حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
چراغ روشن ادبیات و کتاب در رادیو ایران
هر روز از شبکههای مختلف رادیویی شاهد برنامههای متنوعی هستیم که پاسخگوی نیازها و دغدغههای شنوندگان است.
در میان انبوه برنامههای شبکههای متعدد رادیویی، برنامههایی هم هستند که طرفداران بسیاری دارند.
برنامههای ادبی همواره در رادیو مورد استقبال قرار گرفتهاند. در بررسی دلایل موفقیت اینگونه برنامهها در رادیو ـ که رسانهای مبتنی بر صداست ـ میتوان ویژگی گوشنواز بودن ادبیات و شعر را برشمرد که اتفاقا این خصوصیت ذاتی، قرابتی دیرین با رادیو دارد، چون رادیو هم در صورتی که خوب نوایی برنامههایش را بنوازد، گوشنواز خواهد بود.
اگرچه نمیتوان حکم قطعی صادر کرد، اما به هر حال خیلیها به همین دلیل برنامههای ادبی رادیو را به تلویزیون ترجیح میدهند. آنها دوست دارند رادیو برایشان شعر بخواند، قصه و حکایت بگوید و خلاصه هر جمله نغز آراسته به پیرایههای ادبی در رادیو شنیدنیتر میشود.
با درک همین ویژگی است که شبکههای مختلف رادیو بخصوص شبکههایی با کارکرد عمومیتر مثل رادیو ایران و رادیو پیام برنامههای ادبی متنوعی دارند. البته شبکههای اختصاصی فرهنگ، جوان و گفتوگو هم متناسب با کارکرد و ماموریت خود در این راستا گام برمیدارند و بخصوص شبکه فرهنگ نیز همواره به شکل تخصصیتری مقوله ادبیات را مورد توجه قرار میدهد.
یکی از معضلات ما فرهنگ کتاب و کتابخوانی است. البته کتابخوانی هم با ادبیات پیوندی دیرین دارد و باید مورد توجه جدی قرار بگیرد.
سرانه مطالعه ما در مقایسه با دیگر کشورها کم است، اما میتوان با تهیه و پخش برنامههای متنوع در زمینه کتاب و کتابخوانی، این انگیزه را به شنوندگان داد تا به چنین برنامههایی گوش بدهند. کار برنامهسازان در اینباره مشکل است و این اتفاق نمیافتد مگر آنکه ایدههای جذاب به برنامه تزریق شود و برنامهساز با بهره بردن از ساختارهای جدید، رونق تازهای به برنامه ببخشد.
طی این سالها برنامهسازان خلاق رادیو نشان دادند این اتفاق خیلی هم غیرممکن نیست و فقط کافی است کمی همت به خرج بدهند. یکی از برنامههای شنیدنی در زمینه ادبیات «چراغستان» است.
چراغستان، عنوان برنامهای از گروه فرهنگ رادیو ایران است که پنجشنبهها در قالب یک نمایشگاه گویا با غرفههای مختلف از کتاب و کتابخوانی ارائه میشود.
این برنامه شامل بخشهای جذاب و متنوعی است که به منظور ترویج فرهنگ کتابخوانی، اطلاعرسانی و افزایش آگاهی عموم افراد درباره کتابهای منتشر شده در حوزههای مختلف تولید و پخش میشود. گفتوگو با دستاندرکاران چاپ کتابها از دیگر بخشهای برنامه است.
گزارش، داستانک، گفتوگو با نویسندهها و دستاندرکاران چاپ، برگزاری نمایشگاههایی در راستای کتاب و کتابخوانی، طنز و بیان نخستینها دیگر بخشهای برنامه چراغستان را تشکیل میدهد. این برنامه در بخش روی پیشخوان به معرفی کتاب میپردازد. یاسر سماوات، کارشناس خبری برنامه نیز از آخرین خبرهای مربوط به حوزه کتاب صحبت میکند.
الهه روحیدل، کارشناس ثابت برنامه به بررسی سیر تحول کتاب میپردازد. در غرفه مسابقه اسامی برندگانی که جواب مسابقه را ارسال میکنند، معرفی و جواب پرسشها داده میشود.
در غرفه قفسه پدربزرگ، متون کهن فارسی در قالب نمایش معرفی میشود. همچنین در غرفه نمایشی قاب خیال، یک داستانک در قالب نمایش با بازی امیر محمد صمصامی و سعیده فرزی روی آنتن میرود.
چراغستان به عنوان برنامه کتابخوانی رادیو ایران در مناسبتهای مختلف مختص همان روز پخش میشود و به معرفی کتابهایی با آن موضوع میپردازد و با نویسندهها و مسئولان گفتوگو میکند. این برنامه از ادبیات پایداری میگوید یا درباره کتابهای انقلاب و ناگفتههای جنگ صحبت میکند. در مجموع، این برنامه کتابهای مناسب را در حوزههای مختلف به شنوندگان معرفی میکند تا با مطالعه آن لذت ببرند.
علاقهمندان به کتاب و کتابخوانی میتوانند در مسابقه چراغستان شرکت کنند. این مسابقه هم به صورت تلفنی و هم کتبی برگزار میشود. این آیتم یکی از بخشهای متنوع برنامه چراغستان است تا از این طریق تعامل مناسبی با شنوندگان داشته باشد. در واقع این بخش باعث میشود شنوندگان انگیزه بیشتری برای مطالعه داشته باشند.
برنامه چراغستان در چهارمین جشن کتاب و رسانه ملی توانست عنوان برترین برنامه را در حوزه رادیو و تلویزیون از آن خود کند و این موفقیت را برای عواملش به بار بیاورد. سردبیر این برنامه زهرا فقیه میرزایی است و تهیهکنندگی را محمد طارمی و گویندگی را مهری قلعریز به عهده دارند.
علاقهمندان میتوانند پنجشنبهها از ساعت 23:00 این برنامه را از رادیو ایران روی موج FM90MHz دریافت کنند.
زهره زمانی
گفت و گو
