خسروجردی در گفت‌وگو با تسنیم اظهار کرد: صادرات پتروشیمی مثل صادرات نفت خام نیست که چند فرمول مشخص داشته باشد، بلکه محصولات پتروشیمی با استفاده از دروازه‌های تجاری متعدد به فروش می‌رسد.

وی افزود: تنها در صورتی که یک محموله استثنایی از مجتمعی خاص صادر شود، می‌توان آن را مشخص و با اعمال فشارهای سیاسی به خریداران از خرید آن جلوگیری کنند، اما از آنجا که محصولات پتروشیمی ایران در بازارهای صادراتی تنوع بسیاری دارد، پیگیری آن کار بسیار دشواری است.این فعال بخش خصوصی در صادرات محصولات پتروشیمی خاطرنشان کرد: مسئولان دولتی می‌توانند با هماهنگی خریداران از درج اسم مجتمع تولیدکننده در اسناد قابل دسترسی جلوگیری کرده تا باز هم شرایط را برای اعمال‌کنندگان تحریم دشوارتر کنند.