جای خالی آثار ایرانی در هفته گرافیک ایران

مهدی مهدیان، دبیر هفته طراحی گرافیک درباره این رویداد گرافیکی در تهران می‌گوید: در تقویم جهانی بیست و هفتم آوریل مصادف با هفتم اردیبهشت به‌عنوان روز جهانی گرافیک نام گرفته که ما نیز به این مناسبت هر ساله سعی در برگزاری این هفته داشته‌ایم؛ به‌گونه‌ای که امسال نیز از بیست و هفتم فروردین این برنامه را در سه بخش نمایش آثار برگزار کردیم. در این هفته نمایشگاه Glob-All Mix شامل آثار 30 طراح نام آشنای گرافیک جهان با موضوع محیط زیست، نمایشگاهی از آثار برگزیده «فرانسوا کاسپر» رئیس انجمن طراحان گرافیک فرانسه و همچنین نمایشگاه «آفتاب برای ژاپن» با موضوع سونامی ژاپن دایر شده بود.

تاثیر حضور کاسپر بر روابط گرافیکی ایران و فرانسه

دبیر هفته گرافیک ایران حضور کاسپر در ایران را اتفاق بزرگی می‌داند و می‌گوید: امسال برای اولین بار فرانسوا کاسپر رئیس اتحادیه طراحان فرانسه به ایران آمد و مهمان ما بود که به‌واسطه برگزاری هفته گرافیک ایران و رایزنی‌ها و دعوت‌های صورت گرفته علاوه بر حضور و سخنرانی ایشان در تهران، توانستیم آثار او را نیز به نمایش بگذاریم.

مهدیان معتقد است برگزاری این قبیل برنامه‌ها علاوه بر نشان دادن داشته‌های فرهنگی و هنری می‌تواند روابط هنرمندان داخلی و خارجی را گسترده‌تر کند.

گرافیست‌های ایرانی با آثار خارجی‌ها به ایران آمدند

شاید یکی از ایرادهای بزرگ هفته گرافیک ایران را بتوان حضور نداشتن آثار هنرمندان داخلی در آن دانست. در حالی که هدف بزرگ این رخداد، گسترده شدن روابط هنرمندان داخلی و خارجی است، حضور اندک هنرمندان داخلی نه تنها روابط را گسترده نمی‌کند، بلکه علامت سوالی بزرگی را برای هنرمندان خارجی هم به‌وجود می‌آورد.

مهدیان در این باره می‌گوید: آثار هنرمندان ایرانی در کشورمان بارها دیده شده‌ است و از آنجایی که هدف ما برقراری ارتباطی دوسویه بین هنرمندان داخلی و خارجی بوده سعی کردیم بیشترین حجم نمایش آثار، متعلق به خارجی‌ها باشد. البته این در حالی است که برگزار کننده نمایشگاه «آفتاب برای ژاپن» یک ایرانی بوده و همچنین چند اثر از هنرمندان ایرانی نیز به نمایش در آمده است. یا در نمایشگاه محیط زیست نیز چند اثر ایرانی به دیوارها آویخته شده است. با این اتفاق هم نگاهمان را بین‌المللی‌تر کرده‌ایم هم این‌که نمایشگاه‌های خارجی را که هنرمندان ایرانی در آن شرکت داشتند به ایران آوردیم. حال تمام تلاش ما بر این است که طراحان خارجی به ایران بیایند و آشنایی بیشتری با گرافیک ایران پیدا کنند.

نبود نمایشگاه مستقل گرافیست‌ها در ایران

اهداف هفته گرافیک ایران هر چقدر مهم و با هدف برقراری روابط بیشتر با گرافیست‌های خارجی باشد باز هم نمی‌تواند دلیلی بر حضور کمرنگ هنر ایران در چنین اتفاق گرافیکی سال باشد دست‌کم برگزارکنندگان این هفته می‌توانستند در کنار سه نمایشگاه برگزار شده یک نمایشگاه مستقل برای هنر گرافیک ایران نیز دایر کنند.

مهدیان در این باره می‌گوید: از آنجایی که مخاطبان این هفته و آثار به نمایش در آمده همه طراحان ایرانی هستند سعی کردیم خوراک بصری جدیدی برای این قشر از هنرمندان فراهم کنیم در واقع هدف ما این بوده که آثاری که تاکنون در ایران دیده نشده‌اند را به نمایش بگذاریم. وی ادامه می‌دهد: ما در این هفته گرافیک کاسپر را به عنوان مهمان داشتیم که می‌خواستیم گرافیک ایران و توانمندی آن را به او معرفی کنیم که شاید با توجه به امکانات موجود نمی‌شد که برای یک خارجی یک نمایشگاه مستقل از آثار گرافیست‌های ایرانی بگذاریم.

مهدیان، ضعیف شمردن گرافیک ایران به‌عنوان دلیل حضور کمرنگ آثار ایرانی در این هفته را رد می‌کند و بیان می‌دارد: برای رسیدن به ارزیابی دقیق درباره توان گرافیک ایران ما باید رویدادهایی را که در طول سال در زمینه گرافیک اتفاق می‌افتد، ارزیابی کنیم حال اگر در این هفته تعداد کمی آثار ایرانی‌ها به نمایش درآمد دلیل بر بد بودن یا ضعیف بودن کارشان نیست.

جای خالی پوسترهای ایرانی

قباد شیوا، گرافیست با سابقه کشورمان نیز که در نمایشگاه «آفتاب برای ژاپن» یک اثر از او به نمایش درآمد درباره هفته گرافیک ایران می‌گوید: اگر بخشی از پوسترهای ایرانی نیز در این هفته به نمایش در می‌آمد خیلی بهتر بود. البته یک اثر از من و یک ایرانی دیگر نیز در نمایشگاه‌های این هفته گرافیک روی دیوار آویخته شد. وی درباره نبود آثار ایرانی‌ها در هفته گرافیک ایران به منظور حضور در نمایشگاه «سرو نقره‌ای» ادامه می‌دهد: نمایشگاه «سرو نقره‌ای» یکی دو بار در تهران برگزار شد که بیشتر طراحان ایرانی در آن حضور داشتند و جوایزی را نیز گرفتند که البته این موضوع هیچ ارتباطی با خارج از کشور ندارد.

این گرافیست بیان می‌دارد: مدیریت جدید انجمن طراحان گرافیک شاید بتواند کارهایی انجام دهد که آثار گرافیست‌های ایرانی نیز به نمایشگاه‌های خارجی راه پیدا کند اما با همه این موارد اگر در هفته گرافیک ایران یک سالن را به هنرمندان ایران اختصاص می‌دادند خیلی بهتر بود. درواقع می‌توان گفت جای پوسترهای ایرانی در هفته گرافیک ایران خالی بود و هیچ چیز نمی‌تواند خلأ حضور طراحان ایرانی را در این هفته پر کند. قباد شیوا درباره جایگاه گرافیک ایران در سطح دنیا می‌گوید: گرافیک ایران به دو قسمت تقسیم می‌شود؛ بخشی را طراحانی تولید کرده‌اند که اگر حروف فارسی را از آثارشان حذف کنیم همه فکر می‌کنند کار خارجی‌هاست که این خود بسیار جای تاسف دارد و جزو ضعیف‌ترین آثار گرافیک؛ است. چرا که به اعتقاد من باید گرافیک ایرانی بوجود بیاید نه این‌که براساس طرح‌های خارجی اثر ایرانی خلق کرد. وی ادامه می‌دهد: بخش دیگر آثار نیز از سوی گرافیست‌هایی خلق می‌شود که افزون بر استفاده از علائم فارسی کاملا بر اساس تم‌های ایرانی شکل گرفته‌اند که این بخش خوشبختانه در خارج از کشور نیز بیشتر مورد استقبال قرار می‌گیرد.

سحر طاعتی ‌/‌ جام‌جم