برنامه انتخاباتی باید امیدبخش باشد

به نظر شما یک برنامه انتخاباتی خوب باید چه ویژگی‌هایی داشته باشد؟

برنامه خوب باید جامع، مانع و مختصر باشد. به زبان ساده قابل درک باشد، اما در دام سطحی‌نگری نیفتد. در ضمن این‌که به دردهای جامعه که اولویت دارد توجه ویژه کند.

مجری یک برنامه انتخاباتی را باید بر مبنای چه خصوصیاتی انتخاب کرد و این مجری باید به چه مسائلی تسلط داشته باشد؟

مجری برنامه انتخاباتی در وهله اول باید دردهای مردم را بشناسد و در عین حال از عوام‌زدگی دوری کند. باید با ساختار اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و... کشور آشنا و از آخرین تحولات آگاه باشد. این کار دشواری است که یک نفر در عین حال که سواد کافی دارد، به زبان ساده هم بتواند صحبت کند، اما در کنار همه اینها باید با مهارت‌های مصاحبه هم آشنا باشد. یعنی بتواند گفت‌وگوی عمیقی انجام دهد و پاسخ را به شکلی که شأن کاندیداها رعایت شود، تحویل بگیرد.

به نظر شما مدیران رسانه ملی تا چه میزان باید دست مجری را باز بگذارند و آیا مجری می‌تواند بر جریان برنامه تاثیر بگذارد؟

یک مصاحبه‌کننده دوست دارد دستش باز باشد. اگر قرار باشد فقط سوال‌های مشخص پرسیده شود و مجری فقط نگاه کند اصلا چه نیازی به مجری است. سوالات را بدهند خود نامزدها پاسخ می‌دهند. البته مهارت خود مجری خیلی موثر است. باید سوالات مخاطب پرسیده شده و جواب‌ها تحویل گرفته ‌شود تا تنش ایجاد نشود.

براساس بازخورد و تأثیرات برنامه‌های انتخاباتی دوره گذشته در جامعه، چگونه می‌توان در این زمینه به آسیب‌شناسی پرداخت؟

می‌توان به موارد مختلفی اشاره کرد که مردم آنها را به خاطر دارند؛ مثلا این که در گفت‌وگو با نامزدها، مباحث عمقی نبوده است یا این که اولویت‌های پرسشگر با اولویت‌های مردم تفاوت داشته است، اما به جای این موارد ترجیح می‌دهم به این موضوع اشاره کنم که از الگوهای تعاملی کمتر استفاده شده است. یعنی همزمان مخاطب را بازی نداده‌اند و نظراتش را نگرفته‌اند، در حالی که فکر می‌کنم امروز در دنیا استفاده از این الگوها خیلی بیشتر از قبل رواج پیدا کرده و ما هم باید از این الگوها استفاده کنیم. نکته دیگر این‌که باید از مصاحبه‌گرها، روزنامه‌نگاران و مجریان تخصصی در زمینه‌های مختلف استفاده کنیم تا نامزدها بهتر محک بخورند.

به‌عنوان یک مجری معتقدید باید چه رفتاری در پیش گرفت تا یک برنامه علاوه بر جذاب بودن از جنجال‌های کاذب دور باشد؟

جذابیت را می‌شود با رعایت یکسری الگوی علمی به دست آورد. عواملی نظیر تضاد و تقابل، شهرت، دربرگیری، تازگی، توجه به استثناها، طنز، تعامل با مخاطب و... می‌تواند در کنار حرکت سریع تصاویر، دکور و... جذابیت ایجاد کند. آنگاه دیگر به جنجال کاذب نیازی نیست. وقتی قواعد را رعایت نکنید، آن وقت ناچار می‌شوید دست به دامن جنجال‌های کاذب شوید.

اینها چیزهای جدیدی نیست. اما گاهی روزمرگی یا اکتفا به تجربه‌های سطحی ممکن است سبب شود تهیه‌کنندگان و مجریان به زور و اجبار دنبال ایجاد جذابیت باشند. البته تیم ضعیف، بی‌توجهی به نقش متن و نویسنده، کمبود پول و عواملی از این دست هم موجب ضعیف بودن برنامه می‌شود و عوامل برای میانبر زدن دنبال شیوه‌های اشتباه می‌روند که نتیجه خوبی هم ندارد.

برنامه‌های تلویزیون باید چه مسیری را طی کنند تا افزایش مشارکت عموم مردم در انتخابات را به دنبال داشته باشند؟

به نظر من همین که به خواسته‌ها و نیازهای مردم توجه کنند، کافی است. به مردم آگاهی دهند که چگونه می‌توانند با تعامل و اعتماد متقابل زندگی بهتری برای خود فراهم کنند. به نظرم برنامه‌های تلویزیونی باید روی این موضوعات کار کنند و بکوشند روحیه امیدواری را تزریق و به مردم یادآوری کنند همکاری‌های جمعی چقدر در گذشته اتفاقات خوبی ایجاد کرده، چه نقاط عطفی در تاریخ داشته و کجاها این گسست‌ها وضع مردم را بدتر کرده است. همین‌ها کافی است و خیلی از تکرار ساده این‌که در انتخابات شرکت کنید، موثرتر است. مردم اگر دید و حس مناسبی داشته باشند تصمیم‌های درستی می‌گیرند و منتظر نمی‌مانند کسی به آنها بگوید در انتخابات شرکت کنید. همان‌طور که ما به مردم نمی‌گوییم غذا بخورید و...

فکر می‌کنید تلویزیون باید چه سیاستی در پیش بگیرد تا به اعتماد بیشتر مردم منجر شود؟

همین که تلویزیون به نظرات مخاطبان اهمیت دهد، خود به خود به این هدف می‌رسد. کافی است تلاش کند مخاطبان احساس کنند تلویزیون حرف دل آنها را می‌زند. هیچ کار سخت دیگری لازم نیست انجام شود که خوشبختانه در حال حاضر این روند در تلویزیون جدی گرفته شده است و برخلاف تصور بدبینانه مردم همچنان تلویزیون ما را نگاه می‌کنند و به آن اهمیت می‌دهند.

درباره ایده راه‌اندازی شبکه‌ای انتخاباتی چه نظری دارید؟

موافق نیستم. من فکر می‌کنم بهتر است به جای اضافه کردن شبکه، همین شبکه‌ها را تقویت کنیم.

مناظره‌های انتخاباتی باید چگونه برگزار شود؟

من فکر می‌کنم بهتر است به جای ایجاد برنامه‌های جدید از همان قالب‌ها و فرم‌های ثابت استفاده شود. یعنی بهتر است مناظره‌ها در همان برنامه‌های ثابت انجام شود. مثلا در برنامه خانواده یا سایر برنامه‌ها.

تلویزیون پربیننده، تاثیرگذارترین رسانه در همه کشورهاست. با این اوصاف به نظر شما ما بهره لازم را از ظرفیت‌های رسانه ملی برای انتخابات‌ برده‌ایم؟

به نظر من شاید بشود از ظرفیت‌ها بازهم بیشتراستفاده کرد. می‌شود برای افزایش سرمایه اجتماعی و بهبود اعتماد مردم نسبت به یکدیگر تلاش‌هایی کرد. تلاش‌هایی برای افزایش روحیه تعامل و آموزش این‌که چگونه بدون دعوا گفت‌وگو کرد و باهم مهربان‌تر بود. این درک را ایجاد کنیم که می‌شود بهتر زندگی کرد به شرط این‌که رفتارهایمان را بهتر کنیم و انسان‌های با کیفیت‌تری بشویم.

شما چه پیشنهادی دارید؟

باید رفتارهای خودمان را بیشتر نقد کنیم.

مریم احمدی