هوای آلوده، دشمن زنان و نوزادشان

محققان فرانسوی با بررسی اطلاعات پرونده 400 هزار زن باردار طی چهار سال متوجه شدند زنان بارداری که بخصوص در اولین و آخرین ماه‌های حاملگی هوای آلوده شهری را تنفس می‌کنند، فرزندانی به دنیا می‌آورند که احتمال کمبود وزن، کوتاهی قد و آثار ناشی از کاهش ویتامین D در آنها بیشتر است. طبق گزارش مجله سلامتی و محیط زیست، دلیل اصلی این اثرات دی‌اکسید نیتروژنی است که از اگزوز خودروها خارج می‌شود.

کمبود ویتامین D در بدن نوزادان مسبب ابتلای کودکان به بیماری‌های گوناگون در سال‌های بعدی رشد خود می‌شود. به عنوان مثال در چند بررسی مشخص شده که شیوع و بروز حساسیت‌ها و آلرژی‌ها در کودکانی با ویتامین D ناچیز، بسیار بیشتر از کودکان دیگر و احتمال ابتلا به آسم در این نوزادان فزاینده‌تر است. طبق یافته‌های محققان دانشگاه کلمبیا هم معلوم شده زنانی که طی دوران حاملگی در معرض هوای آلوده بوده‌اند، کودکانی با ضریب هوشی کمتر به دنیا آورده‌اند.

خطرهای ناشی از آلودگی هوا و آثار تهدیدگر آن بر سالخوردگان و کودکان بویژه کسانی که از بیماری‌ها یا نارسایی‌های قلبی رنج می‌برند بدون تحقیق نیز مشهود است و به همین دلیل معمولا هنگام افزایش آلودگی در شهرها این افراد به ماندن در خانه و خودداری از ورود به مرکز و مناطق آلوده‌تر تشویق می‌شوند. بر پایه تحقیقات قبلی نیز پژوهندگان دریافته بودند درصد زایمان زودرس و روند صعودی مشکلات زایمان مثل ابتلا به مسمومیت بارداری در زنان، رشد ناکافی جنین، تخریب DNA، شکل‌گیری اختلالات مغزی و به دنیا آمدن کودکانی با هوش کمتر بین مادران ساکن در مناطق آلوده بسیار بیشتر از زنانی است که هوای پاک‌تر و سالم‌تری تنفس می‌کنند.از این رو یکی از توصیه‌های اغلب پزشکان به زنان باردار بویژه مادران جوان، دست‌کم تا دوره سه‌ماهگی حاملگی و دوران آخر نزدیک به زایمان، لزوم دوری از مناطق پر ترافیک و هوای دودگرفته یا آلوده به انواع سموم، گازها و مواد شیمیایی و حتی در برخی موارد استفاده از ماسک‌های هوا در صورت ناچاری برای جلوگیری از ورود سرب به خون مادر و جنین است.

اختلالات و عوارض این آلودگی‌ها در شهرهای بزرگ و مناطق صنعتی بویژه طی ماه‌های سردتر یا در فصل زمستان بیشتر می‌شود زیرا ذرات معلق در هوا و آلاینده‌های شیمیایی با انباشتگی بیشتری از راه تنفس مادر، سلامت​ او و جنین وی را تهدید می‌کند. جنین منابع تغذیه خود را از مادر به دست می‌آورد و هنگامی که اکسید کربن، گوگرد، سرب و... بر مقدار اکسیژن فائق آید، این مادر است که باید در قبال سلامت خود و فرزندش مراقبت بیشتری داشته باشد.

چند سال پیش در پی افزایش آلودگی هوا در تهران و نگرانی مردم و برخی دست‌اندرکاران زیست‌محیطی، یکی از مسئولان شهری در نشستی با موضوع چالش‌های زیست محیطی پایتخت به افزایش 35 تا 40 درصدی میزان سقط جنین در شهر تهران و مناطق آلوده‌تر نسبت به شهرها و مناطقی با آلودگی هوای کمتر اشاره کرده
بود.