جدایی پرستاران از نظام سلامت کشور

این اولین بار نیست که خطر مهاجرت پرستاران هشدار داده می‌شود، سال گذشته وقتی که رییس هیات‌مدیره انجمن کاریابی‌های بین‌المللی از اعزام 2000 پرستار ایرانی به کشور ترکیه خبر داد، نه‌تنها خبرش تکذیب نشد، بلکه سازمان نظام‌پرستاری با اعلام شماره تماسی از پرستاران خواست که قبل از اقدام و اعزام حتما از واحد بین‌الملل سازمان نظام پرستاری استعلام کنند تا دچار مشکل نشوند.

هر پرستار ایرانی که بخواهد در خارج از کشور کار کند باید تائیدیه صلاحیت حرفه‌ای خود را از سازمان نظام پرستاری دریافت کند و اکنون سازمان نظام پرستاری تنها مرجع رسمی تایید صلاحیت حرفه‌ای پرستاران در کشور به شمار می‌رود.

دریافت گواهی تائید صلاحیت حرفه‌ای آخرین مرحله اشتغال پرستاران در خارج از کشور محسوب می‌شود بنابراین براساس گفته‌های معاون فنی سازمان نظام پرستاری کشور می‌توان ادعا کرد روزانه 40 پرستار از ایران خارج می‌شوند.

ناگفته نماند که اشتیاق پرستاران به خاطر تقاضای زیاد از آن طرف مرزها سبب شده چنین آماری به وجود‌ آید. مثلا پرستاری اکنون جزو مشاغل پرطرفدار در کاناداست و پرستاران امتیاز بالایی را برای مهاجرت دارند.

به طوری که فاصله دریافت ویزا برای پرستاران بین هشت ماه تا یک‌سال طول می‌کشد که زمان اندکی برای متقاضیان مهاجرت محسوب می‌شود.

از بین کشورهایی که پرستاران ایرانی را جذب می‌کنند کانادا با 47 درصد و امارات متحده عربی با 33 درصد بیشترین آمار را در این زمینه به خود اختصاص داده‌اند.

استرالیا، آمریکا و انگلیس به ترتیب از دیگر کشورهایی هستند که شرایط خوبی را برای اشتغال پرستاران ایرانی فراهم کرده‌اند و پرستاران مایل هستند برای کار به این کشورها مهاجرت کنند.

چندی پیش صحبت‌های وزیر بهداشت در خصوص کمبود نیروی پرستار در کشور همزمان شد با خبری از معاون فرهنگی، روابط عمومی و بین‌الملل سازمان نظام پرستاری که اعلام کرد: پرستاران ایرانی پس از مهاجرت به کشور باز نمی‌گردند.

به گفته احمد نجاتیان، مذاکرات با مسوولان پرستاری کانادا نشان داده آنان از سطح تحصیلات و توانمندی پرستاران ایرانی بسیار راضی هستند و به پذیرش پرستاران بیشتری از کشور ما مشتاق هستند.

او می‌گوید: در کشور امارات نیز عمده همکاران پرستار ما برای اشتغال در بیمارستان ایرانیان دبی اقدام کرده‌اند و بخشی دیگر نیز مایل به کار در بیمارستان‌های دولتی و خصوصی دبی هستند.

نجاتیان معتقد است سالانه حدود 200 پرستار از کشور خارج می‌شوند که در مقابل جمعیت 150هزار نفری پرستاران چندان چشمگیر نیست، اما تاکید می‌کند: «متاسفانه شواهد نشان می‌دهد پرستاران ما با میانگین سابقه کاری  هشت ساله به کشورهای دیگر برای کار مهاجرت می‌کنند، یعنی پس از سپری کردن دوران تحصیل خود و اندوختن تجربه کاری به عنوان نیروی جوان و آماده به کار در اوج توانمندی شغلی خود اعزام می‌شوند و کشور ما از خدمات این پرستاران دارای سواد و مهارت بالا محروم می‌شود.»

معاون فرهنگی، روابط عمومی و بین‌الملل سازمان نظام پرستاری، مهاجرت پرستاران را سالانه 200 نفر اعلام می‌کند.

هیات‌مدیره انجمن کاریابی‌های بین‌المللی از اعزام 2000 پرستار ایرانی به کشور ترکیه در سال گذشته خبر داده است.

با این حال دبیرکل خانه پرستار بدون اعلام عدد و رقم مشخصی معتقد است مهاجرت پرستاران بیشتر از این آمارهاست.

محمد شریفی‌مقدم به «جام‌جم» می‌گوید: آماری نداریم اما از آنجا که اغلب پرستاران شخصا برای رفتن اقدام می‌کنند، عدد و رقم واقعی مهاجرت پرستاران براحتی به دست نمی‌آید.

به گفته وی، مسیرهای مهاجرت پرستاران تنها به مراکز کاریابی ختم نمی‌شود و به جرات می‌توان گفت 70 درصد پرستاران شخصا برای رفتن اقدام می‌کنند.

شریفی‌مقدم ادامه می‌دهد: اغلب کشورهای متقاضی کار پرستاران، ایرانی دارای سایت‌های مشخصی هستند که پرستاران با مراجعه به این سایت‌ها و پر کردن فرم‌های موردنظر می‌توانند برای مهاجرت اقدام کنند و لزوما نیازی به استفاده از موسسات کاریابی نیست.

پرستاری تنها رشته گروه پزشکی محسوب می‌شود که به گفته مسئولان، بیکاری ندارد اما به تائید آنها مشکلات موجود در این شغل شامل سختی کار و نبود مزایای مناسب، سبب شده اغلب پرستاران کار نکردن را ترجیح دهند.

علاوه بر مقایسه‌هایی که درخصوص میزان درآمد و فشار‌کار پرستاران ایرانی و خارجی مورد بحث است، اجرا نشدن قوانینی که به نفع پرستاران در مجلس به تصویب رسیده نیز از مباحث قابل چالش مطالبات این گروه محسوب می‌شود.

طرح تعرفه‌گذاری خدمات پرستاری با بیش از 400 نوع خدمت انجام شده و حدود چهار سال پیش در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسیده، اما هنوز به مرحله اجرا نرسیده است.

علاوه بر این، قانون ارتقای بهره‌وری کارکنان بالینی نظام سلامت نیز فروردین 88 به تصویب رسید و در پی آن دولت آیین‌نامه اجرایی این قانون را با پیگیری‌های وزارت‌بهداشت تصویب کرد.

براساس این قانون قرار شد با استخدام نیروی جدید، ساعت کاری پرستاران کاهش یابد، اما این قانون نیز مشمول گذشت زمان شده است.

با وجود این، مقایسه حقوق و درآمد پرستاران در ایران و سایر کشورها دلیل این مهاجرت‌ها را روشن‌تر می‌کند.

به گفته صدیقه سالمی، معاون سازمان نظام پرستاری در ایران یک پرستار با 41 سال سابقه کار 780 هزار تومان حقوق می‌گیرد.

مستوره برادران‌نصیری -‌ گروه جامعه