نرخ سود بانکی و نرخ بهره در بازار موازی

مدتی است که یکی از شوراهای مهم اقتصادی کشور، جلساتی را به منظور بحث و تبادل نظر در خصوص کاهش نرخ سود بانکی برگزار می کند تا نهایتا تصمیماتی را در خصوص کاهش نرخ سود بانکی اتخاذ کند

کد خبر: ۵۴۳۸

پیش از هر چیز و برای شکافته شدن بحث ، مطالبی را به طور اختصار در خصوص نرخها اعم از نرخ بانکی و نرخ بهره در بازارهای غیر متمرکز پولی ، ارائه می کنیم . اساسا در اقتصاد، نرخ بهره را به عنوان قیمت در اختیار گرفتن پول و یا به عبارت دیگر میزان وجهی که برای یک دوره معین در مقابل وام دریافتی پرداخت می شود، تعریف می کنند. نرخ بهره در واقع ، قیمت دریافت وام است که گیرنده وام ملزم به پرداخت آن است این نرخ ، انتقال وجوه میان قرض گیرنده و قرض دهنده را تسهیل می کند طبیعی است نرخ بهره همانند هر قیمت دیگری ، در چارچوب عرضه و تقاضا برای آن، مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد نرخ بهره در بازار وجوه سرمایه گذاری ، مکانیسمی در جهت ایجاد تعادل میان وجوه پس انداز شده و سرمایه گذاری شده و در بازار دارایی های نقدی در تاثیرگذاری بر تقاضای پول و بویژه تقاضای نقدینگی پول ، نقش بسزایی دارد.بازارهای پولی داخل کشور را می توان به دو گونه متمرکز و غیر متمرکز تقسیم کرد:در بازار متمرکز یا متشکل ، بانکها عملیات جمع آوری سپرده ها و قرض دادن را انجام می دهند. این در حالی است که در بازار غیر متمرکز که یکی از ویژگی های اصلی دوگانگی پولی و مالی کشورهای در حال توسعه است ، گروه زیادی رباخوار وجود دارد که از طریق پرداخت وام ، منافذ پر نشده توسط بخش متمرکز را پر می کنند. نرخ بهره رایج در بازار غیر متمرکز که به آن نرخ بهره رباخوار می گویند، معمولا از نرخ سود بانکی بیشتر است . در داخل بازار غیر متشکل نیز نرخ بهره برحسب ریسک در دامنه خاصی در نوسان است ؛ به طوری که این نرخ در حالت بدون ریسک آن حداقل بیش از دو برابر نرخ سودی است که سیستم بانکی به سپرده گذاران می پردازد. بنابراین تفاوت نرخ پرداختی بانکها و نرخ بهره در بازار غیر متمرکز به عنوان یکی از عوامل مطرح باعث شده در بخش بانکی ، تقاضای دریافت تسهیلات از کشش بالایی برخوردار باشد. در این شرایط که قیمت پول در بازار غیر متشکل ، حداقل بیش از دو برابر مشابه آن در نظام بانکی و تقاضای دریافت تسهیلات در بخش متمرکز، بسیار با کشش است ، هر گونه کاهش نرخ سود در سیستم بانکی در درجه اول باعث انتقال قسمتی از وجوه سپرده گذاران از بخش بانکی به بخش غیر متشکل یا بخش خدمات می شود و بنابراین کاهش نرخ سود بانکی ، در شرایط فعلی لزومی ندارد و کاهش آن باعث انتقال وجوه به بخش غیرمتشکل می شود که پیامدهای اقتصادی و اجتماعی خاصی را به دنبال دارد.