در آیین ما ازدواج قرارداد نیست، یک پیمان است
سردفتر شهزادی، با سابقه 22 سال سردفتری، مسئول یکی از دفاتر ازدواج مخصوص ثبت ازدواج هموطنان زرتشتی در یزد است که در خصوص ثبت ازدواج زرتشتیان مقیم ایران میگوید.
پروسه عقد ازدواج و ثبت آن درمیان پیروان آئین زرتشتی چگونه است؟
پروسه ثبت ازدواج یک ایرانی زرتشتی با سایر ایرانیان متفاوت نیست. تنها، از آنجا که در دین ما مهریه وجود ندارد، در ستون صداق که محل نوشتن میزان صداق و مهریه است، مواد آیین نامه زرتشتیان منظور میشود.
خطبه عقد همکیشان شما در همان دفتر ثبت ازدواج جاری میشود یا جدای از آن است؟
بین زرتشتیان فرهنگی حاکم است که هر محلی موبد خاص خودش را دارد. من خودم موبد هم هستم، یعنی هم عقد جاری میکنم و هم آن را ثبت میکنم. اما اصولا خطبه عقد را همان روحانی محل جاری میکند و بعد برای ثبت به دفتر ثبت ازدواج معرفی میکند.
تفاوت موبد و موبدیار که گاهی در ادبیات زرتشتیان مورد استفاده قرار میگیرد، چیست؟
تفاوت موبدیار با موبد موضوع سلسله مراتب نسلی است. موبدیار کسی است که اجدادش موبد نبوده است. موبد سلسله مراتبی اجدادی است که به ما میرسد و فرزندان ذکور و اناث میتوانند موبد بشوند. برای موبد بودن، باید هفت پشتمان موبد باشد.
آیا سردفتر ازدواج آیین زرتشتی حتما باید موبد باشد؟
لزوما خیر، ولی آن شخص از حیث صلاحیت و شایستگی حتما باید مورد تایید انجمن موبدان باشد.
از یک اتفاق خاص که در دفتر موبد شهزادی رخ داده، برایمان بگویید.
من فقط سردفتر ازدواج هستم. دفتر طلاق ندارم. با این حساب خاطرات دفترم همهاش خوشحالی بوده است، اما نکته خاصی چندین سال پیش در این رابطه داشتم که جالب است. چندین سال پیش اداره ثبت یزد راغب بود دفتر طلاق را هم برای بنده منظور کند و در این زمینه اصرارهایی وجود داشت. در نهایت خدا بیامرز مادرم اتمام حجت کردند و گفتند که با آوردن دفتر طلاق به خانه، خودت از خانه باید بیرون بروی و خب البته بنده هم هیچگاه زیر بار پذیرش دفتر طلاق در کنار دفتر شیرین ازدواج نرفتم!
ثبت ازدواج کلیمیان
درخصوص شرایط عقد ازدواج و ثبت آن و آداب و رسوم ازدواج کلیمیان، با آقای هارون یشایایی، رئیس اسبق انجمن کلیمیان تهران گفتوگویی داشتیم که مرور آن خالی از لطف نیست.
عقد ازدواج بین کلیمیان به چه صورتی رسمی میشود؟
عقد ازدواج توسط روحانی دارای صلاحیت جاری میشود. جاری شدن صیغه عقد یک مرحله از عقد زوجیت است. در کنار آن باید به دفاتر ثبت ازدواج مثل دفاتر ثبت ازدواج مسلمانان مراجعه و ازدواج ثبت شود. در صورتی عقدی رسمی محسوب میشود که هر دو مرحله انجام شده باشد، هم جاری شدن خطبه عقد و هم ثبت در دفتر ازدواج رسمی. در جریان خطبه عقد از طرفین تعهداتی گرفته میشود و طرفین متعهد به وفاداری میشوند. مسائل اختصاصی شرعی پیروان مختص در همین مسائل عقد ازدواج و برخی مسائل احوال شخصیه است.
درخصوص سایر مسائل همچون طلاق، حضانت فرزندان و... نیز مسائل تابع نظرات روحانی خود هستند یا محاکم قضایی کشور؟
در سایر مسائل همچون نگهداری از فرزندان و سرپرستی کودکان، کلیمیان نیز تابع قوانین مملکتی بوده و مسئولیت و وظیفه طرفین توسط قاضی دادگاه و طبق قوانین مملکتی کشور جمهوری اسلامی ایران تعیین تکلیف میشود، اما مساله طلاق، یک مساله شرعی محسوب میشود و توسط روحانی صلاحیتدار انجام میشود. صیغه طلاق در حضور طرفین و توسط روحانی جاری میشود. نکته حائز اهمیت در این خصوص این است که جاریشدن صیغه طلاق به صورت غیابی در دین یهود وجود ندارد.
آیا ازدواج با غیرهمدین درمیان کلیمیان مجاز است؟
خیر، به طور عام ازدواج با غیرهمکیش وجود ندارد. برخی موارد خاص با شرایط خاص وجود دارد که شرایط دشواری است مگر اینکه از دین خارج شوند.
آیا ازدواج مجدد یا تعدد زوجات را مجاز می دانید؟ در صورت جواز آن، آیا مقررات خاصی وجود دارد؟
تعدد زوجات در آئین ما وجود دارد و شرعی است، اما شرایط سختی دارد. در صورتی که امکان باروری زن اول نباشد، این کار با رضایت زن اول مجاز میشود. به طور کلی تعدد زوجات ممنوع نیست، اما چندان مرسوم هم نیست.
آیا آیین جاری شدن عقد ازدواج در میان پیروان در کشوری با فرهنگ اسلامی ـ ایرانی، از محیط تاثیری پذیرفته است؟
درخصوص شرایط عقد که همه چیز در انحصار شرایط و موارد شرعی دین یهود است؛ چراکه در بخش عقد شرعی، دعاهایی از کتاب مقدس است که عروس و داماد هم تکرار میکنند.
در بخش ثبت ازدواج هم که در هر کشوری متفاوت است، اما ثبت ازدواج به هر روی وجود دارد و در ایران هم همچون ثبت سایر ازدواجها، ثبت ازدواج غیرمسلمانان نیز در دفاتر مخصوص پیروان آن دین ثبت میشود. اما در بخش آداب و سنن و سبک اجرای عروسی همه چیز تابع فرهنگ مرسوم کشوری است که در آن زندگی میکنیم. از خواستگاری تا حنابندان و بلهبرون و حتی مراسم عروسی همه چیز همان عروسی فرهنگ ایرانی است.
مهریه چطور؟
در بین کلیمیان نیز مهریه معمول است ، معمولا در قبال جهیزیهای که زن میآورد مهریهای تعیین و در دفتر ازدواج هم ثبت میشود.
ثبت ازدواج ارامنه
طبق قانون مصوب سال 1363 قواعد ازدواج مسیحیان پروتستان ایران تعیین و به تصویب مقامات روحانی و هیاتهایمدیره کلیساهای پروتستان رسیده است که بخشهایی از آن از این قرار است:
ـ انجام تمام تشریفات قانونی مربوط به ازدواج باید صورت گیرد.
ـ ازدواج یا زناشویی در مسیحیت، یک عقد دائمی و عهد و پیمان مقدس کلیسایی، اجتماعی و خانوادگی است. ازدواج باید توسط مقام روحانی یعنی کشیش با رعایت قواعد و عادات متداول کلیسایی و در حضور سه شاهد و دو معرف انجام یابد.
ـ قبل از انجام مراسم ازدواج، عاقد باید دقت نماید که کلیه شرایط مراعات شده و تمامی مدارک لازم، تهیه و تسلیم کلیسا و دفتر رسمی ازدواج شده باشد.
ـ پس از انجام مراسم ازدواج باید نام و مشخصات زن و شوهر و شروط ازدواج در دفتر مخصوص کلیسا و دفتر رسمی ازدواج کلیسا، طبق قوانین و مقررات کشور به ثبت برسد.
ـ سر دفتر ازدواج کلیسایی مکلف است پس از انجام تشریفات قانونی، سند ازدواج یا عقدنامه را در دو نسخه تهیه کرده و یک نسخه از عقدنامه را به شوهر و نسخه دیگر را به زن تحویل دهد.
گواردیولا چگونه برترین مربی تاریخ شد؟