صنعت خودرو و پرسش داخلی‌سازی

خودروسازان مدعی بودند که تمام قطعات این خودروها حتی قطعات اصلی و مهم نظیر موتور و گیربکس توسط قطعه‌سازان داخلی تولید می‌شود و آنها نیازی به واردات آن از خارج ندارند.

با این حال رشد قیمت ارز از سال گذشته باعث شد علامت سوال بزرگی در برابر این ادعای خودروسازان قرار گیرد.

این علامت سوال این گونه ایجاد شد که با رشد قیمت ارز، خودروسازان نیز شروع به گلایه کردن از تاثیر بهای ارز بر قیمت نهایی محصولات خود کردند، حال آن که اگر تمامی قطعات خودروها در داخل کشور تولید می‌شد، قاعدتا تا این حد نمی‌باید رشد قیمت ارز در افزایش فوری و شدید بهای خودروهای داخلی تاثیرگذار می‌بود.

البته این نکته را از یاد نمی‌بریم که صنعت خودرو به دلیل افزایش قیمت مواد اولیه برخی قطعات مورد استفاده که وارداتی است مانند شمش فولاد یا برخی محصولات پتروشیمی (قطعات پلاستیکی خودروها) به طور غیرمستقیم از رشد قیمت ارز متاثر شده است، اما این تاثیرپذیری آنچنان که خودروسازان می‌گویند، نباید وسیع، گسترده و ضمنا فوری بروز کند.

به عبارت بهتر اگر خودروهای داخلی واقعا تولید داخل باشد، از زمان رشد قیمت ارز مدتی طول می‌کشد که افزایش هزینه‌های تولید از طریق قطعه‌سازان به خودروساز منتقل شود زیرا معمولا تولیدکنندگان، مواد اولیه تولیدات خود را به صورت انبوه تهیه می‌کنند که گاه کفاف نیمی از سال کاری را می‌دهد لذا طبیعتا تاثیر افزایش قیمت ارز بر قطعات خودرو موکول به ورود سری جدید مواد اولیه توسط قطعه‌سازان خواهد بود.

به این ترتیب خودروسازان هم نباید این همه با عجله از رشد قیمت ارز گلایه کرده و خواستار افزایش قیمت‌های نهایی فروش خود شوند.

از سوی دیگر رشد قیمت ارز بر سایر هزینه‌های تولید خودروسازان بویژه دستمزدها تاثیری نگذاشته و مساله قیمت‌های سوخت داخلی نیز ثابت مانده است لذا آنچه به طور طبیعی باید به خودروساز فشار هزینه‌ای آورده باشد، رشد قیمت قطعات خودرویی است که مستقیما و به صورت آماده وارد کشور می‌شود.

در این صورت باید ادعای تولید داخل بودن کامل برخی خودروها از سوی خودروسازان را نقض شده دانست، بویژه آن‌که اتفاقا خودروسازان به فوریت خواستار اصلاح قیمت خودروهایی شدند که مدعی داخلی‌سازی کامل آن بوده‌اند.

ظاهرا رشد قیمت ارز علاوه بر چالش قیمتی، چالش‌های دیگری نیز برای خودروسازان به ارمغان آورده است...

سید علی دوستی موسوی - گروه اقتصاد