نگذارید سیستان از‌سکنه خالی شود

حلیمه عالی، نماینده زابل که به عنوان نخستین نماینده زن این منطقه در تاریخ مجالس کشور توانسته از این شهر به خانه ملت راه یابد، اکنون با اعلام هشدار نسبت به عوارض وخیم این پدیده، مدیریت نامناسب را دلیل اتفاقات و رویدادهای اجتماعی می‌داند.

وی هفته گذشته در تذکری به هیات رئیسه مجلس خواستار توجه مسئولان نسبت به هشدارهای خود شد و در گفت‌وگو با جام‌جم به نکات دیگری درباره شرایط نامناسب این منطقه اشاره کرد.

وی درباره اتفاقاتی که در سیستان در حال رخ دادن است، گفت: سیستان یکی از قطب‌های اقتصادی منطقه بود، اما زمانی که خشکسالی بیش از 12 سال است گریبان منطقه را گرفته و حتی از منابع آب چاه‌ها که حدود یک میلیارد و 300 میلیون مترمکعب آب است چیزی به این خطه داده نشد، مشکلات چند برابر شد. عالی تاکید کرد: از آنجا که در سیستان کارخانه‌ای وجود ندارد و بازارچه مرزی هم فعال نیست، لذا با از بین رفتن کشاورزی و دامپروری ما هر روز شاهد آن هستیم که بر تعداد بیکاران اضافه شود.

وی از مقامات خواست اگر می‌خواهند سیستان بر اثر شرایط پیش آمده خالی از سکنه نشود، مدیریت منابع را در این منطقه انجام دهند. اکنون مردم چند روستا کوچ کرده‌اند و برخی نقاط خالی از سکنه شده است و روستا‌هایی هم وجود دارد که فقط20 خانوار دارد.

عالی ادامه داد: این مردم به شهر زابل پناه برده‌اند، ولی متاسفانه این شهر هم در حال خالی‌شدن است. اگر سری به داخل شهر بزنید، می‌بینید روی بسیاری از در خانه‌‌ها نوشته شده این خانه به فروش می‌رسد. بحث ناامنی‌های اخیر، توفان‌ها و ریزگردها هم باعث شده که مردم بخواهند شهر را ترک کنند.

وی به تاثیر هامون بر خشکسالی اشاره کرد و گفت: دریاچه هامون وقتی آب داشت یک خنک‌کننده طبیعی بود، اما با خشک شدن این دریاچه معضلات بیشتر شده و مساحت دریاچه به منطقه بحرانی تبدیل شده است و ریزگرد‌ها از داخل این دریاچه شهر را تحت‌الشعاع قرار داده است. اگر حقابه تالاب هامون که بین‌المللی است با رایزنی‌ها از کشور افغانستان به ایران داده شود، زیستگاه انواع گیاهان و جانوران احیا می‌شود و غیر از بحث گردشگری، مشاغلی چون صیادی برای مردم به​وجود می‌آید. در گذشته ما بهترین نوع ماهی را داشتیم، اما تالاب بین‌المللی هامون فراموش شده و مورد بی‌مهری قرار گرفته است.

وی بیکاری را مشکل دیگر مردم این منطقه دانست و افزود: در منطقه ما دو شهرستان تشکیل شده است، ولی نیرویی استخدام نشد. در برخی ادارات 63 پست تعریف شده است، اما 52 پست خالی است. حالا پرسش اینجاست که چرا با شرایط منطقه و بحران بیکاری جوانان تحصیلکرده به کار گرفته نمی‌شوند تا با این شیوه، ماندگاری جوانان در منطقه تثبیت شود و شرایط برای کوچ‌کردن مهیا نشود؟

به گفته این نماینده مجلس، اگر اکنون به هر خانه سر بزنید دو تا سه لیسانس یا فوق‌لیسانس بیکار را می‌بینید. همین الان از هر 50 نامه‌ای که به ما داده می‌شود، 35 مورد مربوط به بیکاری جوانان است. باید توجه کنیم که وقتی فقر باشد عواملی چون جنایت، خیانت، دزدی و قتل به وجود می‌آید و باید این هشدارها جدی گرفته شود.

در همین حال فرماندار زابل در این باره گفت: در سیستان 15-14 سال است که با خشکسالی مواجه هستیم و از وقتی که تنها منبع آبی شهرستان، یعنی رودخانه هیرمند که از افغانستان سرچشمه می‌گرفت و به دریاچه هامون می‌ریخت، دچار مشکل شد، بحث اشتغالزایی منطقه که همگی به این دریاچه مربوط بود تحت شعاع قرار گرفت. حتی بحث صید و صیادی، دامداری، صنایع دستی و حصیر‌بافی و گردشگری طبیعت نیز به واسطه خشکسالی آسیب دید و بر این مبنا درآمدزایی در منطقه از بین رفت و مردم مجبور شدند برای کار به مناطق دیگراستان نقل مکان کنند.

هوشنگ ناظری که بتازگی به این سمت منصوب شده است، افزود: هم‌اکنون سیاست ما در منطقه این است که بحث اشتغال را در اولویت قرار دهیم. البته دولت در این زمینه اقداماتی چون دادن اعتبارات ویژه به استان سیستان را مد نظر قرار داده است، اما به‌‌رغم این مسائل به دلیل چالش‌های بالای منطقه باز فاصله زیادی با استان‌های دیگر داریم.

وی ادامه داد: خیلی از مردم به دلیل عشق و علاقه به شهرشان، با تمام سختی‌ها زندگی می‌کنند و رونق نسبی را که در منطقه حاکم است به وجود آورده‌اند. دولتمردان نیز با یک برنامه‌ریزی مشخص باید در مورد اشتغالزایی منطقه کاری کنند تا بحث درآمد مردم پیگیری شود. استعداد منطقه در بخش‌های مختلف زیاد است. گردشگری، کشاورزی، ترانزیت کالا، بازرگانی و انرژی‌های نو همچون باد و خورشید ظرفیت‌های بالای سیستان است که به عنوان محورهای اصلی، کار روی آن آغاز شده تا بتوانیم درآمد‌های مکفی را برای مردم ایجاد کنیم.

فرماندار سیستان در مورد خالی از سکنه شدن این منطقه گفت: بحث خالی از سکنه شدن شهر‌ها مربوط به الان نیست و شرایط اقلیمی چون توفان شن‌های روان و خشکسالی مزید بر علت شده است. البته استان خالی از سکنه نشده است، اما بحث نقل و انتقال از روستاها به مکان‌های دیگر استان به وجود آمده است.

ناظری افزود: درخصوص بهره گرفتن از چاه‌های آب و آبیاری تحت فشار و روند پرورش کرم ابریشم در جهت اشتغالزایی سرمایه‌گذاری خوبی شده است و تلاش شده کشاورزی از حالت سنتی به سیستم اقتصادی گسترش داده شود. البته با توجه به این اهداف، در حال گسترش صنعت باغداری هستیم که با درآمدزایی استان بتوانیم از روند بیکاری جلوگیری کنیم.

فاطمه امیری / جام جم