آسیب‌پذیری ساختمان‌های ایران

به گزارش خبرنگار جام‌جم، با آن که در حال حاضر مقاوم‌سازی ساختمان‌ها یکی از عوامل اصلی و مهم در این صنعت محسوب می‌شود، اما توجه چندانی به این موضوع نمی‌شود.

مقاوم‌سازی، بهسازی، مرمت و احیای ساختمان‌ها نیاز به استراتژی خاصی دارد که در چارچوب قوانین مربوط به مقاوم‌سازی تعریف شده و برای همه ساختمان‌ها در شرایط مختلف جغرافیایی کشور تدوین شده است.

هفته پیش سخنگوی کمیسیون عمران مجلس عنوان کرد: در حالی که استاندارد عمر مفید ساختمان در جهان یکصد سال است، اما این عمر در ایران به بیش از 20 سال هم نمی‌رسد. این در حالی است که بسیاری از کارشناسان این صنعت، عمر مفید ساختمان در ایران را به‌طور متوسط 35 سال می‌دانند.

وقوع زلزله‌های اخیر در کشور بویژه زلزله آذربایجان‌شرقی و وسعت خرابی‌های آن بویژه در روستاها که ساختمان‌های موجود در آن از استحکام بسیار کمی برخوردار است، بار دیگر توجه به موضوعات مهمی چون استحکام و عمر مفید ساختمان در ایران را از بایگانی بیرون کشید و در اولویت کاری قرار داد.

با این حال آماری که درباره آسیب‌پذیری ساختمان‌های کشور در برابر زلزله از منابع رسمی در اختیار جام‌جم قرار گرفته است، اهمیت مساله و لزوم توجه به آن را آشکار می‌کند.

محمود فاطمی‌عقدا، معاون وزیر راه و شهرسازی و رئیس مرکز تحقیقات ساختمان، مسکن و راه در گفت‌وگو با جام‌جم، شرط افزایش عمر مفید ساختمان در ایران را به‌کارگیری و استفاده از مصالح با مقاومت بالاتر (فولاد و بتون پرمقاومت) سبک‌سازی ساختمان‌ها، به‌کارگیری سیستم‌های ساختمانی با شکل‌پذیری بیشتر، صنعتی‌سازی و پیش‌ساخته کردن قطعات و ارتقای مهارت فنی در تولید ساختمان دانست.

وی در عین حال تاکید دارد در سال‌های اخیر موضوع مقاوم‌سازی ساختمان‌ها به طور جدی دنبال شده، اما با این حال بیش از 50 تا 60 درصد ساختمان‌های کشور از مقاومت لازم در برابر زلزله برخوردار نیستند.

وی با اشاره به این که افزایش عمر و مقاومت ساختمان‌ها نیازمند نظارت و همکاری شهرداری‌ها، سازمان‌های نظام مهندسی و شوراها با تدوین قواعد و ضوابطی مدون است، گفت: در صورت رعایت شرایط استاندارد ساخت و ساز، عمر مفید ساختمان در ایران را می‌توان 70 سال پیش‌بینی کرد و در سایر کشورها نیز به طور معمول چنین سنی برای ساختمان‌ها متعارف است.

فاطمی‌عقدا در پاسخ به این پرسش که شرایط جغرافیایی در ساخت ساختمان چه تاثیری خواهد داشت، با اشاره به تنوع اقلیمی در ایران می‌گوید: توجه به شرایط جغرافیایی در ساخت‌وساز بویژه در بهینه‌سازی مصرف انرژی بسیار اهمیت دارد.

به گفته وی، عایق‌کاری و طراحی ساختمان در مناطق شمالی کشور با آب و هوای معتدل و مرطوب با مناطق سرد و کوهستانی یا مناطق گرم و کویری بسیار تفاوت دارد و باید این موضوع مورد توجه قرار گیرد که نتایج تحقیقات صورت گرفته در این زمینه در اختیار جامعه فنی و مهندسی قرار گرفته است.

معاون وزیر راه و شهرسازی درخصوص تاثیر هدفمندی یارانه‌ها در رعایت استانداردهای ساختمان‌سازی می‌گوید: هدف از قانون هدفمندی، استفاده بهینه و منطقی از حامل‌های انرژی و اصلاح روش‌های ساخت‌وساز و برگزیدن روش‌های استفاده بهینه از انرژی در ساختمان است، اما از آنجا که هدفمندی یارانه‌ها تاثیر کمی (حدود 10 درصد)‌ بر قیمت تمام شده ساختمان دارد، این قانون تاثیری بر رعایت استانداردها ندارد و باعث کند شدن اجرای استانداردها نیز نمی‌شود.

رییس مرکز تحقیقات ساختمانی، مسکن و راه همچنین در پاسخ این پرسش که آیا درباره اجرا و رعایت استانداردهای ساخت‌وساز در کشور با نقص قانون مواجهیم، تصریح می‌کند: در این زمینه کمبود قانون نداریم و تمام استانداردهای لازم در زمینه ساخت‌وساز موجود است و به صورت مداوم نیز در حال به‌روز شدن است که رعایت این موارد می‌تواند نتایج بهتری را نصیب ساخت و ساز در کشور کند.

زیبا اسماعیلی - گروه اقتصاد