گام ستودنی سیمافیلم برای شناساندن «پوریای ولی»

پوریای ولی، لقب پهلوان محمود خوارزمی، پهلوان و عارف و شاعر قرن هفتم و هشتم است که در ورزش باستانی و زورخانه‌ای ایران از جایگاه مهمی برخوردار است. تاریخ ولادت و شرح حال او روشن نیست. برخی او را اهل اورگنج از شهرهای خوارزم یا از مردم گنجه یا براساس طوماری قدیمی متعلق به دوره صفوی، از اهالی سلماس و خوی ذکر کرده‌اند. گفته شده است، در جوانی کشتی می‌گرفت و کارش پوستین‌دوزی و کلاه‌دوزی بود. در همان ایام به شهرهای مختلف آسیای میانه، ایران و هندوستان سفر کرد و در همه آن شهرها به پهلوانی مشهور شد. وفات وی را همه منابع 722 و در خیوَق (خیوه) ذکر کرده‌اند. مزارش در ترکمنستان است و مردم آن ناحیه به علت اعتقاد به شخصیت معنوی وی، پس از مراسم ازدواج به قصد تبرک به آرامگاهش می‌روند.

زندگی پوریای ولی و بسیاری دیگر همچون وی، مسیری متلاطم و پر فراز و نشیب را گذرانده که علاقه‌مندان زیادی را به خود جلب می‌کند و مشتاقان زیادی خواهد داشت، اما آنچه ما از این شخصیت می‌دانیم، از منابع مکتوب و شنیده‌های مستند و غیرمستند به دست آورده و بندرت شخصیت او را در قاب تصویر سینما یا تلویزیون کشورهای گوناگونی که پوریای ولی با ملیت آنها گره خورده است، دیده‌ایم. تلاش‌ها برای نمایش چهره واقعی این پهلوان نام‌آور آنقدر کم یا سطحی بوده که هیچ کسی نمونه بارز آن را به یاد نمی‌آوریم و همچنان عطش ساخت فیلم‌های سینمایی یا مجموعه‌های تلویزیونی در باب شخصیت‌های ملی و پهلوانی ایرانی، مشخصا پوریای ولی بشدت احساس شده است.

در چنین شرایطی ساخت سریالی با نام پوریای ولی از سوی مسعود جعفری جوزانی نویدی برای مخاطبان و علاقه‌مندان محسوب می‌شود. نویدی که در حد یک ایده و طرح اولیه نیست و با پایان مراحل نگارش فیلمنامه‌اش شروع به انتخاب بازیگران کرده و بتدریج به پیش‌تولید رسمی نزدیک می‌شود.

این مجموعه که تمام محتوا و شخصیت‌های اصلی‌اش را از منابع مکتوب مستند وام گرفته با سفر به کشورهای چین، ترکمنستان و ازبکستان و تبادل‌نظر با هنرمندان آنها برای نمایش چهره واقعی فرهنگ پهلوانی در ایران قدیم تلاش شایسته‌ای کرده است. مجموعه «الف» ویژه پوریای ولی در 36 قسمت 45 دقیقه‌ای در گروه اجتماعی سیما‌‌فیلم تولید خواهد شد و امید است شروع یک سلسله مجموعه‌های تلویزیونی با هدف شناخت شخصیت‌های نامی در همه زمینه‌های علمی، عرفانی، هنری، ورزشی و... باشد. شخصیت‌هایی که لزوما نباید از گذشته‌های دور بیایند و می‌شود با تصویر زندگی نام‌آوران معاصر، مسیر این گونه فیلمسازی را تا حد بسیار زیادی هموار کرد.

احمدرضا علیزاده