در جستجوی فیلمنامه‌نویسان دفاع مقدس

قرن بیستم از ابتدا تا انتها در تمام کره زمین با جنگ‌ها و آسیب‌های بسیاری روبه‌رو شده و سینما به عنوان هنری که ابتدای قرن 20 شروع ‌شد، سعی کرد به وقایعی که اتفاق می‌افتد، واکنش نشان دهد.

سینما نمی‌توانست به جنگ بی‌تفاوت باشد و با شروع جنگ جهانی اول بهانه خوبی دستش آمد. در ایران تا قبل از انقلاب، فیلم جنگی رونقی نداشت یا بهتر است بگوییم اصلا وجود نداشت و بعد از انقلاب با حمله گسترده عراق به خاک ما، ایران با یکی از عظیم‌ترین و باشکوه‌ترین حماسه‌آفرینی‌ها و ایثار و مقابله با متجاوزان روبه‌رو شد و سینما هم نسبت به این امر بی‌تفاوت نبود و در همان زمان مهم‌ترین ژانر خود را تشکیل داد.

این ژانر در کشور ما رنگ و بوی مخصوص به خود را دارد و با سینمای جنگ در سایر کشورها بسیار متفاوت است؛ حتی نام این ژانرها هم باهم فرق دارد.

سینمای جنگ اوایل دهه 70 دوران خوبی را سپری کرد و فیلم‌های خوب زیادی ساخته شد و ما را با نوعی سینمای واقعی و دور از حاشیه رو به رو کرد. اما بعد از مدتی این سینما رنگ باخت و حتی کسانی که به جنگ می‌پرداختند شروع به نمایش پس زمینه و حواشی جنگ کردند.

از نیمه دوم دهه 70 به بعد حتی مخاطبان و تماشاگران سینما در مقابل فیلم‌های خوب دفاعی هم جذب نشدند و مدیران هنری و فرهنگی باید پاسخگوی افول سینمای دفاع مقدس باشند و واکاوی کنند، چرا مخاطب گرایش به این ژانر ندارند.

شاید بهتر است مسوولان دست هنرمندان را بازتر بگذارند، زیرا در حال حاضر سینمای دفاع مقدس از منظر دولتی مهجور مانده است و بخش خصوصی هم حاضر نیست در این زمینه سرمایه‌گذاری‌های لازم را انجام دهد. نکته‌ای که در این میان باید یادآوری کرد و مهم می‌نماید این که مقوله دفاع با جنگ بسیار متفاوت است.

در موضوع دفاع باید هرچه بیشتر به کاراکترها نزدیک شویم و با آنها ارتباط برقرار کنیم. همچنین فیلمنامه این ژانر باید مخاطب را با خود درگیر کند و شخصیت‌هایش کاملا از جنس خود مردم باشد.

سینمای دفاع مقدس گونه‌ای بسیار حساس است که باید با برنامه‌ریزی آگاهانه و تولید فیلمنامه‌های قوی کار خود را شروع کند. ما قبل از هر چیز باید در این زمینه به دنبال فیلمنامه‌نویسانی برویم که حتی سابقه جنگی ندارند و فقط قدرت ایده‌پردازی بالایی دارند.

باید از همه فیلمنامه‌نویسان اعم از جنگی و غیرجنگی کمک بگیریم و فرصتی تازه ایجاد کنیم که حال و هوای این ژانر تازه شود. ما باید مدام در سینمایی با حال و هوای جدید به مردم گوشزد کنیم که جنگ تمام نشده و هرلحظه باید آماده بود و برای انتقال این مفهوم مهم چه ابزاری بهتر از هنر هفتم.

فرزاد موتمن - کارگردان سینما