خانواده مهم‌ترین پشتیبان کودک معلول

گرچه تا ساخت و توسعه چنین خانه‌هایی در ایران فاصله زیادی وجود دارد، اما حتی با تغییرات جزئی، می‌توان تاثیر مثبتی در ایمنی محیط خانه و افزایش توانایی انجام کارهای روزانه در فرد معلول ایجاد کرد. بدون شک این تغییرات با توجه به سن، جنسیت و نوع معلولیت فرد متفاوت است.

به عنوان مثال یک کودک معلول علاوه بر ایمنی محیط، نیازمند فضایی است که در آن به نیازهای کودکی‌اش نیز پاسخ داده شود. در این مطلب با برخی راهکارهای ساده برای زندگی راحت کودک معلول و خانواده او آشنا می‌شویم:

ـ تا حد ممکن وسایل موردنیاز کودک معلول باید در دسترس او قرار گیرد تا او بتواند براحتی و به طور مستقل برخی امور روزانه خود را مدیریت کند. به دیگر معنا استقلال کودک معلول نباید تحت تاثیر معلولیت او محدود شود.

ـ تحرک کودک معلول و جابه‌جایی هرچند محدود او از نظر جسمی و روانی موجب تجدید قوای او می‌شود. بی‌توجهی به این موضوع موجب می‌شود تا انگیزه‌ها و قوای جسمی کودک برای بروز همان مقدار توانایی برای تحرک از بین برود. بنابراین اعضای خانواده باید این امکان را به صورت روزانه برای او فراهم کنند.

ـ خانه همواره باید مرتب باشد، اما این موضوع در خانه‌هایی که فرد معلول در آن زندگی می‌کند، از اهمیت بیشتری برخوردار است تا او در مسیر حرکت خود با کمترین مانع مواجه شود.

ـ برای کودکی که امکان حرکت، هرچند محدود بویژه با ابزار کمکی دارد، دسترسی به بخش‌های مختلف و امکانات موجود در خانه باید تا حد ممکن تسهیل شود، بنابراین در طراحی داخلی و خارجی خانه‌ای که یک کودک معلول در آن زندگی می‌کند، مانند اندازه و بلندی پلکان، شکل نرده‌ها، جایگاه کلیدهای برق، شکل دستگیره‌های در و ارتفاع آنان از زمین باید دقت بیشتری شود.

ـ مهم‌ترین موضوعی که می‌تواند به تقویت روحیه کودک معلول کمک کند، برخورد اطرافیان با معلولیت اوست. بدون شک همه اعضای خانواده باید در برخورد با کودک معلول صبور باشند و از او انتظاراتی در حد توانش داشته باشند. البته این به آن معنا نیست که با رفتارهای ترحم‌آمیز موجب تضعیف روحیه او شوند، بلکه ضمن برخوردهای عادی باید دقت و نظارت بیشتری بر امور او داشته باشند.

ـ کودک معلول نباید از بازی کردن که حق طبیعی اوست، محروم شود. گرچه امکانات ویژه کودکان معلول در ایران بسیار محدود است، اما اعضای خانواده می‌توانند با توجه به توانمندی‌های کودک معلول علاوه بر بازی‌های عادی، برخی سرگرمی‌ها را خود ابداع و طراحی کنند.

ـ معلولیت کودک نباید موجب دوری او از گروه‌های دوستی و همسالان شود، اگرچه ممکن است برخورد سایر افراد بویژه کودکان دیگر با موضوع معلولیت غریبانه باشد، اما حضور در فضاهایی مانند پارک کمک می‌کند تا فرآیند اجتماعی شدن کودک معلول به صورت طبیعی طی شود و او آمادگی روانی بیشتری برای رویارویی با برخی ناملایمات پیش رو را پیدا کند.

فریده عباسی - جام‌جم