کلاهبرداریهای پیامکی را هم میتوان از همین جنبه مدنظر قرار داد. به طور کلی هرگاه فناوری جدید یا امکانی تازه بهوجود میآید یا روانه بازار میشود، مجرمان از مشتریان اصلی آن هستند چراکه میخواهند راههای احتمالی سوءاستفاده از ابزار تازه را کشف کنند. آنچه گفته شد میتواند چرایی گسترش کلاهبرداریهای پیامکی را توجیه کند اما اینکه اصولا چرا مجرمان نیازی به تغییر شگرد احساس میکنند، موضوع دیگری است. بهطور کلی باید توجه داشت جرم هرگز در هیچ جامعهای از بین نمیرود و آمار آن به شرایط اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی آن کشور و جامعه بستگی دارد. به بیان دیگر میتوان گفت تا زمانی که انگیزههای مجرمانه وجود داشته باشد جرم هم انجام خواهد شد. انگیزههای مجرمانه را هم به هیچوجه نمیتوان بهطور کامل از بین برد فقط میتوان با تدوین قوانین، بالابردن سطح فرهنگ، ایجاد رفاه، حل مشکلات اقتصادی و اقدامات دیگری از این دست آن را به حداقل رساند.
در شرایطی که چرخه جرم توقفناپذیر است طبیعتا بزهکاران باید بهدنبال راههایی بروند که کمترین هزینه و بیشترین سود را برایشان داشته باشد. به همین دلیل نیز سراغ ترفندهای متفاوت و به روز شده میروند. آنها همیشه در این عرصه پیشقدم هستند به این معنی که بعد از عرضه ابزار و امکانات تازه آنها نحوه تبدیل کردن آن را بهوسیله ارتکاب جرم کشف میکنند و بزههایی را انجام میدهند و بعد از آن پلیس تازه متوجه موضوع میشود و سعی میکند به مقابله برخیزد. بنابراین پلیس همیشه در برخورد با جرایم نوظهور با مشکلاتی مواجه است اما همانطور که خلافکاران میکوشند از شگردهای نو استفاده کنند، پلیس نیز ابزار و روشهای پیگیری جرم را به روز میکند.
به این ترتیب مشکلات شناسایی مجرمان از بین میرود و آنها نیز وقتی خطر را احساس میکنند باز هم شیوههای کار خود را تغییر میدهند. این از ابتدا وجود داشته و به پایان هم نخواهد رسید. بنابراین بروز پدیدهای موسوم به کلاهبرداری پیامکی اتفاقی عجیب و غیرقابل پیشبینی نیست همانطور که همین حالا هم باید منتظر تغییر دوباره شیوههای مجرمانه باشیم.
مهدی گودرزیـ آسیبشناس اجتماعی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم