درخواست 1+5 برای تعویق مذاکرات هسته‌ای

هلگا اشمیت، معاون کاترین اشتون جمعه شب در گفت‌وگوی تلفنی به باقری اعلام کرد که 1+5 آمادگی لازم را برای برگزاری مذاکرات در ماه ژانویه نداشته و تاریخ جدیدی در ماه فوریه را به ایران پیشنهاد کرده است.

سعید جلیلی، دبیر شورای عالی امنیت ملی در سفر به هند زمان مذاکرات را ماه ژانویه اعلام کرده بود، اما طی یک ماه گذشته زمان و مکان احتمالی مذاکرات چند بار به تعویق افتاد. در اواخر سال گذشته میلادی بحث بر سر برگزاری این مذاکرات در اواسط ماه ژانویه بود، اما این زمان به اواخر ژانویه رسید و حالا نیز طرف اروپایی صحبت از برگزاری این مذاکرات در ماه فوریه می‌کند.

در عین حال طرف اروپایی همواره تلاش کرده که ایران را مقصر این ماجرا نشان بدهد و در این مورد جدید هم مایا کوسیانچیک، سخنگوی کاترین اشتون در جمع خبرنگاران گفت: ما تاریخ‌ و مکان ملموسی را به طرف ایرانی پیشنهاد دادیم و همواره شاهد این بوده‌ایم که ایران با مدالیته‌های مختلفی به ما جواب داده است که تغییر دادن یا پیشنهاد دادن مکان‌های مختلف از نمونه‌های آن است.

وی در عین حال طرف اروپایی را منعطف خواند و با اشاره به این‌که ما هیچ مکانی را مستثنا نکرده‌ایم، مدعی شد: مکان انجام مذاکرات اهمیتی ندارد، اما به نظر می‌رسد که ایران با مطرح کردن مکرر شرایط جدید می‌خواهد مذاکرات را به تأخیر بیندازد.

در همین حال یک دیپلمات اروپایی که خواست نامش فاش نشود، در این باره به رویترز گفت: هنوز توافقی درباره دور بعدی مذاکرات صورت نگرفته است، اما رایزنی‌ها همچنان ادامه دارد. وی با اشاره به این‌که وقتی پای زمان و مکان مذاکرات پیش آمد، ما انعطاف‌پذیری نشان دادیم، اظهار کرد که گروه 1+5 قصد داشت یک «پیشنهاد بروز شده» را برای از سرگیری مذاکرات سازنده به تهران ارائه کند، ولی فرصتی برای این کار به دست نیاورد.

این سیاستی است که پیش از این نیز مقامات غربی در مورد ایران بکار گرفته بودند و تهران را به تعویق در مذاکرات متهم می‌کردند و این چنین وانمود می‌ساختند که تهران تلاش می‌کند با وقت کشی برای پیشبرد برنامه هسته‌ای خود زمان بخرد.

با این حال این بار ایران با تاکید بر آمادگی خود بر ادامه مذاکرات تاکید دارد که بهتر است مذاکرات در تاریخ توافق شده در ماه جاری میلادی برگزار شود.

علی باقری، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی در گفت‌وگوی تلفنی جمعه شب با هلگا اشمیت ضمن تاکید بر آمادگی ایران برای انجام مذاکرات هسته‌ای از طرف مقابل خواست به تاریخ توافق شده برای برگزاری گفت‌وگوها در ماه ژانویه پایبند باشد.

همچنین چین و روسیه هم به عنوان دو عضو گروه 1+5 خواستار برگزاری هر چه سریع‌تر این مذاکرات هستند و به نظر می‌رسد این آمریکا و متحدان اروپایی‌اش هستند که بر تعویق مذاکرات اصرار دارند.

هونگ لی، سخنگوی وزارت امور خارجه چین با تاکید بر از سرگیری هرچه سریع‌تر مذاکرات گفت: چین همواره بر این باور بوده است که محتوای مذاکرات مهم‌تر از مکان آن است.

دیمیتری پسکوف سخنگوی کرملین نیز خاطرنشان کرد که روسیه فقط ابزار دیپلماتیک و سیاسی را در برخورد با تهران می‌پذیرد و هرگونه تحریمی را رد می‌کند.

نه تنها باقری در پاسخ به اشمیت بر آمادگی ایران تاکید کرده، بلکه در روزهای اخیر بعضی مقامات دیگر کشورمان از جمله دبیر شورای عالی امنیت ملی و وزیر خارجه، بصراحت از آمادگی ایران برای انجام این مذاکرات سخن گفته‌اند.

تحلیل‌های متفاوتی از تصمیم 1+5 برای عقب‌ انداختن مذاکرات وجود دارد که یک بخش از آن به تغییر در تیم سیاست خارجی آمریکا برمی‌گردد. اظهارات جان کری و برنامه‌اش برای حل مساله هسته‌ای ایران موضوعی است که 1+5 را نیازمند زمان بیشتری برای تصمیم‌گیری می‌کند. نامزد پست وزارت خارجه آمریکا در جلسه رسیدگی به نامزدی‌اش در کمیته مناسبات خارجی سنای آمریکا بدون اشاره به همکاری‌های ایران با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بر ضرورت موافقت ایران با بازرسی‌های سرزده تاکید کرد و از پیشرفت در جبهه دیپلماتیک و سیاست بازدارندگی سخن گفت.

پیشنهادها که ممکن است تفاوت اندکی با درخواست‌های این گروه در مسکو داشته باشد. پیشتر 1+5 بر ضرورت انجام سه اقدام از سوی ایران تاکید کرده بود که عبارت بود از توقف غنی‌سازی 20 درصد، تعطیلی فردو و خروج ذخایر غنی‌سازی شده از ایران، اما سیاست بازدارندگی آمریکا ممکن است مطالبات بیشتری از ایران داشته باشد که یکی از آنها پذیرش پروتکل الحاقی از سوی ایران است.

از سوی دیگر برخی نیز معتقدند 1+5 نتوانسته است بر سر بسته‌های پیشنهادی با ایران به توافق برسد. این مسلم است که قبل از مذاکرات مفاد بسته پیشنهادی مورد چانه‌زنی قرار می‌گیرد و احتمالا امتیازاتی که 1+5 ارائه کرده است چندان قابل توجه ایران نبوده و ایران به دنبال امتیازاتی فراتر از پیشنهادهای مطرح از جمله لغو تحریم‌هاست.

چنین موضوعاتی در حالی مطرح می‌شود که علاالدین بروجردی، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس گفت: موضوع به تعویق افتادن مذاکرات ایران و 1+5 در حد ایده بوده و تائید نهایی نشده است.

وی افزود: اکنون این موضوع به ایران پیشنهاد شده است و در سطح مذاکره و لابی پیگیری می‌شود تا به نتیجه نهایی برسد.

رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس خاطرنشان کرد: امکان دارد این مذاکرات به نتیجه نرسیده و زمان برگزاری دور بعدی مذاکرات ایران و 1+5 طبق زمان توافق قبلی برگزار شود.

بروجردی با بیان این‌که زمان توافقی مذاکره زمان مناسبی برای مذاکرات است، اظهار کرد: معمولا زمانی که توافقی برای برگزاری مذاکرات صورت می‌گیرد فرض براین است که تغییری در زمان مذاکرات صورت نخواهد گرفت.

همچنین سیدحسین نقوی‌حسینی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی با بیان این‌که ما تعویق در برگزاری مذاکرات را به مصلحت نمی‌دانیم، گفت: اعتقاد داریم تعویق زمان مذاکره، روابط جمهوری اسلامی ایران و 1+5 را دچار تلاطم بیشتری می‌کند.

سیدحسین نقوی‌حسینی با اشاره به درخواست 1+5 برای تعویق مذاکرات به ماه فوریه گفت: اتحادیه‌ اروپا دلیل خاصی برای تعویق مذاکرات اعلام نکرده‌است، البته آنها اعلام آمادگی کرده‌اند که مذاکرات در ژانویه برگزار شود، اما درخواست‌شان این است که مذاکرات تا ماه فوریه به تعویق بیفتد.

در همین حال منوچهر متکی، وزیر سابق امورخارجه با انتقاد از طرح پیشنهادی مبنی بر مذاکره ایران و 1+5 در مصر پیشنهاد کرد که این مذاکرات به تناوب در پایتخت کشورهای ایران و 1+5 برگزار شود.

متکی در یادداشتی نوشته است: اخیرا در خبرها آمده بود وزیر امور خارجه کشورمان در سفر چند روز گذشته خود به مصر بر اساس هماهنگی با دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی، پیشنهاد برگزاری گفت‌وگوهای آتی جمهوری اسلامی ایران با 1+5 در قاهره را ارائه می‌دهد در حالی‌که به فاصله کوتاهی، براساس خبر خبرگزاری رسمی مصر(الشرق الاوسط) و به نقل از یک مقام ارشد دولت این کشور اعلام می‌شود که مصر هنوز درباره میزبانی نشست بعدی مذاکرات هسته‌ای ایران و 1+5 تصمیمی نگرفته است.

وزیر پیشین امور خارجه افزوده است: این مطلب دگربار و به روشنی موید آن است که در دیپلماسی نباید به جایگاه کشور چوب حراج بزنیم و پیشنهادهای کارشناسی نشده و غیرهماهنگ با طرف مذاکره خود را اعلام نماییم.

متکی با بیان این‌که موضوع جدی و مهم مذاکرات هسته‌ای به عنوان یک موضوع مهم و ملی را نباید از دالان پروسه‌های شکلی و نمایشی عبور دهیم، افزوده است: داشتن سیاست تبلیغی و تدوین بسته خبری در حاشیه این گفت‌وگوها ضروری است، اما باید توجه داشت که هدف از این گفت‌وگوها نیل به تفاهم است نه صرفا تبلیغات.