بانک مرکزی: نرخ ارز در روزهای​آینده کاهش می‌یابد

به گزارش خبرنگار ما، نرخ ارز در بازار آزاد پس از عبور از سالی پرتنش و نوسان، درروزهای طی شده از سال جاری حدود 3500 تومان تثبیت شده و با تغییراتی اندک پیرامون همین قیمت در حال نوسان است. در همین حال کمیسیون تلفیق بودجه نیز در حال بررسی و تصمیم‌گیری درباره سرنوشت نرخ رسمی ارز در بودجه سال آینده است اما تاکنون تصمیم مشخصی در این باره اتخاذ نشده است، با این وجود رئیس کل بانک مرکزی بدون هیچ مقدمه‌ای روز گذشته از سقوط نرخ ارز در روزهای آینده خبر داده است.

روند نزولی نرخ ارز در روزهای آینده

رئیس کل بانک مرکزی در خصوص تعیین تکلیف نرخ ارز، اظهار کرد: نرخ ارز بر اساس مصوبه مجلس طی ده الی 15 روز آینده مشخص می‌شود و ما امیدواریم در روزهای آینده نرخ ارز در بازار آزاد روند نزولی به خود بگیرد.

به گزارش فارس، محمود بهمنی تصریح کرده که مطمئنا این موضوع در روزهای آینده اتفاق می‌افتد. البته بر اساس اخبار منتشر شده بحث نرخ ارز درلایحه بودجه 92 تاکنون نهایی نشده و بررسی‌ها پیرامون دو پیشنهاد در این زمینه ادامه دارد: تعیین نرخ ارز به صورت قطعی و رفتن به سمت بازار تک‌نرخی یا تعیین نظام ارزی شناور مدیریت شده؛ البته درصورت اجرای شیوه دوم، یک قیمت برای دلار به عنوان نرخ محاسباتی درمتن بودجه لحاظ خواهد شد و نرخ واقعی را بازار تعیین و بانک مرکزی هم مدیریت آن‌را برعهده خواهد داشت. البته لازمه اجرایی شدن نظام شناور مدیریت شده، وجود منابع کافی ارزی به منظور کنترل نرخ بازار است.

افزایش نقدینگی و تورم

رئیس‌کل بانک مرکزی همچنین در خصوص آخرین شرایط نرخ تورم و رشد حجم نقدینگی در کشور گفت: با توجه به تمهیدات در نظر گرفته شده نرخ تورم تا پایان سال گذشته به رقم 30.5 درصد رسید که این رقم میانگین شاخص‌های مورد بررسی بانک مرکزی بود، همچنین نرخ رشد نقدینگی تا پایان سال گذشته به رقم 30.8 درصد رسید. وی تصریح کرد: نسبت مطالبات معوق به منابع بانک‌هاکه در دی ماه و بهمن ماه سال گذشته حدود 17 درصد بود، تا پایان اسفند91 به 14.9 درصد رسید. وی با بیان این‌که نرخ تورم بخشی خودرو حاصل بررسی میانگین کل شاخص‌ها است، گفت: آمار تورم بخشی خودرو استخراج و به شورای رقابت ابلاغ شده است.

رئیس کل بانک مرکزی همچنین از مذاکره با بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول برای از سرگیری اعطای تسهیلات به ایران خبر داده و گفته است: با گزارش‌هایی که به این دو نهاد دادیم نگاهشان به اقتصاد ایران تغییر کرد.

بهمنی در گفت‌وگو با تسنیم، در مورد سفر اخیر هیات بانک مرکزی به اجلاس بهاره بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول اظهار کرد: در این سفر تاکید ایران بر این بود که سهمیه‌های کشور در صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی افزایش پیدا کند. رئیس کل بانک مرکزی ابراز امیدواری کرد که سفر اخیر به بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول موجب از سر گیری اعطای تسهیلات به کشورمان شود.

اما و اگرهای وعده‌های ارزی

مروری بر وعده‌های ارزی رئیس کل بانک مرکزی در سال گذشته نشان می‌دهد که نه تنها این وعده‌ها عملی نشده بلکه درمواردی باعث متشنج شدن بیشتر بازار شده است. شاید یکی از علل این موضوع را بتوان در مسائلی غیر از سیاست‌های پولی و بانکی جستجو کرد. در عرف بانک‌های مرکزی دنیا رویه این گونه است که در درجه اول، روسای بانک‌های مرکزی بسیار کم مصاحبه می‌کنند. دلیل این موضوع هم این است که بانک‌های مرکزی به عنوان یکی از حساس‌ترین سازمان‌های مادر اقتصاد جهانی و کشورها بشدت زیر ذره‌بین تحلیلگران مسائل اقتصادی قرار داشته و هر کلمه از اظهارنظر روسای این مجموعه‌ها به دقت از سوی کارشناسان مورد ارزیابی و تحلیل قرار گرفته و در بسیاری مواقع مبنای عمل در اقتصاد قرار داده می‌شود. چه بسا یک جمله اظهار نظر یک رئیس کل بانک مرکزی باعث جابجایی میلیاردها دلار پول و دارایی در بازارهای اصلی و فرعی و بازار سرمایه شود. به همین علت روسای بانک‌های مرکزی تلاش می‌کنند کوتاه، گزیده، صریح و از همه مهم‌تر اجرایی صحبت کنند که اعتبار آن دستگاه و نقش قاطع نظارتی آن در بازار و اقتصاد کشور آسیب نبیند. اما این روش در اقتصاد ایران حداقل در سال‌های اخیر ظاهرا رعایت نمی‌شود. شاهد این ادعا هم اجرایی نشدن اظهارات و وعده‌های کم‌پشتوانه از سوی بانک مرکزی است که علاوه بر نداشتن قابلیت اجرایی، ضربات بزرگی هم بر جایگاه نظارتی و اعتبار این دستگاه حساس وارد کرده است.

از زمان آغاز بحران ارز اظهارات و وعده‌های متعددی از سوی رئیس کل بانک مرکزی در خصوص کنترل بازار و حتی کاهش نرخ‌ها در آینده نزدیک داده شد که کمتر آنها به وقوع پیوسته است. البته این اظهارات برای مدت کوتاهی در بازار اثر گذاشته ولی با روشن شدن این نکته که اعلام‌های مورد نظر فاقد پشتوانه اجرایی بوده، بازار با درک این نکته پرشتاب‌تر از قبل به راه خود ادامه داده است. حال پرسش این است که آیا وعده جدید محمود بهمنی به سرنوشت وعده‌های قبلی دچار خواهد شد؟

نگاه مثبت بازار به آینده ارز

فعالان بازار و صرافان معتقدند که در صورت اتخاذ سیاست‌های اصولی، این بارامکان تحقق وعده‌های بهمنی وجود خواهد داشت.

مصطفی خانزاده یکی از صرافانی است که دراین خصوص به خبرنگار ما می‌گوید: در چهار ماه گذشته نوسانات نرخ ارز بشدت کاهش یافته و قیمت‌هادر حدود مشخصی به ثبات رسیده است. او این ثبات را بستر مناسبی برای اجرای یک برنامه مدیریت شده از سوی بانک مرکزی می‌داند تا قیمت‌ها روند کاهشی خود را در بازار آغاز کند. این فعال بازار البته به این نکته هم اشاره می‌کند که در صورت اعلام قیمت‌های غیرواقعی پای نوسانات شدید باز هم به بازار باز شود. به این معنی که قیمت اعلامی از سوی بانک مرکزی حتی در متن بودجه نباید تفاوت چندانی با نرخ‌های موجود در بازار داشته باشد.

بهروز فرهمند، مدیر صرافی دیگر هم با اشاره به تأثیر عوامل غیراقتصادی بر بازار ارز، به انتشار اخبار امیدبخش درباره توافقات بین‌المللی ایران اشاره و خاطرنشان می‌کند که در صورت همراهی سیاست‌های مناسب با این اتفاقات، زمینه برای کاهش هرچه بیشتر نرخ ارز فراهم خواهد شد. نکته مهمی که این فعال بازار به آن اشاره دارد این است که تأمین ارز مورد نیاز بازار از سوی بانک مرکزی، قطعا تأثیرات مطلوبی بر کاهش نرخ ارز در آینده نزدیک خواهد داشت. این همان نکته‌ای است که دکترعلی معنوی‌راد، مدیر کل اسبق ارزی بانک مرکزی هم به آن اشاره دارد.

بازار با عرضه ارز به تعادل می‌رسد

مدیرکل اسبق ارزی بانک مرکزی با بیان این‌که نرخ ارز تابع عرضه و تقاضاست، به خبرنگار ما می‌گوید: هر وعده‌ای که عرضه را در برابر تقاضای موجود به تعادل نرساند، قابلیت تحقق نخواهد داشت. علی معنوی‌راد موضوع انتظارات را هم یکی دیگر از عوامل تعیین کننده در بازار ارز می‌داند و می‌گوید: متأسفانه در حال حاضر نشانه‌های دقیقی از هیچ یک از این عوامل در بازار وجود ندارد. به عبارت دیگر از یک سو چشم‌انداز روشنی درباره افزایش عرضه در بازار متصور نیستم و از سوی دیگر تا کنون بانک مرکزی نتوانسته اعتماد بازار را آن​گونه که باید، جلب کند.

به گفته این کارشناس اقتصادی، رئیس کل بانک مرکزی تا کنون بارها وعده کاهش نرخ ارز را مطرح کرده است، اما تاکنون این وعده محقق نشده و این بار هم دلیل فنی برای این امر دیده نمی‌شود. وی با اشاره به وجود دو نرخ مرجع و مبادله‌ای به موازات نرخ آزاد در بازار ارز، می‌گوید: نرخ ارز مرجع که در حال حذف شدن است و ارز مبادله‌ای هم به سادگی در دسترس متقاضیان قرار نمی‌گیرد. بنابراین اگر ارز با یک قیمت واحد و کارشناسی شده به اندازه نیاز بازار در بازار آزاد عرضه شود می‌تواند پاسخگوی تقاضاهای موجود باشد و به ثبات بازار کمک کند. اما مساله اساسی اینجاست که شواهدی از این امر دیده نمی‌شود.