آشفته‌بازار خرید و فروش شیر در گلستان

این اقدام دامداران اگرچه برای آنها به‌صرفه‌تر از فروش شیر تولیدی‌شان به کارخانجات است، اما توزیع شیر به صورت خام و غیربهداشتی، علاوه بر این که سلامت جامعه را تهدید می‌کند، باعث شده کارخانجات استان نیز با مشکلاتی نظیر کمبود ماده اولیه و عدم فروش محصولات خود در بازار مواجه شوند. دامداران علت این آشفتگی بازار را گرانی نهاده‌های کشاورزی (خوراک دام) و پایین بودن قیمت خرید شیر از‌سوی کارخانجات عنوان می‌کنند؛ عاملی که آنها را مجبور به فروش مستقیم محصولاتشان در بازار کرده است.

یک دامدار گلستانی در این باره می‌گوید: قیمت بالای خوراک دام مانند سبوس، کنجاله، آرد و جو سبب شده است که فعالیت در این حوزه دیگر به صرفه نباشد.

حسن دیلمی می‌افزاید: پیش از این قرار بود نهاده‌ها با نرخ ارزان در اختیار دامداران قرار بگیرد، ولی از این طرح خبری نشد و به همین خاطر آنها مجبور شدند با فروش مستقیم فرآورده‌های دامی مانند شیر و ماست، برخی نیازها و مایحتاج زندگی خود را تامین کنند.

وی با بیان این ‌که نهاده‌های دامی باید ارزان در اختیار دامدار قرار گیرد و تسهیلات نیز به وی پرداخت شود، خاطرنشان می‌کند: اما در حال حاضر به خاطر عدم حمایت دولت از دامداران، بخش اعظمی از دامداری‌ها تعطیل شده یا این که تغییر کاربری داده است. نیازی، یکی دیگر از روستاییان که به فروش فرآورده‌های لبنی در بازار گنبد روی‌آورده، می‌گوید: تا چندی پیش شیر خام را به کارخانجات می‌فروختیم، اما تاخیر در پرداخت مبلغ شیر سبب شد که از این کار منصرف شویم.

وی با بیان این‌که روستاییان نیز از این وضعیت ناراضی هستند، می‌افزاید: عرضه محصولات لبنی به صورت مستقیم تنها راه چاره برای جبران برخی هزینه‌های سرسام‌آور زندگی دامداران و تامین نهاده‌های دامی است.

مدیرعامل شرکت صنایع شیر پاستوریزه پگاه گلستان با تایید توزیع شیر خام به صورت مستقیم در برخی خیابان‌های شهر گرگان به مهر می‌گوید: دامپزشکی و مراکز بهداشت، مراجع ذی‌صلاح رسیدگی به این موضوع هستند و باید با این موضوع برخورد قانونی داشته باشند، چراکه این گونه توزیع شیر می‌تواند سلامت جامعه را مورد تهدید قرار دهد.

حمیدرضا سمیعی می‌افزاید: با افزایش قیمت خرید شیر از تولیدکنندگان، برخی محصولات تولیدی این شرکت مانند شیر پاستوریزه، ماست و پنیر زیان‌آور شده است و بازده اقتصادی مناسبی ندارد و شرکت نمی‌تواند تعادل دخل و خرج خود را نگه دارد.

وی با بیان این که این شرکت سال 89، بالغ بر 50 میلیون کیلوگرم شیر خام خریداری کرد که این میزان در سال گذشته به 47 میلیون کیلوگرم کاهش یافت، خاطرنشان می‌کند: در سال گذشته چهار میلیون دلار صادرات به کشورهای عراق، افغانستان و پاکستان انجام شد که این میزان در سال 90 به 3 میلیون دلار صادرات کاهش یافته است.

سمیعی یادآور می‌شود: در سال 85 یک میلیارد تومان وام از بانک صادرات دریافت و به دامداران پرداخت شد تا در ازای آن شیر در اختیار شرکت گذاشته شود، اما برخی از آنها به تعهداتشان عمل نکردند که در حال حاضر از طریق قضایی پیگیر این موضوع هستیم.

مسوول روابط عمومی شرکت شیر پگاه نیز علت گرانی شیر را گران فروختن شیر توسط دامداران عنوان می‌کند و می‌گوید: با این‌که قیمت پایه شیر توسط دولت 630 تومان اعلام شده است، دامداران آن را به قیمت 850 تومان به کارخانه می‌فروشند.

شادفر با بیان این‌که با وجود هزینه‌های سربار، بسته‌بندی، توزیع و فروش برای شرکت هم نمی‌صرفد که شیر را به قیمت 750 تومان به بازار عرضه کند، می‌افزاید: البته دامداران گلستان هم علت را گرانی نهاده‌های دامی و نبود هیچ‌گونه حمایتی از سوی دولت اعلام کرده‌اند.

وی با اشاره به این‌که دولت باید از دامداران حمایت کند، تاکید می‌کند: باید نهاده‌های دامی ارزان‌تر و همچنین تسهیلات به دامداران اعطا شود، چرا که در حال حاضر بخش اعظمی از دامداری‌ها تعطیل شده یا تغییر کاربری داده است.

عضو شورای شهر گرگان نیز در این‌باره می‌گوید: شهروندان گرگانی به کمبود شیر پاستوریزه، افزایش قیمت آن و نحوه برخورد بعضی از توزیع‌کنندگان شیر اعتراض دارند.

 علی کلاتی می‌افزاید: در حال حاضر شیر خام کیلویی 7200 الی 7800 ریال به کارخانه فروخته می‌شود که با پیگیری‌های انجام شد، از کارخانه شیر مبنی بر کاهش تولید شیر پاستوریزه و افزایش قیمت و کمبود آن در مراکز عرضه شیر پاستوریزه، علل این موضوع قیمت بالای نهاده‌های دامی عنوان شد.

در همین حال رییس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان گلستان از تخصیص 10 هزار تن نهاده‌های دامی خبر داده و می‌گوید: تاکنون اتحادیه‌های دامداری برای خرید این سهمیه اقدام نکرده‌اند.

 ناصر فخر موحدی می‌افزاید: بر اساس تصمیم‌گیری‌های وزارت صنعت، معدن و تجارت برای پایین آوردن قیمت شیر مقرر شد نیازهای اساسی دامداران از جمله ذرت، جو و کنجاله با قیمت یارانه‌ای در اختیار دامداران قرار بگیرد.

 وی با بیان این‌که دامداران نیز بر اساس یارانه‌ای که دریافت می‌کنند، باید نرخ شیر را به کیلویی 630 تومان سال 90 برسانند، تصریح می‌کند: ما در تلاش هستیم این سهمیه را در اختیار دامداران قرار دهیم، اما متاسفانه اتحادیه‌های دامداری استان تا به الان برای خرید این سهمیه هیچ اقدامی انجام نداده‌اند. 

موحدی با بیان این‌که در حال حاضر کارخانه‌های فرآورده‌های لبنی سعی دارند دامداران را به خریداری این نهاده‌های یارانه‌ای مجاب کنند، یادآور می‌شود: بر اساس قیمت نهاده در مرحله اول، قیمت کنجاله 800 تومان و ذرت و جو 430 تومان مصوب شده است که این قیمت‌ها برای مرحله دوم هم قابل تامین است.