شیکاگو؛ صحنه نمایش اختلاف درونی ناتو

بحران اقتصاد جهانی، دولت‌های اروپایی را به کاهش شدید بودجه‌های دفاعی‌شان واداشته است. حتی آلمان پررونق‌ترین اقتصاد اروپا نیز درصدد کاهش تدریجی بودجه دفاعی کشور ظرف 4 سال آینده است. بودجه دفاعی انگلیس نیز قرار است تا سال 2015 کاهشی 5/7 درصدی را شاهد باشد و کشورهای کوچک‌تر نیز بخش اعظم بودجه دفاعی خود را کاهش داده‌اند. در مقام مقایسه باید گفت، بودجه و هزینه‌های دفاعی اعضای اروپایی ناتو از زمان جنگ سرد تاکنون، کاهشی 20 درصدی را تجربه کرده است.

مداخله نظامی ناتو در بحران لیبی مصداق عینی مخاطرات و تبعات ناشی از کاهش بودجه دفاعی برای این ائتلاف نظامی بود، زیرا ناتو بدون کمک‌های جاسوسی و شناسایی، موشک‌های «تام هاوک»، هواپیماهای بدون‌سرنشین و الکترونیک آمریکا از عهده این بحران برنمی‌آمد. از این‌رو، ضرورت دستیابی ناتو به تجهیزاتی مانند هواپیماهای جاسوسی و دارای قابلیت سوختگیری در آسمان، ادوات رهگیری دقیق و هواپیماهای جاسوسی بدون‌سرنشین، امری مسلم است، اما با توجه به تصمیم دولت‌های اروپایی برای کاهش بودجه دفاعی خود، تامین مالی و سرمایه‌گذاری برای دستیابی به این تجهیزات در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.سران ناتو به منظور جبران تبعات کاهش بودجه دفاعی خود بر ایجاد سیستم دفاعی هوشمند با تکیه بر منابع و امکانات مالی مشترک اعضای این ائتلاف تاکید می‌کنند اما از نظر صاحبنظران، تشریک منابع مالی در حکم نوشدارویی است که گرچه موجب کاهش هزینه‌ها خواهد شد، اما نمی‌تواند کاهش بودجه‌های دفاعی را جبران کند.

مسائل سیاسی از دیگر موانع سر راه دستیابی سران ناتو به توافق درباره مسائل مهم امنیتی از جمله سپر موشکی است. فرانسوا اولاند، رئیس‌جمهور جدید فرانسه احتمالا قبل از امضای طرح دفاع موشکی خواستار فرصت بیشتری برای مطالعه آن است و این امر، دولت اوباما را برای پیشبرد این طرح با مشکل مواجه خواهد کرد.افغانستان از دیگر مباحث مناقشه‌برانگیز نشست ناتو به شمار می‌رود. اولاند خواستار بازگشت سربازان فرانسوی از افغانستان تا پایان سال جاری میلادی یعنی 2 سال زودتر از برنامه دولت اوباماست. سایر سران اروپا نیز تمایلی به حضور نیروهای خود در افغانستان ندارند. از این رو، واداشتن اعضای اروپایی ناتو به ادامه همکاری با آمریکا پس از سال 2014 کاری بسیار دشوار خواهد بود.

آینده اقتصاد اروپا نیز تا حد زیادی به سیاست اقتصادی فرانسه در زمینه نحوه مدیریت بحران اقتصادی اروپا و موفقیت اولاند در جلب حمایت آلمان از موضع پاریس در زمینه تاکید بر رشد به جای اجرای تدابیر ریاضتی گره خورده است.از این رو، نباید از نشست ناتو در شیکاگو توافق بر سر مسائلی مهم از جمله سپر دفاع موشکی در اروپا را انتظار داشت.