آشفته‌ بازار اکران فیلم در سینما

به گزارش جام‌جم، میگرن، پنهان، چک، نارنجی‌پوش، شور شیرین و آخرین سرقت برخی فیلم‌هایی است که امسال روی پرده سینما رفته و دست اندرکاران تولید آنها همگی از اکران ناگهانی و بدون برنامه‌ریزی مناسب فیلمشان گلایه کرده‌اند.

حاشیه‌هایی که سینما از ابتدای سال تاکنون پشت‌سر گذاشت، نابسامانی اکران را مضاعف کرده است و این امر تا حدی گریبان سینما را گرفته که تهیه‌کنندگان کمتر از یک هفته قبل از اکران، از زمان اکران فیلمشان مطلع می‌شوند، در نتیجه فرصت اندکی برای تبلیغات و اطلاع‌رسانی دارند.

در هر فصل از اکران با اعتراض چند تهیه‌کننده و کارگردان مواجهیم که از اکران نابهنگام فیلمشان گلایه دارند، هر چند برخی معتقدند این اعتراض‌ها ناشی از ضعف فیلم‌های مذکور در جذب مخاطب است، اما این امر لزوم داشتن برنامه‌ای مدون و جدول مشخص برای اکران فیلم‌ها را نفی نمی‌کند.

مهدی رحمانی، کارگردان فیلم «پنهان» که فیلمش نابهنگام و با فرصتی اندک روی پرده سینماها اکران شده، در این باره به جام‌جم گفت: اکران نابهنگام فیلم‌ها ناشی از بی‌برنامگی است. از طرفی اگر همین اکرانی که به شما داده‌اند را از دست بدهید، معلوم نیست چه زمانی بتوانید فیلمتان را اکران کنید.

او ادامه داد: در واقع درست است که نسبت به زمان اکران فیلممان اعتراض می‌کنیم ولی چاره‌ای جز پذیرش این زمان هم نداریم.

کارگردان «پنهان» افزود: اکران جهانی با تبلیغات یکسان و همزمان صورت می‌گیرد، ولی تبلیغات هر فیلمی در اینجا برای خودش یک فرم خاص دارد. بزرگترین مسأله ما اکنون بی‌نظمی و بی‌برنامگی است.

رحمانی به راه‌حل معضل اکران نابهنگام فیلم‌ها هم اشاره کرد و افزود: اگر یک سینماگر از ابتدای دریافت پروانه ساخت، زمان قطعی اکران فیلمش را بداند، برای خودش برنامه‌ریزی می‌کند یا در نهایت تصمیم می‌گیرد که فیلمش را نسازد. این‌که قواعد اکران و اولویت‌هایش روشن شود و یک جدول مشخص وجود داشته باشد، خیال سرمایه‌گذار و تهیه‌کننده را راحت می‌کند.

حبیب کاوش، سخنگوی شورای صنفی نمایش که مسئول چینش و انتخاب فیلم برای اکران است،‌در این باره به جام‌جم گفت: به نظرمن همه کسانی که امسال فیلم اکران کردند، نه‌تنها با عجله و شرایط نامناسب فیلمشان روی پرده رفت، بلکه گرفتاری‌های دیگری هم داشتند. ما امسال بدترین نوع اکران را داشتیم که با وجود سال‌های گذشته، بارکود تماشاچی هم روبه‌رو شد.

او افزود: تلاش شورای صنفی و فیلم‌های خوب در سال 90، اکرانی را رقم زد که با 21 میلیارد تومان درآمد برای سینماهای تهران داشت که نسبت به سال 89، 120 درصد افزایش تماشاچی داشت.

کاوش با تشبیه شرایط کنونی سینما به ماشینی که با سرعت بالا حرکت می‌کند و یکباره سنگ بزرگی جلوی راهش را می‌گیرد، افزود: ما همه تلاشمان را کردیم که این ماشین تصادف کرده را کنترل کنیم، ولی نتوانستیم و حتی سال آینده هم بعید می‌دانم که این شرایط سرو سامانی بگیرد.

او ادامه داد: معضل سینما در تولید، اکران و فرار تماشاچی خلاصه می‌شود. تماشاچی هوشمند ما با فیلم‌هایی روبه‌روست که بی‌بو و بی‌خاصیت است، آنها از سینما فراری شده‌اند، از سوی دیگر در موقعیتی قرار داریم که شورای صنفی نمایش با التماس فیلم برای اکران پیدا می‌کند و کسی حاضر نیست فیلمش را نمایش دهد.

سخنگوی شورای صنفی نمایش خاطر نشان کرد: متاسفانه وضعیت کنونی سینما به فیلم‌ها لطمه می‌زند. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به قوانینی که خودش وضع کرده پایبند نیست و مدیریت سینما ملوک‌الطوایفی شده است و هر کسی از سمتی این سینما را مدیریت می‌کند.

محمد احمدی، تهیه‌کننده و کارگردان سینما که فیلم «آزمایشگاه» را روی پرده داشت، با اشاره به مغشوش بودن وضع اکران گفت: اکران ناگهانی و بدون برنامه فیلم‌ها فرصت تبلیغ و اطلاع‌رسانی به تماشاگر را از بین می‌برد و این به ضرر تهیه‌کننده، کارگردان و سینمادار است که می‌خواهند فیلمشان دیده شود و بازگشت سرمایه داشته باشد.

او افزود: در این بین فیلم‌هایی که امکان جذب مخاطب کمتری دارند با از دست دادن امکان تبلیغات، ضرر مضاعفی می‌کنند، ضمن این‌که حتی فیلم‌هایی که به گیشه شان امید هست هم از استقبال محروم می‌شوند.

کارگردان «شاعر زباله‌ها» اکران نابهنگام را نتیجه بی‌برنامگی دانست و افزود: فقدان هماهنگی عوامل سینما از شورای صنفی تا اجزای سازمان سینمایی و وجود مراکز متعدد تصمیم‌گیری، در اصل به ضرر همه سینماست.

علی معلم، تهیه‌کننده و منتقد سینما هم با اشاره به وضع کنونی اکران اظهار کرد: از ابتدای امسال مقوله اکران شبیه معادله‌ای بهم ریخته شد و به نظرم به چند جنبه برمی‌گردد، از آرایش اکران بگیریم تا وضعیت نامناسبی که از لحاظ دفاع از حقوق صاحبان فیلم وجود دارد، همچنین عملکرد ضعیف شورای صنفی نمایش هم به این موضوع دامن زده است.

او افزود: از ابتدای سال جاری خشت کج اکران بنا گذاشته شد و سینمای کشور کودک بی‌پشتوانه‌ای شده که هر کس هر جا می‌خواهد آن را می‌فرستد. به نظرم امسال آشفته‌ترین اکران را داشتیم و کسی از قانون تبعیت نمی‌کند و بسیاری قوانینی که توسط خودشان وضع شده را نادیده می‌گیرند.

تهیه‌کننده «آل» ادامه داد: در شرایط فعلی بدا به حال کسانی که فیلم برای اکران دارند، چون عملا نمی‌دانند که فیلمشان کی اکران می‌شود و چطور اکرانش به پایان می‌رسد، در نتیجه تکلیف موفقیت یا عدم موفقیت یک فیلم هم مشخص نیست. متاسفانه آشفتگی حیرت انگیزی در عرصه اکران را شاهدیم که تاکنون سابقه نداشته است.

آزاده کریمی‌/‌ گروه فرهنگ و هنر