خارجی‌هایی که بود و نبودشان فرق داشت

در این میان باید از مهاجم برزیلی فولاد به عنوان یکی از بهترین خارجی‌های نیم‌فصل اول لیگ دوازدهم یاد کرد. لوسیانوپریرا مندز، فوتبال حرفه‌ای‌اش را خیلی دیر و از بیست و پنج سالگی آغاز کرد و طی سال‌های 2008 تا 2012 فقط در تیم‌هایی برزیلی عضویت داشت؛ تیم‌هایی نظیر دامپدرو، برازیلین، بوتافوگو، یونیون و لیننسه. به عبارتی حضور در فولاد و فوتبال ایران، اولین تجربه خارجی مندز به شمار می‌رود. شاید یکی از دلایلی که او در 9 هفته نخست لیگ امسال حتی یک گل هم نزد همین موضوع بود، اما با راه افتادن او تیم فولاد هم راه افتاد. مندز از هفته دهم تا هفدهم، در هشت هفته متوالی به عنوان بازیکن ثابت در ترکیب تیم حسین فرکی به میدان رفت و شش گل با ارزش برای این تیم زد تا نقشی بسزا در پیروزی‌های متوالی فولاد ایفا کند. تیم اهوازی به لطف گل‌های این مهاجم برزیلی در 9 بازی آخرش صاحب هفت پیروزی و دو تساوی شد و تا رده سوم جدول بالا آمد.

دیگر مهاجم خارجی رقابت‌های این فصل لیگ برتر که در نیم‌فصل اول شش گل زد، جواهیر سوکای، بازیکن آلبانیایی تیم سپاهان است. سوکای اولین بار در نیم‌فصل دوم لیگ یازدهم وارد فوتبال ایران شد. او فصل گذشته ده بازی با پیراهن طلایی‌پوشان انجام داد و فقط دو گل برای این تیم زد که آمار جالب توجهی نبود. البته در فصلی که فاصله تیم قهرمانش با تیم‌های دوم و سوم فقط یک امتیاز بود، همان دو گل سوکای هم در فتح جام قهرمانی تاثیرگذار بود. با این حال، تاثیرگذاری دیگر خارجی‌های فصل گذشته سپاهان در قهرمانی این تیم بیشتر بود. طلایی‌پوشان فابیوجانواریو و برونو سزار برزیلی را هم داشتند اما از میان این سه خارجی فقط جواهیر سوکای در ترکیب این تیم برای لیگ دوازدهم باقی ماند؛ حضوری که در همین نیم‌فصل اول برای تیم کرانچار کاملا محسوس بود. هرچند با حضور محمدرضا خلعتبری همه هواداران سپاهان فکر می‌کردند فرصت بازی به جواهیر سوکای نرسد، اما این مهاجم آلبانیایی با عملکرد خوبش خلاف آن را ثابت کرد. او فقط در دو بازی از 17 بازی دور رفت در ترکیب سپاهان حضور نداشت و با زدن شش گل در 15 بازی، تاثیرگذارترین بازیکن در قهرمانی نیم‌فصل تیمش بود. دیگرمهاجم خارجی سپاهان هم یکی از بهترین‌های نیم‌فصل بود. رادومیر جالوویچ مونته‌نگرویی که ابتدای فصل به عضویت طلایی‌پوشان درآمد، طی 15 بازی با پیراهن این تیم زننده چهار گل بود تا زوج او و سوکای روی هم‌رفته بیش از یک‌سوم گلهای این فصل سپاهان را به ثمر رسانده باشند. (10گل از 28 گل)

البته در بین مهاجمان خارجی این فصل فوتبال ایران فلاویو لوپز، مهاجم پرتغالی و بیست و هشت ساله تیم تراکتورسازی عملکردی بهتر از رادومیر جالوویچ داشت و با پنج گل زده بعد از مندز و سوکای، سومین مهاجم خارجی برتر بود. لوپز که فصل گذشته به عضویت تیم تراکتورسازی درآمد، تا سال 2009 فقط در تیم‌های دسته دومی فوتبال پرتغال و اسپانیا بازی کرده بود. اما پس از دو فصل حضور در تیم همیلتون و بازی در لیگ برتر اسکاتلند به فوتبال ایران آمد. او فصل گذشته ده گل برای تراکتورسازی زد و این فصل هم که نیمی از آن سپری شده، پنج گل زده است. قطعا زدن پنج گل در 17 بازی آمار جالب توجهی نیست اما در فوتبال ایران که با فقر مهاجم دست به گریبان است، همین تعداد گل هم می‌تواند برای حضور یک تیم در میان مدعیان بالای جدول تاثیرگذار باشد.

با این حال در دسته‌بندی بهترین خارجی‌های نیم‌فصل اول لیگ دوازدهم شاید بتوان جایگاه یک مدافع را بالاتر از مهاجمانی چون سوکای، جالوویچ و لوپز قرار داد. این مدافع جی لوئید ساموئل است؛ بازیکن اهل ترینیدادوتوباگوی باشگاه استقلال که به گواه آمار یکی از سرشناس‌ترین خارجی‌های تاریخ فوتبال ایران به شمار می‌رود.

13 سال حضور در سطح اول فوتبال جزیره و بازی در تیم‌هایی چون آستون ویلا (2007 ـ‌1998)، بولتون (2011 ـ‌ 2007) و کاردیف سیتی (2011) از ساموئل مدافعی باتجربه ساخته است. این بازیکن سی و یک ساله که فصل گذشته هم یکی از بهترین‌های لیگ ایران بود، در نیم‌فصل اول لیگ دوازدهم هم ضمن زدن دو گل، یکی از ارکان موثر خط دفاعی استقلال بود و در کنار بازیکنانی چون سیدمهدی رحمتی، پژمان منتظری، حنیف عمران‌زاده و امیرحسین صادقی با تنها ده گل خورده بهترین خط دفاع لیگ را تشکیل دادند.

لیگ دوازدهم در نیم‌فصل اول خود یک مدافع خارجی دیگر هم داشت که در حد و اندازه‌های جی لوئید ساموئل بازی کرد، اما توانمندی‌هایش کمتر مورد توجه قرار گرفت. او استفان بارتز است، مدافع صربستانی تیم مس کرمان که ابتدای فصل با نظر ابراهیم قاسمپور به این تیم ملحق شد. بارتز که سابقه بازی در لیگ‌های دسته اول فرانسه و بلژیک را دارد، در این فصل از رقابت‌های لیگ برتر در 13بازی، حضوری 90 دقیقه‌ای در ترکیب مس کرمان داشت و در این تعداد بازی، فقط هفت بار اجازه داد تا مهاجمان حریف توفیق بازکردن دروازه مس را پیدا کنند که سال گذشته در تیم خزر آذربایجان حضور داشت با 190 سانتی‌متر قد، یکی از مدافعان مستحکم این روزهای لیگ برتر ایران است.

سوای این پنج شش بازیکنی که در بالا به عملکرد آنها اشاره شد، قراردادن دیگر بازیکنان خارجی لیگ در جمع بهترین‌های نیم‌فصل اول کمی دشوار است. آنچه بیش از پیش در این نیم‌فصل به چشم آمد، حضور کمرنگ و کم اثر بازیکنان خارجی در ترکیب تیم‌های لیگ برتری بود.

به عبارتی اگر بخواهیم بازیکنانی چون فابیو جانواریو (استقلال)، باتیستا داسیلوا (نفت)، دیوید ویلکروم (صبا) و نیلسون (برزیل) را در ردیف بازیکنان متوسط نیم‌فصل اول قرار دهیم بقیه خارجی‌ها یا نیمکت‌نشین صرف بودند یا تاثیر چندانی در روند بازی تیم هایشان نداشتند. در مجموع از 41 بازیکن خارجی شاغل در لیگ دوازدهم جز 10، 12 بازیکن، بقیه در ردیف ضعیف‌ترین‌های لیگ بودند که این یکی از نقاط تاریک رقابت‌های این فصل به شمار می‌رود.

رضا پورعالی / گروه ورزش