روستاییانی که به جاده چشم دوخته‌اند

وقتی در اواسط دهه 40 مسوولان شرکت زغال سنگ برای وصل کردن تونل‌های زغال سنگ و حمل زغال‌های معادن به کارخانه زغال‌شویی زرند به احداث جاده‌ای مابین شهرستان زرند و کوهبنان اقدام کردند، چندین دهه بود که تنها مسیر مردم کوهبنان به زرند جاده‌ای خاکی و ناهموار بود که از میان دهستان‌های یزدان‌آباد و رشک‌ها می‌گذشت.

بر این اساس با احداث و بهره‌برداری از جاده آسفالته جدید توسط شرکت زغال سنگ اگرچه مسیر شهر کوهبنان برای رسیدن به زرند چندین کیلومتر دورتر می‌شد، اما مردم منطقه این جاده آسفالته را که از میان کوه‌ها می‌گذشت به جاده خاکی و ناهموار گذشته ترجیح دادند و کم‌کم آن را به فراموشی سپردند.

جاده جدید اگرچه مردم کوهبنان و مناطق اطراف را از مسائل و مشکلات جاده خاکی و ناهموار قدیم نجات داد، اما طی پنج دهه اخیر به دلیل ترافیک سنگین ناشی از تردد کامیون‌های ترانزیت حامل کالا و خودرو به سمت مرزهای شمالی کشور در استان خراسان شمالی و عبور کامیون‌های حامل زغال سنگ و به تبع آن وقوع تصادفات متعدد خون دهها نفر از مردم این مناطق بر کف آسفالت این جاده جاری شده و جان خود را از دست داده‌اند.

رییس‌جمهور در سال 86 در دور اول سفرهای استانی خود به شهرستان کوهبنان در جلسه هیات دولت مصوبه مطالعه و احداث جاده کوهبنان به زرند را به تصویب رساند تا پس از انجام مطالعات، جاده‌ای جدید احداث شود که علاوه بر این که از نقاط حادثه‌خیز و صعب‌العبور در کوه‌های منطقه عبور نمی‌کند، بلکه فاصله کوهبنان تا زرند را 35 کیلومتر کاهش می‌دهد؛ مصوبه‌ای که با گذشت پنج سال از تصویب آن هنوز اجرایی نشده است.

رییس شورای اسلامی شهرستان کوهبنان درباره این جاده می‌گوید: احداث محور کوهبنان به زرند خواسته اصلی مردم این منطقه است که تاکنون فقط مطالعات آن انجام شده و با وجود پیگیری‌های فرماندار کوهبنان هیچ‌گونه اعتباری برای اجرای آن تخصیص داده نشده است.

اکبر امیری با اشاره به این که به دلیل نبود راه ارتباطی مناسب سرمایه‌گذاران از سرمایه‌گذاری در بخش‌های مختلف این شهرستان منصرف می‌شوند، می‌افزاید: تنها جاده کوهبنان به زرند از میان کوه‌های صعب‌العبور و نقاط بسیار حادثه‌خیز می‌گذرد که این جاده نیز به شرکت زغال‌سنگ اختصاص دارد و مردم با تردد در این جاده در اصل با جان خودشان بازی می‌کنند.

حسین امیری، نماینده مردم شهرستان‌های زرند و کوهبنان در مجلس شورای اسلامی نیز در گفت‌وگو با جام‌جم با بیان این که بارها از تریبون مجلس به وزیر راه و شهرسازی در رابطه با اجرا نشدن این مصوبه دولت تذکر داده است، می‌گوید: در زمان استاندار سابق کرمان طی مراسمی کلنگ احداث جاده کوهبنان به زرند به زمین زده شد، ولی متاسفانه، اجرای آن این‌قدر طول کشید که در حال حاضر مسئولان استانداری کرمان منکر برگزاری مراسم کلنگ‌زنی این جاده شده‌اند.

وی می‌افزاید: جالب‌تر این است که چند روز قبل در پاسخ به اعتراضات و نامه‌های مردم منطقه درباره احداث نشدن این جاده، نامه‌ای از طرف استانداری کرمان به من ارسال شد که در آن پیشرفت فیزیکی این جاده صد درصد اعلام شده، در حالی که هرگز عملیات اجرایی این جاده شروع نشده که پیشرفت فیزیکی صد درصد داشته باشد.

امیری در عین حال تصریح می‌کند: مسئولان اداره راه و ترابری استان قول داده‌اند نقاط حادثه‌خیز گردنه «ده علیرضا» در این جاده که تصادفات زیادی را در پی دارد، اصلاح کنند تا جاده اصلی کوهبنان به زرند احداث شود.

در همین حال، معاون عمرانی استاندار کرمان که بر سر کلنگ خوردن عملیات اجرایی این جاده ابهام دارد و اظهار بی‌اطلاعی می‌کند، می‌گوید: در مصوبه دور اول سفر ریاست جمهوری فقط مطالعه احداث این جاده به تصویب رسیده و کار مطالعاتی آن نیز انجام شده است.

محمدجواد کامیاب می‌افزاید: اعتبار احداث این جاده باید از محل اعتبارات ملی تامین شود. به همین منظور، مطالعات آن باید در جدول مصوبات کمیسیون ماده 32 قرار گیرد تا به آن اعتبار تخصیص داده شود که تاکنون این امر صورت نگرفته است. وی تامین اعتبار احداث این جاده را تا پایان دولت دهم بعید می‌داند و می‌افزاید: با این حال با سازمان راه و شهرسازی استان کرمان مکاتبه شده است تا سرنوشت احداث این جاده هر چه زودتر مشخص شود.

با این حال، شهرستان کوهبنان تنها شهرستان این استان است که از داشتن جاده ارتباطی اختصاصی محروم است و تردد مردم در جاده فرسوده و غیراستاندارد اختصاصی یک شرکت خصوصی صورت می‌گیرد؛ جاده‌ای که به گفته حسین امیری، نماینده مردم کوهبنان و زرند در مجلس شورای اسلامی اگر زمانی مسوولان شرکت زغال‌سنگ تصمیم بگیرند که مسیر این جاده را مسدود کنند و اجازه ندهند هیچ ماشینی جز کامیون‌های حامل زغال شرکت زغال‌سنگ در آن تردد کنند، مردم کوهبنان و مناطق اطراف جاده نخواهند داشت و باید با اسب و قاطر از میان کوه‌ها و دشت‌ها عبور و مرور کنند.

این انتقاد حسین امیری در حالی است که چند سال قبل مذاکراتی مابین مسئولان شرکت زغال‌سنگ و اداره کل راه و ترابری استان کرمان برای فروش این جاده به دولت و تحویل گرفتن آن توسط اداره راه و ترابری صورت گرفت که به دلایل نامعلوم به سرانجام نرسید.

همچنین شرکت خصوصی زغال‌سنگ کرمان که در دهه‌های گذشته، خود اقدام به بهسازی و روکش آسفالت برخی از نقاط این جاده می‌کرد، طی چند سال گذشته به‌دلیل مشکلات مالی شدید قادر به هزینه‌ کردن برای اصلاح نقاط حادثه‌خیز این جاده نیست و تردد کامیون‌های حامل زغال‌سنگ باعث شده آسفالت این جاده فرسوده و در وضعی اسفباری قرار داشته باشد.

حکمت قاسم‌خانی -‌ جام‌جم کرمان